Bổ sung sắt cho bé: Những điều quan trọng cha mẹ nên biết

Sắt là vi chất thiết yếu có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành huyết sắc tố (Hemoglobin), hỗ trợ phát triển não bộ và tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ,... Do đó, việc bổ sung sắt cho bé rất cần thiết. Tuy nhiên, bổ sung vi chất sắt cho bé như thế nào là tốt? Mời mẹ xem ngay bài viết sau đây để biết thêm nhiều thông tin hữu ích.  

1. Vì sao cần cung cấp đủ lượng sắt cho trẻ?

Theo National Institutes of Health's National Library of Medicine (NIH/NLM), bổ sung đủ sắt là điều kiện cần thiết cho sự phát triển tối ưu của trẻ. Sắt tham gia vào quá trình sản xuất huyết sắc tố (Hemoglobin) có vai trò vận chuyển oxy từ phổi đến khắp các cơ quan và tạo ra năng lượng cho cơ thể. Vi chất này còn hỗ trợ hình thành kết nối thần kinh và phát triển não bộ cho bé, đặc biệt trong giai đoạn 1000 ngày đầu đời. Đồng thời sắt còn hỗ trợ trẻ tăng trưởng khỏe mạnh và đóng vai trò thành phần của các enzyme miễn dịch giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, ngăn ngừa các bệnh lý nhiễm trùng ở trẻ. 

Nếu không có đủ lượng chất sắt cần thiết cho cơ thể, bé có thể bị thiếu máu do thiếu sắt, mệt mỏi, xanh xao, chậm tăng trưởng. Vì vậy mẹ cần chú ý bổ sung đủ sắt cho con để tránh tình trạng trẻ bị thiếu sắt.

2. Lượng sắt khuyến nghị cho trẻ và thời điểm bổ sung

Nhu cầu sắt hàng ngày ở trẻ nhỏ cao hơn so với người lớn. Tuy nhiên, tùy vào từng độ tuổi và tình trạng sức khỏe mà trẻ có nhu cầu về lượng sắt khác nhau. 

Theo Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam của Bộ Y tế (Ban hành kèm theo Thông tư số 43/2014/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế), liều lượng sắt nên bổ sung cho trẻ cụ thể như sau:

^{1 Khẩu phần có giá trị sinh học sắt thấp (khoảng 5% sắt được hấp thu): chế độ ăn đơn điệu, lượng thịt, cá <30g/ngày hoặc lượng vitamin C <25 mg/ngày.}

^{2 Khẩu phần có giá trị sinh học sắt trung bình (khoảng 10% sắt được hấp thu): khẩu phần có lượng thịt, cá từ 30g - 90g/ngày hoặc vitamin C từ 25 mg - 75 mg/ngày.}

^{3 Khẩu phần có giá trị sinh học sắt cao (khoảng 15% sắt được hấp thu): khẩu phần có lượng thịt, cá từ > 90g/ngày hoặc vitamin C từ > 75 mg/ngày.}

Ngoài ra:  

• Trẻ sơ sinh đủ tháng khỏe mạnh (0 - 6 tháng tuổi): Lượng sắt dự trữ từ cơ thể mẹ truyền sang con trong thai kỳ thực tế sẽ vơi dần và chỉ đủ đáp ứng nhu cầu của trẻ trong khoảng 4 tháng đầu đời. Theo khuyến cáo của Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), đối với trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc bú mẹ một phần (lượng sữa mẹ chiếm hơn 50% cữ bú trong ngày), mẹ nên bắt đầu bổ sung sắt lỏng cho bé với liều lượng 1 mg/kg/ngày từ tháng thứ 4. Việc bổ sung này cần được duy trì cho đến khi bé bước vào giai đoạn ăn dặm và có thể nạp đủ lượng sắt từ các thực phẩm giàu sắt. (Lưu ý: Nếu trẻ đang bú hoàn toàn bằng các loại sữa công thức tiêu chuẩn, bé thường đã nhận đủ sắt từ sữa nên không cần bổ sung thêm bên ngoài).

• Trẻ sinh non: Do sinh thiếu tháng nên lượng sắt dự trữ ban đầu của bé rất thấp, bé thường cần được bổ sung sắt sớm và nhiều hơn (khoảng 2 mg/kg/ngày). Tuy nhiên, mẹ bắt buộc phải đưa trẻ đi khám và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để có phác đồ bổ sung chuẩn xác nhất với thể trạng của con.

3. Các trường hợp trẻ có nguy cơ bị thiếu sắt và dấu hiệu nhận biết

Trẻ sinh non, trẻ bị thừa cân, trẻ không được bổ sung đa dạng thực phẩm,... rất dễ bị thiếu sắt. Khi bị thiếu vi chất này, trẻ thường có da nhợt nhạt, tay chân bị lạnh, chậm tăng cân,... Dưới đây là các trường hợp trẻ có nguy cơ cao bị thiếu sắt và biểu hiện nhận biết tình trạng này:

3.1. Trẻ có nguy cơ bị thiếu sắt

• Trẻ sinh non, nhẹ cân khi mới sinh.

• Trẻ bú mẹ hơn 6 tháng nhưng không được bổ sung đa dạng thực phẩm khác qua chế độ ăn dặm.

• Trẻ mắc một số bệnh lý như nhiễm trùng mạn tính, rối loạn tiêu hóa,... 

• Trẻ bị thừa cân hoặc béo phì. 

3.2. Dấu hiệu trẻ bị thiếu sắt

• Trẻ xanh xao.

• Chán ăn, biếng ăn.

• Trẻ chậm tăng cân.

• Tay chân bị lạnh. 

• Thường xuyên ốm vặt, nhiễm trùng đường hô hấp.

• Có vấn đề về hành vi, dễ nổi nóng và cáu gắt. 

• Thở nhanh bất thường.

4. Nên bổ sung sắt cho bé như thế nào? 

Để tránh tình trạng trẻ thiếu sắt khi sinh ra, trong thai kỳ mẹ nên ăn nhiều thực phẩm giàu sắt và bổ sung thuốc sắt theo chỉ định của bác sĩ. Sau khi sinh, trẻ cần được nuôi dưỡng bằng sữa mẹ vì đây là thức ăn tốt nhất cho trẻ. Với trẻ ở giai đoạn ăn dặm hoặc trẻ lớn hơn, mẹ có thể bổ sung sắt cho bé thông qua các loại thực phẩm tự nhiên. 

Lưu ý: Mẹ không nên tự ý cho trẻ dùng thực phẩm chức năng bổ sung sắt và chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ. 

4.1. Bổ sung thực phẩm giàu sắt cho bé

Chất sắt trong thực phẩm tự nhiên như cá và thịt đỏ thường dễ hấp thụ hơn so với chất sắt có trong đồ ăn có nguồn gốc thực vật, ví dụ như bánh mì nguyên cám, đậu lăng, các loại đậu, các loại rau có lá, rau củ màu xanh đậm.

Với bé khi đã bước vào giai đoạn ăn dặm, để giúp bé nạp đủ lượng chất sắt cần thiết, mẹ hãy cho bé ăn thực phẩm có nhiều protein động vật hoặc thực phẩm có nhiều protein thực vật (không tính sản phẩm từ sữa).

Ngoài ra, để giúp bé tăng hấp thụ sắt mẹ đừng quên bổ sung thực phẩm giàu vitamin C song song với 2 loại protein ở trên nhé. Vitamin C có nhiều trong các loại trái cây như cam, kiwi, dâu tây… và các loại rau củ như ớt chuông, bông cải xanh, rau chân vịt,... 

Dưới đây là cách bổ sung các thực phẩm giàu sắt cho bé mẹ có thể tham khảo:  

Chất sắt động vật (dạng này dễ hấp thụ nhất):

• Phân nửa ức gà, khoảng 60g có khoảng 0,3mg sắt.

• Thịt gà (phần chân, đùi gà), khoảng 60g thịt có khoảng 0,5mg sắt.

• Trứng gà luộc kỹ - 1 quả trứng có 1mg sắt.

• Thịt bò hoặc thịt cừu đút lò, xắt mỏng thành từng miếng – 1 miếng có 0,8mg sắt.

• Cá trích – một phần cá 50g có chứa 1,4mg sắt.

Chất sắt trong thực vật:

• Rau chân vịt – 1 thìa rau đã nấu chín có chứa 0,3mg sắt.

• Bông cải xanh – 1 bông (20g) có chứa 0,2mg sắt.

• Các loại đậu đút lò - 1 thìa đậu có 0,3mg sắt.

• Bánh mì nguyên cám – 1 miếng bánh mì cỡ vừa có 0,6mg sắt.

• Đậu lăng – 1 thìa đậu có 0,7mg sắt.

• Quả mơ sấy khô – 1 thìa mơ có 0,3mg sắt.

• Ngũ cốc ăn sáng có bổ sung tinh chất vi lượng – 1 chén nhỏ (30g) có chứa 2,3mg sắt.

4.2. Bổ sung sắt cho bé qua sữa công thức giàu sắt

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ. Trường hợp cơ địa ít sữa hoặc mẹ không thể cho con bú (như do sinh mổ phải dùng thuốc kháng sinh), có thể tham vấn ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng chọn sữa công thức thay thế phù hợp cho trẻ.

Sữa công thức chứa hàm lượng sắt phù hợp với từng độ tuổi của trẻ, giúp con được cung cấp đủ sắt và phát triển khỏe mạnh. Để đảm bảo chất lượng sữa và an toàn cho con khi sử dụng, mẹ nên ưu tiên sản phẩm đến từ thương hiệu uy tín và có bảng thành phần rõ ràng, chứa nhiều dưỡng chất thiết yếu cho trẻ.

Aptamil New Zealand 3 (Aptamil KID) là sản phẩm dinh dưỡng có công thức khoa học, giúp tăng cường đề kháng - phát triển trí não cho trẻ em và cả trẻ sinh mổ. Với vi chất sắt, Aptamil New Zealand 3 cung cấp khoảng 6.8mg / 100g bột sữa và 2.5mg / 228ml sữa.

Không chỉ vậy, sản phẩm còn nổi bật với hệ công thức Synbiotic Đặc Chế là sự kết hợp giữa chất xơ Prebiotics scGOS/lcFOS tỷ lệ vàng (9:1) và lợi khuẩn Probiotic B.breve M-16V giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng cường sức đề kháng cho trẻ. Đặc biệt với trẻ sinh mổ có phần thiệt thòi khi không thể tiếp xúc với vi khuẩn có lợi từ mẹ lúc chào đời, Synbiotic sẽ giúp khôi phục hệ vi sinh đường ruột chỉ sau 3 ngày và xây dựng đề kháng vững vàng cho con trong những năm tháng đầu đời.

Bên cạnh đó, Aptamil New Zealand 3 còn chứa bộ 5 dưỡng chất bao gồm DHA, Omega-3, Vitamin B12, Sắt và Kẽm hỗ trợ thúc đẩy phát triển trí não, tạo nền tảng vững chắc để trẻ có phản xạ nhanh nhạy, lanh lợi học hỏi và khám phá thế giới xung quanh.

**Dựa trên nghiên cứu thị trường của YouGov với 200 mẹ sinh mổ tại Việt Nam, có con từ 24-48 tháng tuổi, đã tham gia thăm dò ý kiến vào tháng 3/2025.

Chọn mua Aptamil New Zealand 3 (Aptamil KID) chính hãng cho con yêu tại các kênh bán hàng chính thức sau:

• ConCung: https://concung.vn/x79hcm  

• KidsPlaza: https://bit.ly/3Sle8Fj  

• AVAKids: https://bit.ly/3PzWIDi   

• Lazada: https://bit.ly/3ZTe7K3  

• Shopee: https://bit.ly/418ibGF   

• TikTok: https://bit.ly/42HpXK9

5. Có nên đưa trẻ đi khám khi bị thiếu sắt không?

Mẹ nên đưa trẻ thăm khám với bác sĩ nếu nhận thấy con có các dấu hiệu bị thiếu sắt để được bác sĩ kiểm tra, chẩn đoán và tư vấn cách bổ sung phù hợp, giúp trẻ nhận đủ lượng sắt cần thiết để phát triển khỏe mạnh. 

Bổ sung sắt cho bé đúng thời điểm và đúng cách có thể phòng ngừa thiếu máu, hỗ trợ trẻ phát triển thể chất, đề kháng và trí tuệ. Mẹ nên bổ sung đủ lượng sắt cho trẻ ngay từ giai đoạn mang thai đến khi trẻ bước vào giai đoạn ăn dặm để đảm bảo bé hấp thu sắt hiệu quả và an toàn trong từng giai đoạn phát triển.