Bebe na piscina

"Dạy con vững vàng” đang trở thành xu hướng được áp dụng phổ biến hiện nay

Bebe na piscina

Trong cuộc sống sẽ có nhiều chuyện xảy ra vượt tầm dự đoán hoặc vượt quá khả năng dạy dỗ của cha mẹ. Với những nghề nghiệp trong tương lai mà hiện tại còn chưa có, với một thế giới về sau sẽ khác xa thế giới hiện tại, cha mẹ phải làm gì đây để trang bị cho con cái mình? Câu hỏi này chắc hẳn đã khiến không ít phụ huynh phải trăn trở, nhưng sự bất định về tương lai cũng không hẳn là điều gì đó quá tệ hại.

Từ thuở ấu thơ, việc bắt đầu làm quen với những tình huống bất ngờ, không dự tính trước, đôi khi là cơ hội tốt để trẻ học cách thích nghi với những sự khác biệt hay thay đổi môi trường trong tương lai. Từ đó, trẻ sẽ xây dựng sự vững vàng, kỹ năng ứng phó, và cả sự tự tin nhằm húc đổ mọi thách thức hay trở ngại phía trước.

Tầm quan trọng của Sự Vững Vàng ở trẻ

Sự vững vàng cũng giống như một con tàu đang chòng chành giữa bão tố nhưng vẫn có khả năng giữ thăng bằng bất chấp sóng xô gió dập. Đây là khả năng có được qua học hỏi và rèn luyện, là sự khéo léo vận dụng năng lực bản thân nhằm biến trở ngại thành cơ hội. Sự vững vàng trang bị cho các bé những tố chất và kỹ năng cần thiết, việc bắt đầu làm quen với những tình huống bất ngờ, không dự tính trước, đôi khi là cơ hội tốt để trẻ học cách thích nghi với những sự khác biệt hay thay đổi môi trường trong tương lai. Từ đó, trẻ sẽ xây dựng sự vững vàng,

Nói nôm na, Vững vàng là khả năng vươn đến kết quả như ý bất chấp khó khăn trước mắt. Tiến sĩ Jack Shonkoff đến từ Trung Tâm Phát Triển Trẻ Em Toàn Diện thuộc Đại học Harvard. Ông mô tả sự vững vàng như “một loại năng lực, kỹ năng, khả năng mang lại cho con người thế chủ động và quyền kiểm soát cả những tình huống khó khăn.”

Các trải nghiệm thời thơ ấu có ảnh hưởng dài lâu, góp phần định hình vững vàng, tác động đến tiến trình phát triển và chức năng hoạt động của các hệ thống cơ quan trong cơ thể. Vững vàng không chỉ quan trọng đối với hệ miễn dịch hay thể chất; mà còn ảnh hưởng đến nhiều mặt khác nữa. Vững vàng cảm xúc giúp chúng ta vươn đến thành công và luôn bền chí vững lòng; vững vàng sáng tạo giúp chúng ta giải quyết vấn đề giỏi hơn; sự vững vàng trong xã hội củng cố nền tảng vững chắc trong các mối giao tiếp, tương tác với cộng đồng

Tiến sĩ Megan R Gunnar đến từ Viện Nghiên Cứu Phát Triển Trẻ Em thuộc Đại học Minnesota cho biết: “Mức độ quan tâm của chúng tôi đối với tố chất phát triển sự vững vàng cũng tương tự như mức độ quan tâm đối với sự phát triển khỏe mạnh của trẻ, vì trên nhiều khía cạnh, hai khái niệm này là một.

Chúng tôi quan tâm đến việc phát triển sự vững vàng ở trẻ thơ. Làm sao để trẻ nên người, trở thành những công dân hữu dụng bất chấp nghịch cảnh.

Trẻ bị tác động rất nhiều bởi yếu tố ngoại tại. Môi trường ngoại tại định hình và thay đổi cấu trúc não bộ của trẻ, bởi lẽ khi còn nhỏ khả năng tư duy nội tại và ý chí, ý định của trẻ vẫn chưa phát triển hoàn chỉnh. Cha mẹ nên cho trẻ tiếp xúc với các trải nghiệm mới, cảm xúc mới, và môi trường mới - đây là chuyện rất quan trọng.

Trung tâm Phát Triển Trẻ Em thuộc Đại học Harvard còn cho biết: Trong các trường hợp được tiếp xúc với thử thách từ nhỏ, trẻ sẽ phải học cách thích ứng và vượt qua “các mối đe dọa nằm trong tầm kiểm soát.” Đây là điều kiện tối quan trọng giúp bé phát triển tố chất vững vàng. Trung Tâm Phát Triển Trẻ Em của Đại Học Harvard nhấn mạnh điều này:

Áp lực hay stress không phải lúc nào cũng có hại. Có vô vàn cơ hội trong đời sống giúp trẻ được trải nghiệm những áp lực trong tầm kiểm soát của trẻ. Với sự trợ giúp tích cực từ phía phụ huynh, những áp lực tích cực sẽ trở thành cơ hội thúc đẩy sự tăng trưởng. Qua thời gian, trẻ sẽ trưởng thành và xây dựng khả năng ứng phó với những khó khăn trong đời sống cả về thể chất lẫn tinh thần.

Học cách làm chủ cảm xúc và các tình huống xã hội

Vững vàng trong cảm xúc có được là nhờ tiến trình phát triển sự mạnh mẽ trong tinh thân thông qua các cơ hội được thử nghiệm giới hạn của sự sợ hãi, học cách kiểm soát cảm xúc tiêu cực chẳng hạn như sự giận dữ. Trẻ em thường rất nhạy bén trong việc nhận định mức độ sợ hãi. Chúng biết rõ khi nào chúng sợ hãi quá mức hay cực độ. Thông thường, trẻ có khả năng duy trì trạng thái cân bằng rất tốt giữa hai thái cực đó là cảm xúc phấn khích và sợ hãi, cho nên các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực này khuyến khích cha mẹ cho bé tham gia các trò chơi đòi hỏi sự tự điều khiển, tự kiểm soát.

Trẻ không chỉ thích leo cây hay đứng từ trên cao nhảy xuống đâu, chúng còn muốn tìm kiếm các tình huống thử thách trong giao tiếp xã hội, ví dụ như chơi đùa với các bạn mới đồng trang lứa, chơi với các anh chị lớn hơn. Đây là chìa khóa giúp trẻ học cách hợp tác đội nhóm và xử lý xung đột. Vững vàng xã hội và kỹ năng quản trị cảm xúc phát triển được là nhờ các tình huống xã hội này. Ngoài ra, các tình huống xã hội còn có khả năng tăng cường Vững vàng tâm lý của trẻ.

baby-eating-food-outdoors

Xây dựng sự vững vàng không phải là chuyện một sớm một chiều

Nếu nhóc cưng của cha mẹ thuộc nhóm trẻ nhút nhát rụt rè, hay mè nheo trở chứng, cha mẹ sẽ thấy: không dễ gì giúp con mình phát triển được tố chất vững vàng. Cha mẹ nên xem sự vững vàng như một hành trình đòi hỏi nhiều thời gian trải nghiệm. Tiến sĩ Philip Fisher thuộc Đại học Oregon cho biết: “Cha mẹ thường rơi vào suy nghĩ lầm lạc này. Họ nghĩ: con mình hoặc là trời sinh có sẵn sự vững vàng, còn nếu sinh ra không có thì sẽ là không có luôn. Nhưng vững vàng là tố chất phát triển theo thời gian và cần được vun đắp qua từng hồi, từng lúc, cũng tựa như cấu trúc não bộ vậy.”

Nói cách khác, vững vàng giống như cơ bắp, có thể được cải thiện sức mạnh ở mọi độ tuổi. Cha mẹ hãy bắt đầu luyện sự vững vàng cho bé bằng cách cho bé thường xuyên tập thể dục buổi sáng, có thể cho bé rèn luyện khả năng tập trung suy nghĩ hoặc tạo cơ hội cho bé thực hành một số hành vi nhận thức não bộ nhất định. Đó là những phương cách rất tốt giúp bé trui rèn vững vàng. Thật tốt nếu bé nhận được sự hỗ trợ trong hành trình này, cha mẹ hoặc người lớn là những người thầy tuyệt vời nhất để làm mấu cho bé thấy những kỹ năng này và cùng bé rèn luyện. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng khi trẻ nhận được sự giúp đỡ từ một hay nhiều người lớn đáng tin cậy, khả năng vững vàng của trẻ sẽ phát triển rất mạnh mẽ.

Bằng cách cho trẻ trải nghiệm thế giới xung quanh ngay từ khi còn nhỏ, cha mẹ đang trang bị tốt nhất cho trẻ, giúp trẻ phát triển vững vàng chuẩn bị hành trang tố chất hoàn mỹ để trẻ đối diện với tương lai.

Khi bé vui chơi, cha mẹ hãy hỗ trợ bằng cách vào vai người làm vườn, đừng làm người thợ mộc

Vui chơi là cánh cửa cơ hội đầu tiên giúp trẻ tương tác và hòa nhập với thế giới. Thời gian vui chơi với cha mẹ, hoặc các hoạt động thực tế đều rất có ý nghĩa đối với sự phát triển của trẻ. Nhưng cũng có lúc cha mẹ nên để yên cho con cưng nhà mình tự thân tự lực.

Không như các trò chơi có quy củ và chỉ dẫn rõ ràng, các trò chơi tự do, bất định hướng sẽ đòi hỏi trẻ phải tự biên tự diễn bằng cách này trẻ buộc phải vận dụng óc sáng tạo, qua đó cải thiện sự khéo léo và phát triển kỹ năng tương tác với vật thể hoặc tương tác với bạn bè đồng trang lứa. Các trò chơi tự do sẽ buộc trẻ phải làm chủ thế giới nội tâm và cả thế giới bên ngoài mà không cần sự giúp đỡ của người lớn.

Thông thường, người lớn chúng ta thích ra lệnh và chỉ dẫn, chúng ta thích chỉ cho trẻ làm điều này, điều kia. Tuy nhiên, khi bị người lớn kiểm soát, trẻ sẽ chỉ biết ru rú tuân thủ luật lệ và chỉ dẫn, làm như vậy một số lợi ích của trò chơi sẽ bị mất đi, ví dụ: trẻ sẽ mất cơ hội được rèn luyện óc sáng tạo, kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng làm việc nhóm.

Tác giả nhiều đầu sách, giáo sư tâm lý Alison Gopnik khuyên các bậc phụ huynh nên vào vai “người giữ vườn”, đừng làm “thợ mộc”. Trong đầu sách Người làm vườn và thợ mộc: Tri thức khoa học mới mẻ về sự phát triển toàn diện ở trẻ em dạy cho chúng ta điều gì về sợi dây liên kết giữa phụ huynh và trẻ em, bà Alison mô tả: thợ mộc là nguời coi trẻ như nguyên liệu thô cần phải được đục đẽo, tạo hình theo ý mình; còn người làm vườn nuôi dạy trẻ em như chăm nom một khu vườn, chỉ cung cấp dưỡng chất để cây phát triển chứ không can thiệp quá sâu. Để vào vai người làm vườn, người lớn chúng ta cần phải tạo ra bệ phóng cần thiết cho trẻ phát triển tri thức và để trẻ tự khám phá mọi thứ, đừng can thiệp sâu trực tiếp vào chuyện dạy dỗ hay ra lệnh cho trẻ phải làm cái này, cái kia.

Những năm gần đây, để hậu thuẫn cho hình thức giải trí vui chơi tự do tư duy, nhiều “sân chơi dã chiến” mọc lên như nấm đây đó khắp toàn cầu. Dĩ nhiên, chúng ta không cần phải cất công đi đâu xa xôi tới những chỗ như vậy. Hãy cứ để bé yêu nhà mình lăn lê bò càng trên bãi biển, nghịch bùn lấm bẩn ở sân sau, nô đùa với lá cây ở công viên gần nhà, hay nằm đùa giỡn với thú cưng trên sàn nhà. Đó đều là cách thức tuyệt vời giúp trẻ có cơ hội cảm nhận thế giới xung quanh và đón nhận những trải nghiệm, cảm giác mới. Điều quan trọng là cho trẻ được tiếp cận với các trải nghiệm đa dạng và rèn cho trẻ sử dụng trí tưởng tượng.

Các bác sĩ nhi khoa đầu ngành khuyên cha mẹ nên có các khoảng thời gian ngẫu hứng, không cần lịch trình cứng nhắc để trẻ thoả sức chơi đùa, tư duy và lăn xả theo ý thích. Cha mẹ nên lưu ý rằng khi đó đừng cho trẻ dán mắt vào thiết bị công nghệ, và người lớn chỉ đứng từ xa để mắt trông chừng chứ không cần chỉ dẫn từng chút.

Trong một bài thuyết trình thực hiện năm 2019, tiến sĩ Tim Moore, một nghiên cứu sinh của Bệnh Viên Nhi Khoa Hoàng Gia, đã tóm tắt mấy điều mà trẻ em cần: một người chăm sóc biết tương tác hiệu quả - một người nhạy bén biết đáp ứng nhu cầu của trẻ - một không gian an toàn để được tự do khám phá, tương tác xã hội, và làm chủ bản thân mình.

Trong một môi trường như thế, trẻ sẽ phát triển các tố chất, khả năng, sự tự tin, và vững vàng cần thiết để đối diện với mọi khó khăn thử thách trong tương lai.

Sản phẩm công thức Aptamil Pronutra+ 4 được thiết kế phù hợp với giai đoạn phát triển của bé trên 2 tuổi. Khi bé yêu bắt đầu trải nghiệm nhiều loại thực phẩm mới, mẹ có thể cân nhắc bổ sung thêm Aptamil Pronutra+ 4 chứa hàm lượng dinh dưỡng phù hợp, giúp bé có một chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng, hỗ trợ bé phát triển khoẻ mạnh.

Sản phẩm Aptamil Pronutra+ 4 với công thức ưu việt:

  • Kết hợp Prebiotics GOS/FOS tỷ lệ (9:1) hỗ trợ phát triển hệ vi sinh đường ruột, từ đó tăng cường miễn dịch.
  • Hàm lượng DHA giúp bé phát triển trí não.
  • Giàu chất Sắt cùng các Vitamin A, C, D thiết yếu hỗ trợ bé mắt sáng tinh anh cùng hệ miễn dịch tối ưu.

Những bài viết liên quan

Thắc mắc về dinh dưỡng dành cho bé?

Chúng tôi luôn sẵn sàng để tư vấn và giải đáp những thắc mắc của mẹ về vấn đề chăm sóc và dinh dưỡng cho bé.