Bé 0 - 12 tháng

      Nguy cơ di truyền dị ứng ở trẻ

      Tình trạng dị ứng ở trẻ có mối quan hệ mật thiết với gen của bố và mẹ. Thực tế cho thấy nếu bố hoặc mẹ có tiền sử bị dị ứng thì có khả năng bé cũng sẽ bị di truyền các triệu chứng này. Tình trạng này xảy ra bởi có 1 liên kết gen được gọi là atopy gây ra dị ứng di truyền qua nhiều thế hệ trong gia đình. Thông tin dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu thêm về khả năng dị ứng ở trẻ do di truyền và hỗ trợ mẹ trong việc tìm ra hướng giải quyết. 

      Dị ứng do di truyền - Những dấu hiệu nhận biết

      Các triệu chứng dị ứng như hen suyễn, chàm, sốt theo mùa hay dị ứng thức ăn đều là những triệu chứng di truyền phổ biến. Chúng ta có thể thấy chúng xuất hiện ở chính bản thân chúng ta hoặc ở những người xung quanh.

      Các chuyên gia ước tính rằng có đến 6 - 8% các bé sơ sinh bị dị ứng thức ăn1 trong khi chỉ có 2 - 7 ,5% bé bị dị ứng với sữa bò (một loại dị ứng sẽ tự hết khi bé đạt 3 tuổi). Trên thế giới, số người mắc dị ứng ngày càng tăng, theo đó có khoảng 20% người Anh đang phải đối phó với các loại dị ứng khác nhau2.

      Theo Tổ chức Dị ứng Anh Quốc, một tổ chức y tế từ thiện hàng đầu dành cho người mắc chứng dị ứng, không dung nạp thức ăn và nhạy cảm với hoá chất cho biết các bé sinh ra trong gia đình có tiền sử bị dị ứng cũng có nguy cơ mắc dị ứng cao hơn mức trung bình.

      Vậy mẹ có thể làm gì để ngăn ngừa việc di truyền dị ứng sang cho bé trong giai đoạn thai kỳ? Để giải đáp cho vấn đề này, các chuyên gia khuyên rằng mẹ không thể làm gì cả, mà thay vào đó mẹ nên có một chế độ dinh dưỡng cân bằng, hợp lý và chăm sóc sức khoẻ thật tốt.

      Mặc khác, mẹ có thể xem xét tiền sử dị ứng trong gia đình và tự ước tính khả năng mắc phải của bé. Ví dụ, bé có khả năng cao bị di truyền nếu một trong bố hoặc mẹ hoặc anh chị của bé bị dị ứng. Nếu cả bố và mẹ đều mắc phải thì tỷ lệ sẽ tăng lên. Trường hợp bố mẹ lại có cùng loại dị ứng thì khả năng di truyền của bé sẽ rất cao. Tuy nhiên, dù bị di truyền nhưng bé không nhất định sẽ có cùng chủng loại dị ứng với bố mẹ. Thực tế, liên kết gen atopy sẽ chỉ làm bé tăng khả năng mắc dị ứng chứ không di truyền chính xác chủng loại dị ứng từ bố mẹ sang bé.

      Do đó, mẹ nên lưu ý rằng dù thành viên trong gia đình có tiền sử bị dị ứng cũng không có nghĩa là bé sẽ mắc chứng tương tự. Ngược lại, dù gia đình không có tiền sử bị dị ứng thì bé vẫn có 10% khả năng mắc phải.

      Family

      Những điều mẹ cần làm

      Mặc dù dị ứng có liên quan đến vấn đề di truyền nhưng môi trường xung quanh cũng là một trong những tác nhân ảnh hưởng tới sự phát triển dị ứng ngay từ khi bé còn nhỏ. Do hệ miễn dịch và tiêu hoá của bé còn non nớt, nên các bé càng nhỏ tuổi sẽ càng nhạy cảm hơn khi tiếp xúc với môi trường xung quanh. Vì vậy, mẹ nên tìm hiểu và áp dụng các bước sau đây để phòng tránh kích ứng cho bé ngay từ đầu:

      Chăm sóc da cho bé

      Làn da của trẻ sơ sinh rất mỏng và nhạy cảm, được bảo vệ bởi 1 lớp dầu tự nhiên trên bề mặt da. Trong tháng đầu tiên, mẹ chỉ nên sử dụng nước sạch để tắm và làm sạch, đồng thời thường xuyên thay tã cho bé để tránh các vấn đề về da. Các chuyên gia từ Hiệp hội Da liễu Anh Quốc cũng đưa ra lời khuyên hạn chế sử dụng các loại sản phẩm có thể gây kích ứng như xà phòng, các sản phẩm giặt xả và len.

      Quần áo của bé

      Rất hiếm khi bé bị dị ứng do quần áo. Tuy nhiên, nếu làn da yếu ớt của bé vẫn bị kích ứng vì tiếp xúc với các loại vải, mẹ sẽ phải kiểm tra lại xem các sản phẩm giặt xả mà mẹ đang sử dụng có nguồn gốc sinh học hay không. Nếu có, mẹ nên thay bằng các chất tẩy rửa nhẹ nhàng và không có nguồn gốc sinh học, mẹ cũng cần giặt quần áo mới hoặc quần áo đã qua sử dụng trước khi mặc cho bé.

      Ô nhiễm không khí

      Thực tế, ô nhiễm không khí không chỉ bao gồm chất lượng không khí bên ngoài mà còn là tất cả những hoá chất được sử dụng trong nhà mỗi ngày. Vì thế mẹ nên hạn chế sử dụng nước hoa, xịt khử mùi, xịt tóc và những sản phẩm tẩy rửa trong phòng của bé. Ngoài ra, luôn luôn giữ bé tránh xa khói thuốc. Những thành viên trong gia đình hay khách đến thăm nhà nên tránh hút thuốc khi ở gần bé.

      Sữa mẹ

      Vì trong sữa mẹ có chứa tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết cũng như kháng thể từ hệ miễn dịch của mẹ nên cho bé bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời sẽ giúp bảo vệ bé khỏi mắc bệnh đồng thời giảm nguy cơ phát triển chứng dị ứng ở trẻ. Nhiều mẹ có thể gặp khó khăn trong những ngày đầu cho bé bú nhưng mẹ nên kiên trì vì điều đó sẽ giúp ích cho bé rất nhiều. Nếu mẹ muốn được cung cấp thêm những lời khuyên từ các chuyên gia, hãy gọi điện cho chúng tôi để được tư vấn sớm.

      Đối với tất cả các loại dị ứng, cần được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời để có thể kiểm soát các triệu chứng một cách tốt hơn. Vì thế nếu mẹ nghi ngờ bé mắc dị ứng, đừng ngần ngại tìm đến lời khuyên của bác sĩ nhé.

      SỔ TAY CHO MẸ

      Những phương pháp được tóm tắt dưới đây sẽ giúp mẹ giảm thiểu triệu chứng dị ứng khó chịu cho bé:

      • Giặt giũ quần áo của bé bằng các chất giặt tẩy không có nguồn gốc sinh học 
      • Tránh sử dụng dung dịch tẩy rửa mạnh hay nước hoa trong phòng của bé
      • Tiếp tục cho bé bú sữa mẹ đến khi 6 tháng tuổi
      • Đặt hẹn với bác sĩ để có những chẩn đoán và hướng điều trị sớm

      1. Viện Y tế và Chất lượng Điều trị Quốc gia Anh (NICE). Dị ứng thực phẩm ở trẻ em và người trẻ [Online]. 2011. Tham khảo tại: http://www.nice.org.uk/guidance/cg116/evidence/full-guideline-136470061 [Truy cập 1/2016]

      2. Sự thay đổi trên toàn thế giới về tỷ lệ mắc các triệu chứng hen suyễn, viêm mũi dị ứng và bệnh chàm. Nghiên cứu quốc tế về bệnh hen suyễn và dị ứng ở trẻ em (ISAAC) Ban chỉ đạo. Lancet 1998;351:1225–32.

      Những bài viết liên quan

      Thắc mắc về dinh dưỡng dành cho bé?

      Chúng tôi luôn sẵn sàng để tư vấn và giải đáp những thắc mắc của mẹ về vấn đề chăm sóc và dinh dưỡng cho bé.