Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mẹ có một chế độ ăn lành mạnh và cân bằng rất quan trọng giai đoạn mang thai và cho con bú. Việc kết hợp bú sữa mẹ và bú sữa bình trong những tuần đầu đời của bé có thể làm giảm khả năng tiết sữa mẹ và ảnh hưởng đến việc cho bé bú sữa mẹ sau đó. Vui lòng tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để đưa ra lựa chọn phù hợp về việc cho trẻ bú sữa và chế độ ăn uống.
Thực đơn cho bé 11 tháng tuổi không chỉ cần ngon miệng; mà phải đủ chất, thay đổi cách kết hợp thực phẩm hàng ngày. Nhờ vậy, trẻ có nền tảng phát triển khỏe mạnh. Mời mẹ tiếp tục theo dõi bài viết này để có thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!
Khi thiết kế thực đơn cho bé 11 tháng ăn dặm, để đảm bảo tăng cân đều, mẹ cần tuân thủ theo các nguyên tắc cơ bản như: đảm bảo đủ 4 nhóm chất (chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin và khoáng chất), thay đổi thực phẩm hàng ngày và chọn cách chế biến phù hợp. Song song, mẹ hãy tăng dần độ đặc của thức ăn qua mỗi bữa để trẻ học cách tự nhai, nuốt và cung cấp đủ sữa cho con phát triển tốt.
Mẹ nên từ từ tăng độ đặc của món ăn dặm của trẻ (ví dụ chuyển từ bột gạo sang cháo nhuyễn, cơm nát). Nhờ vậy, bé cải thiện khả năng nhai nuốt để tự xử lý tốt thức ăn như người lớn sau này
Mẹ nên cho bé thưởng thức nhiều loại thực phẩm khác nhau. Qua đó, trẻ không chỉ có cơ hội thử nhiều hương vị, mà còn đảm bảo bổ sung đủ dưỡng chất cần thiết (1, 4).
Mẹ lưu ý rằng, khi thử một thực phẩm mới, hãy cho con tiếp xúc liên tục trong vài ngày. Điều này giúp bé dễ làm quen và mẹ quan sát biểu hiện dị ứng dễ dàng (nếu có).
Mẹ nên chọn thực phẩm tươi ngon, nguồn gốc rõ ràng. Đồng thời, mẹ sơ chế nguyên liệu thật kỹ và sát khuẩn dụng cụ nấu nướng cẩn thận để đảm bảo an toàn cho bé (3).
Bên cạnh đó, mẹ chỉ nấu lượng thức ăn vừa đủ cho mỗi bữa, tránh để qua đêm rồi hâm lại. Lý do là đồ ăn qua đêm có thể sản sinh nhiều vi khuẩn gây hại cho con.
Dù đã 11 tháng tuổi, sữa vẫn là “người bạn đồng hành” không thể thiếu đối với trẻ, tạo nền tảng dinh dưỡng tốt để phát triển khỏe mạnh (2). Nếu bé đang uống sữa mẹ hoàn toàn thì cần cung cấp đủ 120 - 180ml sữa/cữ, 4 - 6 cữ/ngày. Còn nếu trẻ dùng sữa công thức thì mẹ lưu ý cho bé uống 200ml sữa/cữ, 3 cữ/ngày.
Mẹ lưu ý rằng sữa mẹ luôn là nguồn cung cấp dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Vì vậy, mẹ nên ăn uống, nghỉ ngơi khoa học để cơ thể tiết sữa tốt, đủ cho con uống trong ít nhất 6 tháng đầu và duy trì đến 2 tuổi (2).
Đặc biệt, trẻ sinh mổ là đối tượng có nguy cơ đề kháng kém hơn so với sinh thường do bỏ lỡ khoảnh khắc da kề da đầu đời. Điều này đến từ việc không đi qua đường sinh thông thường của mẹ, dẫn tới thiếu hụt sự tiếp xúc với lợi khuẩn quý giá từ mẹ khi chào đời. Lúc này, mẹ càng nên tích cực cho bé uống sữa mẹ hoàn toàn để nhận các dưỡng chất cần thiết (nhất là thành phần hỗ trợ đề kháng như SYNBIOTIC).
Bổ sung dưỡng chất SYNBIOTIC đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ trẻ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, góp phần xây dựng nền tảng đề kháng vững vàng để trẻ phát triển khỏe mạnh. Trong trường hợp bất khả kháng (ít sữa, tắc sữa), mẹ tham vấn ý kiến bác sĩ về việc chọn giải pháp thay thế thích hợp. Nhưng mẹ chú ý rằng không phải SYNBIOTIC nào cũng giống nhau.
SYNBIOTIC phù hợp với trẻ phải là dưỡng chất kết hợp giữa hai thành phần quan trọng, được chứng minh lâm sàng giúp tăng cường đề kháng cho trẻ sinh mổ. Cụ thể:
Với những nghiên cứu khoa học đã chứng minh, SYNBIOTIC mang lại 2 lợi ích nổi bật cho trẻ sinh mổ:
References:
[1] van der Aa, L.B., et al.. Allergy, 2011. 66(2): p. 170-7.
[2] van der Aa, L.B., et al.. Clin Exp Allergy, 2010. 40(5): p. 795-804.
[3] Haarman, M. and J. Knol. Appl Environ Microbiol, 2005. 71(5): p. 2318-24.
(*) Dựa trên nghiên cứu của Chua MC, et al. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2017;65:102–6.
(**) So với nhóm trẻ không bổ sung SYNBIOTIC
>> Tìm hiểu về SYNBIOTIC với lợi ích tăng cường đề kháng cho trẻ TẠI ĐÂY.
Sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, chỉ sử dụng sản phẩm thay thế theo chỉ định hoặc vui lòng tham khảo tư vấn của nhân viên y tế.
Sau đây là mẫu thực đơn được thiết kế cho trẻ 11 tháng mà mẹ có thể thử áp dụng:
Giờ | Thứ 2 & thứ 4 | Thứ 3 & thứ 5 | Thứ 6 & Chủ nhật | Thứ 7 |
6h | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ |
8h | Bột thịt lợn | Bột thịt gà | Bột thịt bò | Bột trứng |
10h | Chuối tiêu | Đu đủ | Hồng xiêm | Xoài |
11h | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ |
14h | Bột trứng | Bột cua | Bột tôm | Bột cá |
16h | Nước cam | Nước cam | Nước cam | Nước cam |
17h | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ |
20h | Bột dinh dưỡng chế biến sẵn | Bột dinh dưỡng chế biến sẵn | Bột dinh dưỡng chế biến sẵn | Bột dinh dưỡng chế biến sẵn |
Giờ | Thứ 2 & thứ 4 | Thứ 3 & thứ 5 | Thứ 6 & Chủ nhật | Thứ 7 |
6h | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ |
8h | Bột thịt lợn | Bột cá lóc | Bột tôm | Bột trứng |
10h | Bơ | Đu đủ | Hồng xiêm | Xoài |
11h | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ |
14h | Bột thịt gà | Bột thịt bò | Bột thịt lợn | Bột cá |
16h | Nước cam | Nước cam | Nước cam | Nước cam |
17h | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ | Bú mẹ |
20h | Bột dinh dưỡng chế biến sẵn | Bột dinh dưỡng chế biến sẵn | Bột dinh dưỡng chế biến sẵn | Bột dinh dưỡng chế biến sẵn |
Mách nhỏ cho mẹ một số món ngon và bổ dưỡng có thể thêm vào thực đơn của trẻ 11 tháng là bột thịt heo cà rốt hạt sen, bột trứng gà phô mai măng tây, bột lươn cải dún cà rốt, bột tôm cải canh đậu đỏ, bột cua biển rau dền,... Mẹ hãy thay đổi linh hoạt các món trong danh sách gợi ý này để trẻ thay đổi khẩu vị, bổ sung đủ dưỡng chất.
Mẹ nên thêm bột thịt heo với cà rốt, hạt sen vào thực đơn cho bé 11 tháng. Bởi, trẻ có thể tận hưởng lượng đạm, chất béo lớn từ thịt heo để xây dựng cơ bắp, tăng cân (5). Đi cùng tinh bột của bột gạo giúp bé bổ sung năng lượng. Còn cà rốt giàu vitamin A cho đôi mắt bé sáng khỏe (6). Đặc biệt, hạt sen giúp bột thêm béo bùi nên trẻ ăn ngon miệng và bổ sung canxi, photpho hỗ trợ tăng chiều cao (7).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Kết hợp bốn nguyên liệu bột gạo, thịt heo, đậu cô ve và cà chua cho trẻ 11 tháng món bột vừa đẹp mắt, ngon miệng; vừa bổ dưỡng. Trong đó, thịt heo bổ sung đạm cho trẻ nền tảng tăng cân (5). Cùng đậu cô ve giàu canxi, photpho, vitamin K hỗ trợ bé tăng chiều cao (8). Còn cà chua chứa chất chống oxy hóa (như lycopene) và vitamin B, C, E giúp trẻ cải thiện đề kháng, ít bệnh vặt (9).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Thịt bò rất giàu đạm cùng chất béo, còn bột gạo và khoai tây lại nhiều tinh bột (10). Sự kết hợp này cho bé món ăn dặm hỗ trợ tăng cân an toàn. Ngoài ra, khoai tây còn có các chất chống oxy hóa tốt như vitamin C, flavonoid,... để bảo vệ trẻ khỏe mạnh trước tác nhân gây hại từ môi trường xung quanh (11). Riêng cải thìa có chất xơ giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn ở ruột để trẻ cải thiện khả năng hấp thu dưỡng chất; cùng với canxi, photpho, vitamin K hỗ trợ tăng chiều cao (12).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Thực đơn cho bé 11 tháng tuổi tăng cân nên có món gì? Tất nhiên là bột trứng gà phô mai măng tây. Không chỉ thơm béo, công thức nấu bột này bổ sung lượng lớn protein từ trứng gà cho bé cải thiện số cân hiện tại nhanh chóng. Đặc biệt, trứng có choline, góp phần hoàn thiện cấu trúc và chức năng não bộ cho bé (13). Kèm theo canxi trong phô mai giúp trẻ tăng chiều cao (14). Hơn nữa, chất xơ của măng tây hỗ trợ trẻ tiêu hóa khỏe (15).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Ngoài thịt mềm và ngọt, cá điêu hồng còn chứa lượng đạm lớn giúp trẻ 11 tháng có thể tăng cân tốt (16). Khi nấu với bột gạo nhiều tinh bột, món ăn này góp phần bổ sung năng lượng, hỗ trợ bé phát triển thể chất hiệu quả. Thêm nữa, cải ngọt bổ sung chất xơ và vitamin, khoáng chất (như vitamin A, C,...) cho con tiêu hóa khỏe, đề kháng vững vàng (17).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Đây là món ăn dặm vừa dễ nấu, thơm ngon; vừa hỗ trợ trẻ tăng cân hiệu quả nhờ lượng tinh bột dồi dào từ bột gạo và chất đạm, chất béo trong lươn. Chưa hết, lươn bổ sung lượng lớn Omega-3, Omega-6 tăng cường chức năng não bộ cho bé (18). Nấu chung với cải dún giàu chất xơ giúp trẻ tiêu hóa khỏe, ít đầy hơi và vitamin C góp phần tăng cường đề kháng (19). Còn cà rốt là thực phẩm nhiều vitamin A cho bé sáng mắt
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Bột thịt gà rau ngót bí đỏ là món ăn dặm có thể giúp trẻ 11 tháng tuổi tăng cân nhờ hàm lượng protein, chất béo lớn từ thịt gà (20). Ngoài ra, tinh bột trong bột gạo hỗ trợ bé bổ sung năng lượng. Còn riêng rau ngót, không chỉ tạo màu xanh đẹp mắt, con còn tăng cường chất xơ để tiêu hóa khỏe. Kết hợp với bí đỏ tạo độ ngọt tự nhiên và thêm vitamin A cho trẻ đôi mắt tinh anh (21).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Thực đơn cho bé 11 tháng tuổi tăng cân không thể thiếu bột tôm cải canh đậu đỏ. Trong đó, tôm là thực phẩm giàu đạm, chất béo và canxi cho trẻ điều kiện xây dựng cơ bắp, xương răng tốt (22). Cùng với tinh bột từ bột gạo giúp bé bổ sung đủ năng lượng hàng ngày. Chưa kể, đậu đỏ còn có chất xơ cho trẻ tiêu hóa, hấp thu dinh dưỡng tốt và khoáng chất sắt hỗ trợ quá trình trao đổi chất, thúc đẩy tăng trưởng thể chất
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Món ăn này cho bé nhận nguồn tinh bột dồi dào từ bột gạo và chất bột đường ở khoai môn để bổ sung năng lượng (24). Nấu cùng cá hồi nhiều đạm, canxi, vitamin D giúp trẻ phát triển cơ bắp, xương răng mạnh mẽ. Thêm cải thìa giàu chất xơ và vitamin, khoáng chất để con hấp thu dưỡng chất tốt song song tăng đề kháng, ngừa bệnh vặt (12).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Bột cua biển rau dền là một món ăn vừa ngon thơm, vừa giàu dinh dưỡng để cải thiện cân nặng cho bé 11 tháng. Cụ thể, lượng lớn tinh bột trong bột gạo cho bé bổ sung năng lượng kịp thời. Cùng với cua biển giàu protein, canxi, photpho,... tạo điều kiện để trẻ tăng cân, tăng chiều cao mạnh mẽ (25). Kết hợp thêm rau dền nhiều nước và chất xơ, bé có thể hấp thu dưỡng chất trọn vẹn, không nặng bụng (26).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Cả thịt heo và đậu hũ non đều bổ sung chất đạm cho trẻ 11 tháng xây dựng cơ bắp, tăng cân tốt (5). Nấu cùng tần ô giàu nước và chất xơ tạo điều kiện để bé tiêu hóa khỏe, hấp thu dinh dưỡng tối ưu từ món ăn dặm hàng ngày. Chưa hết, bột gạo có nhiều protein thực vật và omega-3 cho trẻ cải thiện cân nặng, phát triển não bộ tốt.
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Thực đơn cho bé 11 tháng tăng cân không thể bỏ qua bột cua đồng cải mơ hành tím. Không chỉ dậy hương thơm nhờ hành, món ăn này bổ sung chất đạm, canxi từ cua cho trẻ tăng chiều cao, cân nặng vượt bậc (27). Kèm theo cải mơ nhiều chất xơ hỗ trợ tiêu hóa và vitamin C tăng cường đề kháng tự nhiên cho con (17).
Nguyên liệu:
Các bước chế biến:
Bên dưới là đáp án cho một vài thắc mắc khác về thực đơn cho bé 11 tháng mà mẹ có thể tham khảo thêm:
Mẹ hạn chế nêm gia vị vào thức ăn của bé 11 tháng. Lý do là điều này có thể dẫn tới thói quen ăn mặn, gây ra nhiều vấn đề sức khỏe khi trẻ lớn hơn (như huyết áp, suy thận,...) (28).
Theo bệnh viện Từ Dũ, bé 11 tháng có thể ăn được cơm nát (29). Tuy nhiên, mẹ lưu ý không đổi từ bột gạo hay cháo sang cơm nát ngay lập tức, mà cần có đủ thời gian cho bé tập làm quen. Cụ thể, mẹ hãy trộn ít cơm nát với bột hoặc cháo để con thưởng thức, ban đầu là 1 - 2 muỗng rồi tăng dần đến khi thay thế hoàn toàn. Ngoài ra, mẹ nên quan sát biểu hiện của bé sau ăn sát sao để đảm bảo an toàn, hạn chế nguy cơ nghẹn.
Trên đây là thực đơn cho bé 11 tháng tuổi mẹ có thể thử áp dụng. Tùy theo sở thích của con, mẹ lựa chọn món ăn phù hợp nhưng cần chú ý đa dạng thực phẩm, đảm bảo đủ 4 nhóm chất và chế biến chín kỹ, sạch sẽ. Quan trọng hơn nữa, mẹ cho con uống đủ sữa theo nhu cầu để nhận đủ năng lượng, dinh dưỡng cần thiết hàng ngày.
Bài viết liên quan
Chúng tôi luôn sẵn sàng để tư vấn và giải đáp những thắc mắc của mẹ về vấn đề chăm sóc và dinh dưỡng cho bé.