Trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét do đâu, có sao không?

Trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét là hiện tượng trẻ đang ngủ thì đột ngột ngồi dậy khóc, la hét và hoảng hốt, tuy nhiên con vẫn trong trạng thái ngủ mơ, không nhớ gì khi tỉnh dậy. Vậy nguyên nhân trẻ 3 tuổi ngủ giật mình khóc thét là gì và cha mẹ nên xử lý thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé.

1. Giấc ngủ của trẻ 3 tuổi như thế nào?

Theo National Sleep Foundation (NSF - Tổ chức Giấc ngủ Quốc gia của Mỹ) và các chuyên trang thông tin sức khỏe Raising Children Network (Úc), NHS (Anh), trẻ 3 tuổi cần ngủ khoảng 10 - 13 tiếng mỗi ngày, bao gồm cả giấc ngủ trưa. Ở độ tuổi này trẻ có thể chỉ ngủ trưa 1 lần hoặc bỏ hẳn giấc ngủ ban ngày. Vì nếu ngủ trưa quá lâu hoặc ngủ trưa muộn có thể khiến trẻ bị khó ngủ vào ban đêm.

Ngủ đủ giấc đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển và tăng trưởng của trẻ. Khi có giấc ngủ ngon, khả năng tập trung, ghi nhớ, tư duy và phản xạ của trẻ sẽ trở nên nhanh nhạy hơn. Đặc biệt giấc ngủ còn có tác động đến hệ miễn dịch, khi ngủ đủ giấc hệ miễn dịch sẽ giải phóng các protein gọi là cytokine có khả năng chống nhiễm trùng, giúp trẻ có sức đề kháng tốt hơn.

2. Nguyên nhân trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét

Trẻ 3 tuổi ngủ hay bị giật mình khóc thét có thể do gặp ác mộng, thay đổi thói quen sinh hoạt, rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng từ các yếu tố môi trường,... Dưới đây là các nguyên nhân có thể gây ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ được tổng hợp từ các chuyên trang thông tin sức khỏe cộng đồng Healthline (Mỹ), NHS, BabyCenter,... (4, 5, 6) 

2.1 Trẻ gặp ác mộng hoặc căng thẳng

Ở độ tuổi này, trí tưởng tượng của trẻ phát triển mạnh mẽ khiến con bắt đầu biết sợ bóng tối hoặc những hình ảnh đáng sợ vô tình bắt gặp trong sách truyện và tivi. Những trải nghiệm căng thẳng ban ngày có thể đi vào giấc ngủ, khiến trẻ giật mình tỉnh giấc trong trạng thái hoảng loạn và khóc thét để tìm kiếm sự trấn an từ cha mẹ.

2.2 Trẻ đang trải qua một sự thay đổi nào đó

Những bước ngoặt lớn như việc bắt đầu đi nhà trẻ, chuyển đến nhà mới hoặc áp lực từ việc tập ngồi bô có thể tạo ra những cú sốc tâm lý nhẹ đối với hệ thần kinh còn non nớt của trẻ. Sự thay đổi thói quen và môi trường sống buộc trẻ phải thích nghi liên tục, dẫn đến tình trạng quá tải cảm xúc bộc phát qua những cơn khóc đêm dữ dội.

2.3 Hội chứng rối loạn giấc ngủ

Hoảng sợ khi ngủ/ giấc ngủ kinh hoàng (night terrors) là một dạng rối loạn giấc ngủ phổ biến ở trẻ 3 tuổi, thường xảy ra khi chuyển giao giữa các giai đoạn giấc ngủ sâu mà não bộ chưa kịp thích ứng. Trong cơn hoảng sợ này, trẻ có thể ngồi dậy, la hét hoặc đạp chân tay dù mắt vẫn nhắm và thực chất vẫn đang ở trạng thái ngủ say. 

2.4 Các tác động từ môi trường

Tiếng ồn lớn từ đường phố, ánh sáng quá mạnh hoặc nhiệt độ phòng quá nóng hay quá lạnh đều có thể khiến giấc ngủ của trẻ bị gián đoạn. Bên cạnh đó, trẻ nhỏ rất nhạy cảm với sự thay đổi của không gian xung quanh, nếu phòng ngủ quá ồn hay quá sáng, và độ sáng vừa phải có thể kích thích hệ thần kinh khiến trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét giữa đêm.

2.5 Nguyên nhân khác

Những vấn đề về sức khỏe như sốt, viêm tai giữa hoặc tình trạng đầy hơi, khó tiêu,... do hệ miễn dịch hoặc hệ tiêu hóa hoạt động kém cũng có thể là nguyên nhân khiến trẻ 3 tuổi ngủ giật mình khóc thét. Khi đó, giấc ngủ của trẻ sẽ trở nên chập chờn và dễ bị gián đoạn hơn.

3. Nên làm gì khi trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét?

Theo chia sẻ từ Healthline và BabyCenter, khi trẻ ngủ giật mình khóc thét, cha mẹ nên vỗ về và dỗ con đi ngủ lại, tạo thói quen đi ngủ đều đặn, đảm bảo không gian ngủ thoải mái và yên tĩnh, cho trẻ vận động nhiều ban ngày,... giúp con ngủ ngon giấc, ít bị giật mình hơn (4, 6).

3.1 Xoa dịu và tạo cảm giác an toàn cho trẻ

Khi trẻ giật mình khóc thét, cha mẹ nên ôm ấp và vỗ về giúp con cảm nhận được sự che chở và hiện diện của người thân cho đến khi nhịp thở của trẻ ổn định trở lại và con dần chìm vào giấc ngủ. Tránh việc bật đèn quá sáng hoặc hỏi dồn dập khiến trẻ hoảng sợ thêm.

3.2 Thiết lập thói quen đi ngủ đều đặn

Xây dựng thời gian đi ngủ nhất quán là một cách giúp rèn luyện đồng hồ sinh học của trẻ. Cha mẹ nên tạo cho con các hoạt động thư giãn trước giờ ngủ như đọc truyện tranh, nghe nhạc không lời hoặc trò chuyện tâm tình về những điều vui vẻ trong ngày. Sự lặp đi lặp lại của các thói quen này sẽ giảm bớt nỗi lo âu để trẻ dễ dàng vào giấc.

3.3 Đảm bảo không gian ngủ thoải mái

Phòng ngủ của trẻ cần được duy trì ở nhiệt độ mát mẻ, thoáng khí và hạn chế tối đa các thiết bị điện tử có ánh sáng xanh gây ức chế hormone giấc ngủ. Việc chuẩn bị cho con một bộ chăn gối mềm mại cùng một món đồ chơi yêu thích sẽ tạo ra cảm giác quen thuộc và ấm cúng, giúp bé yên tâm hơn khi phải ngủ một mình. Ngoài ra, hãy đảm bảo không gian xung quanh tĩnh lặng, tránh những tiếng động bất ngờ làm gián đoạn giấc ngủ của trẻ.

3.4 Cho trẻ vận động thoải mái vào ban ngày

Hoạt động thể chất dưới ánh sáng tự nhiên vào ban ngày không chỉ giúp trẻ tiêu hao năng lượng dư thừa mà còn hỗ trợ quá trình sản sinh melatonin tự nhiên vào ban đêm. Những trò chơi như chạy bộ, đạp xe hoặc vui chơi công viên giúp giải tỏa căng thẳng, hạn chế tình trạng trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét. Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý không nên cho trẻ vận động mạnh gần giờ đi ngủ để tránh làm hệ thần kinh bị kích thích quá mức gây khó ngủ.

3.5 Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ

Chế độ ăn uống hàng ngày cần được cân đối giữa các nhóm chất để đảm bảo trẻ không bị thức giấc do quá đói hoặc gặp các vấn đề khó tiêu về đêm. Cha mẹ nên ưu tiên các loại thực phẩm giàu Magie và Canxi, vốn là những khoáng chất thiết yếu hỗ trợ hệ thần kinh thư giãn và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Việc kiểm soát lượng đường và các chất kích thích từ bánh kẹo ngọt vào buổi tối cũng góp phần giữ cho tâm trạng của trẻ ổn định trước khi lên giường.

Ngoài những bữa chính ngon miệng, cha mẹ đừng quên bổ sung thêm các dưỡng chất thiết yếu cho con thông qua sữa có bổ sung Synbiotic nhé. Trong đó, cha mẹ nên ưu tiên chọn loại sữa đến từ thương hiệu uy tín, phù hợp với độ tuổi của con và chứa dưỡng chất hỗ trợ tăng cường đề kháng - trí não giúp con yêu lớn khôn khỏe mạnh.

4. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Cha mẹ nên đưa trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét đến gặp bác sĩ nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên khiến trẻ mệt mỏi, sợ hãi, căng thẳng, hoặc làm trẻ bị cứng người, co giật trong lúc ngủ. Đây là những biểu hiện của các bệnh lý tiềm ẩn, cha mẹ cần đưa con đi khám để hiểu rõ tình trạng sức khỏe và có cách điều trị phù hợp.

5. Một số thắc mắc khác

Dưới đây là các câu hỏi thường gặp về hiện tượng trẻ 3 tuổi ngủ giật mình khóc thét: 

5.1 Cách nào để trẻ 3 tuổi ngủ ngon không giật mình?

Để trẻ 3 tuổi ngủ sâu giấc và hạn chế bị giật mình, cha mẹ nên tạo thói quen đi ngủ nhất quán, đáp ứng các nhu cầu của trẻ trước khi ngủ (đi vệ sinh, uống sữa, đọc sách,...), không cho trẻ dùng thiết bị điện tử, thay đổi giờ ngủ linh hoạt nếu cần thiết,... 

5.2 Trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét có sao không?

Ở trẻ 3 tuổi, tình trạng thường xuyên giật mình, thức giấc và la hét khi đang ngủ nếu liên quan đến chứng sợ hãi ban đêm (night terrors) thì thường không sao. Đây là một phần trong giai đoạn phát triển của trẻ và chỉ xảy ra tạm thời. Tuy nhiên, cha mẹ vẫn nên theo dõi thêm các biểu hiện của trẻ và cân nhắc đưa con đến bác sĩ nếu tình trạng này kéo dài, mức độ khóc thét dữ dội hơn.

Trẻ 3 tuổi ngủ hay giật mình khóc thét là một hiện tượng thường gặp ở độ tuổi này. Nguyên nhân có thể do trẻ gặp ác mộng, thay đổi môi trường sống/thói quen sinh hoạt,... Cha mẹ cần xoa dịu vỗ về trẻ kết hợp cho trẻ vận động nhiều vào ban ngày, bổ sung đủ chất, tạo thói quen đi ngủ đều đặn,... nhằm giúp con có nhịp sinh học khoa học để ngủ ngon hơn.