Trẻ sơ sinh khóc nhiều có sao không và xử lý như thế nào?

Trẻ sơ sinh khóc nhiều có sao không là băn khoăn của rất nhiều phụ huynh. Tuy khóc là cách duy nhất trẻ sơ sinh có thể ‘giao tiếp’ với cha mẹ trong những tháng đầu đời, nhưng nếu khóc nhiều và kéo dài có thể là biểu hiện bất thường cần chú ý. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết vấn đề này, mời cha mẹ cùng tìm hiểu.

1. Vì sao trẻ sơ sinh khóc nhiều?

Trước khi tìm hiểu trẻ khóc nhiều có sao không, phụ huynh cần biết về lý do. Trẻ sơ sinh khóc nhiều có thể đến từ các nguyên nhân như khóc dạ đề, trẻ đói bụng, trẻ cảm thấy không thoải mái, trẻ gặp vấn đề sức khỏe,... Cha mẹ cần chú ý để nhận biết lý do trẻ khóc nhiều.

Dưới đây là các nguyên nhân có thể gây nên những cơn khóc ở trẻ (được tổng hợp từ Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc UNICEF, cổng thông tin cung cấp các dữ liệu y tế và sức khỏe MedlinePlus…): (1, 2, 4).

• Khóc dạ đề (Colic): Khóc dạ đề là hiện tượng trẻ sơ sinh khóc dữ dội và kéo dài hơn ba giờ mỗi ngày mà không có lý do rõ ràng. Tình trạng này thường bắt đầu từ vài tuần sau sinh, đạt đỉnh điểm vào khoảng 6 tuần tuổi và giảm dần khi trẻ được 3 - 4 tháng tuổi.
• Trẻ bị đói: Trẻ sơ sinh thường nhanh bị đói do dạ dày của con rất nhỏ. Khi đói trẻ sẽ có các biểu hiện sớm là mút tay, liếm môi, chép miệng, quay đầu tìm vú,... Còn những lúc đói, trẻ sẽ khóc lớn, cáu kỉnh, nắm chặt tay, quơ tay mạnh,...
• Trẻ cảm thấy không thoải mái: Trẻ sơ sinh rất nhạy cảm với nhiệt độ môi trường, bé sẽ khóc nếu cảm thấy quá nóng hoặc quá lạnh. Ngoài ra các yếu tố gây khó chịu như tiếng ồn quá lớn, ánh sáng mạnh hoặc quần áo có chất liệu thô ráp cũng khiến trẻ dễ dàng trở nên gắt gỏng, quấy khóc. 
• Trẻ bị bệnh: Khi trẻ khóc với âm thanh khác lạ kèm theo các triệu chứng như sốt, nôn mửa hoặc tiêu chảy, đó là dấu hiệu cho thấy bé đang gặp vấn đề về sức khỏe, cần được thăm khám và điều trị sớm.
• Các nguyên nhân khác: Trẻ sơ sinh khóc nhiều còn có thể do tã bẩn gây ẩm ướt, ngứa ngáy; trẻ muốn được cha mẹ ôm ấp, vỗ về hoặc trẻ buồn ngủ nhưng khó vào giấc.

2. Trẻ sơ sinh khóc nhiều có sao không? Khi nào cần đi khám?

Theo MedlinePlus, trẻ sơ sinh khóc nhiều thường không đáng lo ngại nếu nguyên nhân xuất phát từ những nhu cầu sinh lý như đói bụng, tã bẩn, buồn ngủ. Khi đó, dù thỉnh thoảng trẻ khóc nhiều nhưng con vẫn bú tốt, tăng cân đều và sinh hoạt bình thường (2).

Thế nhưng nếu trẻ khóc nhiều đi kèm các biểu hiện bất thường dưới đây, cha mẹ nên sớm đưa trẻ đi khám để kiểm tra sức khỏe và có cách điều trị kịp thời. Vì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe như trào ngược, nhiễm trùng, táo bón,...

• Trẻ khóc thét dai dẳng, khó dỗ dành. 
• Trẻ sốt trên 38 độ C. 
• Trẻ nôn trớ, bỏ bú, sụt cân. 
• Trẻ tiêu chảy, phân cứng hoặc có máu trong phân. 
• Làn da trẻ nhợt nhạt, có vết loang lổ, lạnh khi chạm vào. 
• Trẻ bị cứng người hoặc co giật. 
• Trẻ bị phát ban, ngón chân/ tay sưng đỏ và đau khi chạm vào. 

3. Nên làm gì khi trẻ sơ sinh khóc nhiều?

Khi trẻ sơ sinh khóc nhiều phụ huynh nên vỗ về bé, kiểm tra nguyên nhân và xử lý đúng cách kết hợp cho trẻ tắm nước ấm, massage bụng,... nhằm giúp con cảm thấy dễ chịu và ngừng khóc nhanh hơn. Sau đây là gợi ý các cách cải thiện tình trạng khóc nhiều ở trẻ (1, 2, 3)

3.1 Giữ bình tĩnh và dành nhiều thời gian ôm vỗ về bé

Cha mẹ cần giữ bình tĩnh khi thấy trẻ quấy khóc nhiều, đồng thời bế và vỗ về con trong lòng để tạo cảm giác an toàn, gần gũi. Nhờ vậy trẻ có thể nhanh chóng ổn định cảm xúc và dịu đi cơn quấy khóc.

3.2 Kiểm tra nguyên nhân và xử lý phù hợp

Khi trẻ khóc, cha mẹ cần kiểm tra các nhu cầu cơ bản và đáp ứng ngay để giải tỏa sự khó chịu cho bé. Chẳng hạn như trẻ sơ sinh khóc nhiều do bị lạnh, phụ huynh hãy mặc thêm quần áo ấm/ điều chỉnh nhiệt độ điều hòa trong phòng từ 24°C - 26°C, hoặc nếu bé đang đói mẹ cần cho con bú sữa ngay.

3.3 Cho bé tắm nước ấm

Tắm bằng nước ấm giúp cơ thể trẻ được thư giãn, lưu thông máu tốt và giảm căng thẳng ở cơ bắp để con ngủ ngon và bớt quấy khóc. Hơn nữa, nước ấm còn giúp làm sạch tốt nhưng vẫn giữ thân nhiệt của trẻ ổn định, hạn chế cảm lạnh sau khi tắm xong. 

3.4 Massage bụng của bé

Massage vùng bụng theo chiều kim đồng hồ giúp đẩy bớt khí thừa ra ngoài, trẻ tiêu hóa tốt hơn. Xoa bóp bụng đều đặn không chỉ giảm thiểu tình trạng đầy hơi, chướng bụng mà còn kích thích tuần hoàn máu ở bé. Cha mẹ nên thực hiện massage vào lúc bé đang thoải mái hoặc trước giờ ngủ để con cảm thấy dễ chịu và ít quấy khóc hơn.

3.5 Tạo không gian yên tĩnh cho bé dễ ngủ

Phòng ngủ yên tĩnh, ít tạp âm sẽ giúp trẻ sơ sinh không bị giật mình, khó ngủ quấy khóc. Phụ huynh nên giảm ánh sáng phòng, tắt bớt các thiết bị điện tử hoặc dùng tiếng ồn trắng để giúp bé thư giãn, dễ dàng đi vào giấc ngủ và ngủ sâu giấc.

4. Giải đáp một số thắc mắc khác

Ngoài câu hỏi trẻ sơ sinh khóc nhiều có sao không còn có các thắc mắc liên quan như:

4.1 Trẻ sơ sinh khóc nhiều khàn tiếng có sao không?

Trẻ sơ sinh khóc nhiều dẫn đến khàn tiếng phần lớn chỉ là hiện tượng căng dây thanh âm tạm thời và lành tính, giống như người lớn nói hét nhiều. Tình trạng này thường tự khỏi sau vài ngày nếu bé được dỗ nín và giữ ấm tốt, không đáng lo ngại nếu không kèm dấu hiệu bất thường.

4.2 Lưu ý gì khi chăm sóc trẻ sơ sinh hay khóc nhiều?

Khi chăm sóc trẻ sơ sinh khóc nhiều cha mẹ cần kiên nhẫn, luôn kiểm tra các nhu cầu cơ bản (như đói, tã bẩn, phòng nóng/lạnh,...) trước và không được lắc mạnh bé vì có thể gây tổn thương não. Ngoài ra, không tự ý cho trẻ uống bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có sự tư vấn của chuyên gia y tế.

4.3 Trẻ sơ sinh khóc nhiều có liên quan đến giấc ngủ không?

Trẻ khóc nhiều có thể liên quan đến giấc ngủ, chủ yếu là do trẻ quá mệt mỏi, chưa quen nhịp sinh học ngày đêm và giấc ngủ bị gián đoạn bởi các yếu tố như tã ướt, đói bụng, môi trường xung quanh không thoải mái. 

Bên cạnh đó, tình trạng khóc nhiều ở trẻ sơ sinh cũng có thể do con khó chịu vì gặp vấn đề sức khỏe như sốt, ho, cảm,... Vì thế, việc chú trọng cải thiện sức đề kháng cũng là vấn đề cha mẹ cần chú ý ở trẻ sơ sinh, nhất là trẻ sinh mổ. Bởi so với trẻ sinh thường, trẻ sinh mổ có thể có sự khác biệt về hệ vi sinh đường ruột trong giai đoạn đầu đời khiến sức đề kháng kém hơn. Vì vậy, việc hỗ trợ xây dựng nền tảng sức khỏe và miễn dịch phù hợp là điều cha mẹ nên quan tâm

Để cả trẻ sinh thường hay sinh mổ đều có đề kháng khỏe, tốt nhất mẹ nên cho con bú mẹ hoàn toàn tối thiểu trong 6 tháng đầu đời và kéo dài đến 2 tuổi hoặc lâu hơn kết hợp với chế độ ăn dặm phù hợp. Vì sữa mẹ là nguồn cung cấp dinh dưỡng tuyệt vời, dễ hấp thu, hơn nữa giàu kháng thể giúp trẻ có nền tảng sức khỏe tốt, ít bệnh vặt.

Hơn hết, trong sữa mẹ còn có chứa chất xơ Prebiotics và lợi khuẩn Probiotics giúp tạo ra tác động SYNBIOTIC tự nhiên. Sự kết hợp này hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột và củng cố hàng rào miễn dịch tự nhiên của trẻ (nhất là trẻ sinh mổ).

Bài viết trên đã giải đáp chi tiết câu hỏi trẻ sơ sinh khóc nhiều có sao không và gợi ý cách xử lý khi trẻ khóc nhiều. Phụ huynh lưu ý ngoài những lý do liên quan đến nhu cầu sinh lý, trẻ sơ sinh khóc nhiều còn có thể là dấu hiệu của bệnh lý. Nếu trẻ khóc thét khó dỗ dành đi kèm sốt cao, nôn trớ, bỏ bú, tiêu chảy,... cha mẹ nên nhanh chóng đưa trẻ gặp bác sĩ để kiểm tra nhé.