Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mẹ có một chế độ ăn lành mạnh và cân bằng rất quan trọng giai đoạn mang thai và cho con bú. Việc kết hợp bú sữa mẹ và bú sữa bình trong những tuần đầu đời của bé có thể làm giảm khả năng tiết sữa mẹ và ảnh hưởng đến việc cho bé bú sữa mẹ sau đó. Vui lòng tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để đưa ra lựa chọn phù hợp về việc cho trẻ bú sữa và chế độ ăn uống.

Bé sơ sinh khó ngủ do đâu? Mách mẹ cách cải thiện hiệu quả

Theo MedlinePlus, trẻ sơ sinh thường ngủ khoảng 14 - 17 giờ mỗi ngày hoặc nhiều hơn. Tình trạng trẻ sơ sinh khó ngủ có thể liên quan đến sinh lý giấc ngủ chưa ổn định, bé bị đói, tã ướt hoặc thiếu vi chất. Để cải thiện giấc ngủ cho bé, Dịch vụ Y tế Quốc gia của Vương quốc Anh (NHS), khuyến nghị cha mẹ nên xây dựng thói quen ngủ khoa học, giúp trẻ phân biệt ngày đêm, đồng thời tạo không gian yên tĩnh, cho bé bú no và thay tã sạch trước khi ngủ…

Những đêm dài con trằn trọc, quấy khóc khiến không ít mẹ rơi vào trạng thái mệt mỏi, lo lắng. Bởi không biết bé sơ sinh khó ngủ do đâu, có phải con gặp vấn đề sức khỏe nào và làm sao để cải thiện? Bài viết sau sẽ giải đáp vấn đề này, hãy cùng theo dõi.

1. Giấc ngủ của trẻ sơ sinh như thế nào?

Thông tin chia sẻ từ MedlinePlus (chuyên trang cung cấp thông tin y tế thuộc Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ - NLM), trẻ sơ sinh thường ngủ khoảng 14 - 17 giờ mỗi ngày, thậm chí nhiều hơn trong những tuần đầu đời (1). Bé chủ yếu chỉ tỉnh dậy khi đói, cần thay tã hoặc cảm thấy không thoải mái, rồi nhanh chóng ngủ lại. Khác với người lớn, giấc ngủ của trẻ sơ sinh được chia thành giấc ngủ cử động mắt nhanh (REM - rapid eye movement) và giấc ngủ không cử động mắt nhanh (Non-REM - Non - rapid eye movement).

Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), một chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh chia thành 5 giai đoạn sau: (2)

  • Giai đoạn 1: Bé bắt đầu buồn ngủ, trạng thái lơ mơ, dễ bị đánh thức.
  • Giai đoạn 2: Bé đi vào giấc ngủ thực sự (REM - ngủ nông/giấc ngủ hoạt động). Lúc này, trẻ có thể vặn mình, giật mình nhẹ, phát ra âm thanh ‘è è’, mắt chuyển động dưới mí mắt. Nhịp thở chưa ổn định, có thể ngưng vài giây rồi thở nhanh, sau đó trở lại đều đặn.
  • Giai đoạn 3: Giấc ngủ trở nên yên tĩnh hơn, nhịp thở đều và bé ít cử động.
  • Giai đoạn 4 và 5: Bé bước vào giấc ngủ sâu và rất sâu (Non-REM - ngủ im lặng), cơ thể gần như không cử động, ngủ say và khó bị đánh thức.
Trẻ sơ sinh khó ngủ về đêm có thể do vấn đề sinh lý như tã ướt, đói,... Trẻ sơ sinh có thể ngủ khoảng 14 - 17 giờ mỗi ngày và thường bé chỉ tỉnh dậy khi đói, tã ướt…

2. Vì sao bé sơ sinh khó ngủ?

Tình trạng trẻ sơ sinh khó ngủ có thể bắt nguồn từ đặc điểm sinh lý giấc ngủ chưa ổn định hoặc do các yếu tố như bé bị đói, tã ướt, môi trường quá ồn hoặc quá sáng, chưa phân biệt được ngày - đêm, thiếu vi chất hay liên quan đến một số vấn đề bệnh lý khác.

2.1 Nguyên nhân sinh lý về giấc ngủ

Thông tin từ Tổ chức Giấc ngủ Quốc gia của Mỹ (NSF - National Sleep Foundation) cho biết, ở người trưởng thành, giấc ngủ sâu (Non-REM) chiếm khoảng 75% thời gian, còn giấc ngủ REM chỉ khoảng 25% (3). Trong khi đó, ở trẻ sơ sinh, hai giai đoạn này lại gần như ngang nhau. Ở giai đoạn REM (ngủ nông), hệ hô hấp hoạt động mạnh hơn khiến nhịp tim và nhịp thở của bé nhanh, không đều, nên rất dễ bị đánh thức dù chỉ bởi những tác động nhẹ.

Ngoài ra, chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh chỉ kéo dài khoảng 45 - 60 phút, thường ngắn hơn nhiều so với người lớn (90 phút). Vì vậy, bé thường dễ tỉnh giấc và thức dậy nhiều lần trong ngày và ban đêm.

2.2 Nguyên nhân về sức khỏe

Một số vấn đề sức khỏe có thể khiến trẻ sơ sinh trằn trọc khó ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc hay quấy khóc về đêm như:

  • Nhiễm khuẩn đường hô hấp: Viêm hô hấp trên, viêm phổi, viêm phế quản,… là các bệnh đường hô hấp thường gặp ở trẻ sơ sinh. Khi bị nghẹt mũi, sổ mũi hoặc ho, đường thở của bé bị cản trở khiến việc hô hấp trở nên khó khăn hơn, đặc biệt khi nằm. Điều này khiến bé dễ tỉnh giấc, ngủ chập chờn và quấy khóc nhiều hơn.
  • Thiếu vi chất: Thiếu một số vi chất như vitamin D, canxi, sắt, kẽm,… có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh và giấc ngủ của trẻ. Bé có thể hay giật mình, ngủ không sâu, đổ mồ hôi trộm hoặc quấy khóc về đêm.
  • Các bệnh lý khác: Trào ngược dạ dày thực quản, còi xương, viêm tai giữa, các vấn đề về thần kinh,… cũng có thể là nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh khó ngủ về đêm.
Trẻ sơ sinh trằn trọc khó ngủ còn có thể là do vấn đề sức khỏe. Một số vấn đề về sức khỏe như nhiễm khuẩn đường hô hấp, thiếu vi chất hoặc một số bệnh lý khác có thể khiến trẻ sơ sinh trằn trọc, khó ngủ.

2.3 Các nguyên nhân khác

Bên cạnh yếu tố sinh lý và sức khỏe, nhiều thói quen sinh hoạt và môi trường xung quanh cũng có thể khiến bé sơ sinh khó ngủ, bao gồm:

  • Trẻ chưa phân biệt được ngày/đêm: Ở những tháng đầu, bé chưa hình thành nhịp sinh học, dẫn đến tình trạng ngủ ngày nhiều, thức giấc đêm và quấy khóc.
  • Trẻ đói hoặc quá no: Khi đói, bé sẽ thức dậy để đòi bú; ngược lại, nếu bú quá no, bé dễ bị đầy bụng, khó chịu và ngủ không yên giấc.
  • Có thói quen cần bế/đung đưa: Nếu thường xuyên được bế ru, đung đưa hoặc ôm ngủ, bé có thể phụ thuộc vào những thói quen này và khó tự ngủ lại khi tỉnh giấc giữa đêm.
  • Tã ướt hoặc quần áo chật: Tã đầy, ẩm ướt hoặc quần áo bó sát khiến bé khó chịu, dễ quấy khóc và tỉnh giấc.
  • Môi trường ngủ chưa phù hợp: Không gian quá sáng, ồn ào, nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của bé.
  • Do trẻ đã ngủ nhiều vào ban ngày: Đôi khi, trẻ sơ sinh khó ngủ về đêm chỉ là do bé đã ngủ quá nhiều vào ban ngày, khiến nhu cầu ngủ buổi tối giảm đi.

3. Nên làm gì khi trẻ sơ sinh trằn trọc khó ngủ?

Khi bé sơ sinh khó ngủ, mẹ nên giúp con phân biệt ngày - đêm, tạo các ‘tín hiệu’ báo giờ đi ngủ, duy trì không gian yên tĩnh với nhiệt độ phù hợp, tập cho bé thói quen tự ngủ và cho bú đủ no trước khi ngủ. Bên cạnh đó, mẹ cũng nên kiểm tra tã thường xuyên để bé luôn thoải mái và ngủ sâu giấc hơn.

3.1 Tập cho trẻ phân biệt ngày và đêm

Việc giúp bé nhận biết sự khác nhau giữa ngày và đêm sẽ hỗ trợ hình thành nhịp sinh học, từ đó cải thiện tình trạng ngủ ngày - thức đêm. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia của Anh (NHS), vào ban ngày mẹ nên cho bé tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên, trò chuyện và chơi cùng con nhiều hơn. Ngược lại, vào buổi tối, mẹ giữ không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ và hạn chế kích thích để bé hiểu rằng đây là thời gian cần ngủ. (4)

Để tránh bé sơ sinh khó ngủ mẹ nên giúp trẻ phân biệt ngày và đêm. Cha mẹ nên giúp trẻ phân biệt ngày và đêm để hỗ trợ nhịp sinh học của con dần ổn định hơn.

3.2 Tạo cho trẻ các ‘báo hiệu’ đến giờ ngủ

Cũng theo thông tin từ NHS, mẹ nên thiết lập thói quen đi ngủ đều đặn để giúp trẻ sơ sinh khó ngủ về đêm dễ vào giấc và ngủ ngon hơn (4). Những thói quen lặp lại trước khi ngủ sẽ giúp bé dễ dàng nhận biết thời điểm đi ngủ, từ đó ngủ nhanh và sâu hơn. Mẹ có thể xây dựng một vài tín hiệu nhỏ, đơn giản như tắm nước ấm, massage nhẹ nhàng, thay đồ ngủ, hát ru hoặc cho bé nghe nhạc êm dịu. Khi được lặp lại mỗi ngày, những tín hiệu này sẽ giúp bé hình thành phản xạ tự nhiên với giấc ngủ.

3.3 Giữ môi trường ngủ yên tĩnh, nhiệt độ phù hợp

Để cải thiện tình trạng bé sơ sinh khó ngủ, mẹ nên giữ phòng ngủ yên tĩnh, hạn chế tiếng ồn, ánh sáng vừa phải và nhiệt độ dễ chịu (không quá nóng hoặc quá lạnh). Đồng thời, mẹ cũng cần đảm bảo chỗ ngủ thông thoáng, sạch sẽ để bé luôn cảm thấy thoải mái khi ngủ.

3.4 Dạy trẻ tự ngủ

Tập cho bé tự ngủ giúp con dễ dàng ngủ lại khi tỉnh giấc giữa đêm mà không cần phụ thuộc vào người lớn. Mẹ nên đặt bé xuống khi còn buồn ngủ nhưng chưa ngủ hẳn để con làm quen với việc tự chìm vào giấc ngủ. Ngoài ra, mẹ nên hạn chế việc bế đung đưa hoặc cho bé bú nằm để ru ngủ, vì những thói quen này dễ khiến bé phụ thuộc và khó tự ngủ khi thiếu chúng.

3.5 Cho bé bú no trước khi ngủ

Bú đủ no trước khi ngủ giúp bé hạn chế thức giấc giữa đêm do đói, từ đó ngủ sâu và lâu hơn. Tuy nhiên, mẹ cần tránh cho bé bú quá no vì có thể gây đầy bụng, khó chịu hoặc trào ngược. Sau khi bú, mẹ nên vỗ ợ hơi cho bé để giảm tình trạng khó chịu khi nằm ngủ.

3.6 Kiểm tra tã/ áo quần

Bên cạnh những cách cải thiện bé sơ sinh khó ngủ trên, mẹ nên chú ý kiểm tra và thay tã sạch cho trẻ. Đồng thời, mẹ cũng nên lựa chọn quần áo mềm mại, thoáng mát và vừa vặn khi mặc cho trẻ giúp con ngủ ngon, sâu giấc hơn.

Mẹ nên kiểm tra và xử lý các nguyên nhân như tã ướt để tránh trẻ sơ sinh khó ngủ về đêm. Mẹ nên thay tã sạch cho bé trước khi ngủ và kiểm tra thường xuyên để tránh làm gián đoạn giấc ngủ của con.

4. Bỏ túi mẹo giúp bé sơ sinh ngủ ngon, sâu giấc hơn

Bên cạnh việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt, mẹ có thể áp dụng thêm một số mẹo nhỏ dưới đây để cải thiện chất lượng giấc ngủ cho bé.

  • Quấn kén: Theo Johns Hopkins Medicine, việc quấn kén giúp tạo cảm giác an toàn giống như khi còn trong bụng mẹ, từ đó giảm phản xạ giật mình và giúp bé ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, mẹ cần quấn đúng cách, không quá chặt và đảm bảo bé luôn thoải mái, thoáng khí. (5)(6)
  • Đặt bé xuống khi còn thức: Thay vì đợi bé ngủ say mới đặt xuống, mẹ nên cho bé nằm khi còn đang buồn ngủ. Điều này giúp bé học cách tự chìm vào giấc ngủ và dễ ngủ lại khi tỉnh giấc giữa đêm.
  • Xoa dịu khi bé giật mình: Khi bé giật mình, mẹ có thể nhẹ nhàng vỗ về, đặt tay lên ngực hoặc ôm bé trong thời gian ngắn để trấn an. Cách này giúp bé cảm thấy an toàn và nhanh chóng ngủ lại mà không bị kích thích quá mức.
  • Tắm nắng: Cho bé tắm nắng vào buổi sáng sớm không chỉ hỗ trợ tổng hợp vitamin D mà còn giúp điều hòa nhịp sinh học, từ đó cải thiện giấc ngủ về đêm. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, khi tắm nắng, mẹ nên cho da bé ở các vùng như tay, chân, lưng, bụng, ngực tiếp xúc với ánh nắng. Thời gian phù hợp là khoảng 15 - 20 phút vào buổi sáng trước 8 giờ hoặc buổi chiều từ 4 - 5 giờ. (7)

5. Một số thắc mắc liên quan

Trong quá trình tìm hiểu nguyên nhân và cách chăm sóc khi bé sơ sinh khó ngủ, cha mẹ cũng còn quan tâm những vấn đề sau:

5.1 Tại sao trẻ sơ sinh khó ngủ về đêm?

Trẻ sơ sinh khó ngủ vào ban đêm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như đặc điểm sinh lý giấc ngủ chưa ổn định, chu kỳ ngủ ngắn, chưa phân biệt được ngày - đêm, hoặc do bé ngủ quá nhiều vào ban ngày. Bên cạnh đó, một số vấn đề sức khỏe hoặc các yếu tố như đói hoặc bú quá no, tã ướt, quần áo không thoải mái cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ của bé.

5.2 Bị kích thích quá mức có khiến trẻ sơ sinh khó ngủ không?

Theo Healthline, bé sơ sinh bị kích thích quá mức cũng có thể dẫn đến khó ngủ. Lúc này, trẻ sơ sinh rất dễ rơi vào trạng thái khó ngủ, quấy khóc hoặc ngủ không sâu giấc. Sự kích thích có thể đến từ việc mẹ đang cho con bú tiêu thụ quá nhiều caffeine, do bế bé chơi quá lâu hoặc tiếp xúc với quá nhiều người trong thời gian ngắn… có thể khiến hệ thần kinh non nớt của bé bị ‘quá tải’. Lúc này, bé sẽ khó thư giãn để đi vào giấc ngủ, dễ giật mình và thức giấc nhiều lần.

Trẻ sơ sinh trằn trọc khó ngủ có thể do bị kích thích quá mức. Khi bé vui chơi quá nhiều trước giờ ngủ hoặc tiếp xúc với nhiều người trong thời gian ngắn, trẻ dễ bị kích thích, từ đó khó đi vào giấc ngủ hơn.

5.3 Trẻ sơ sinh khó ngủ có ảnh hưởng gì đến sức khỏe không?

Bé sơ sinh khó ngủ hoặc ngủ không đủ giấc có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, đặc biệt là hệ miễn dịch. Khi thiếu ngủ, cơ thể bé giảm sản xuất các cytokine - những protein quan trọng giúp chống lại nhiễm trùng, đồng thời lượng kháng thể và tế bào miễn dịch cũng suy giảm. Vì vậy, bé dễ bị ốm hơn khi tiếp xúc với virus (như cảm lạnh) và thời gian hồi phục khi bị bệnh cũng kéo dài hơn.

Do đó, việc đảm bảo giấc ngủ đầy đủ và chất lượng đóng vai trò quan trọng trong duy trì sức khỏe và tăng cường khả năng đề kháng cho trẻ. Bên cạnh đó, để tăng cường sức đề kháng cho con, mẹ nên duy trì cho bé bú sữa mẹ hoàn toàn trong những năm đầu đời để cung cấp nguồn dinh dưỡng tự nhiên, hỗ trợ tăng cường sức đề kháng và giúp bé phát triển khỏe mạnh.

Trong trường hợp mẹ không thể cho con bú vì lí do y khoa (dùng thuốc kháng sinh,...) hoặc cơ địa quá ít sữa phải dùng sữa công thức, mẹ nên cân nhắc chọn dưỡng chất tăng đề kháng và trí não. 

Đơn cử như SYNBIOTIC - là sự kết hợp giữa chất xơ Prebiotics scGOS/lcFOS (tỷ lệ 9:1) và lợi khuẩn Probiotic B.breve M-16V hỗ trợ miễn dịch gấp 6 lần. Dưỡng chất này được chứng minh lâm sàng giúp trẻ sinh mổ khôi phục hệ vi sinh đường ruột chỉ sau 3 ngày (nhanh hơn gấp 27 lần so với nhóm trẻ không bổ sung SYNBIOTIC) và hiệu quả tiếp tục duy trì suốt nhiều tháng sau đó. Khi trẻ có đường ruột cân bằng và khỏe mạnh cũng góp phần tăng cường sức đề kháng (vì có 70% đến 80% tế bào miễn dịch nằm ở đường ruột).

Bên cạnh đó, mẹ nên ưu tiên lựa chọn loại sữa bổ sung đầy đủ các dưỡng chất tốt cho não bộ như DHA, Omega-3, Vitamin B12, Sắt, Kẽm giúp nuôi dưỡng trí não, hỗ trợ trẻ phát triển thông minh và nhanh nhạy. Đồng thời, sản phẩm cũng cần cung cấp hệ Vitamin và khoáng chất thiết yếu như Vitamin C, D, E, Canxi… giúp bé phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ.

Chọn sữa cho bé khó ngủ chứa SYNBIOTIC - được chứng minh giúp tăng cường đề kháng cho trẻ. SYNBIOTIC tăng cường đề kháng ở trẻ sinh mổ sau 3 ngày.

*Sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, chỉ sử dụng sản phẩm thay thế theo chỉ định hoặc vui lòng tham khảo tư vấn của nhân viên y tế.

Bé sơ sinh khó ngủ là một tình trạng phổ biến xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Để cải thiện và đảm bảo sự phát triển toàn diện cho con, cha mẹ cần tập trung xây dựng thói quen ngủ khoa học, tạo ‘báo hiệu’ giờ ngủ, duy trì môi trường yên tĩnh và kiên nhẫn tập cho con khả năng tự ngủ, giúp trẻ có được giấc ngủ sâu và chất lượng hơn.

  1. Medline Plus. Bedtime habits for infants and children. https://medlineplus.gov/ency/article/002392.htm (đã truy cập 08/04/2026)
  2. Healthy Children thuộc Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ. Stages of Newborn Sleep. https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/sleep/Pages/phases-of-sleep.aspx (đã truy cập 08/04/2026)
  3. National Sleep Foundation. What is REM Sleep?. https://www.thensf.org/what-is-rem-sleep/ (đã truy cập 08/04/2026)
  4. NHS. Helping your baby to sleep. https://www.nhs.uk/baby/caring-for-a-newborn/helping-your-baby-to-sleep/ (đã truy cập 08/04/2026)
  5. Johns Hopkins Medicine. Newborn Sleep Patterns. https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/newborn-sleep-patterns (đã truy cập 08/04/2026)
  6. National Childbirth Trust (NCT). Newborn and baby sleep. https://www.nct.org.uk/information/baby-toddler/caring-for-your-baby-or-toddler/newborn-and-baby-sleep (đã truy cập 08/04/2026)
  7. Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Phòng chống thiếu vitamin D cho trẻ. https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/2025/07/11/tr_21303_phong_chong_thieu_vitamin_d.pdf (đã truy cập 08/04/2026)
📌 Lưu ý
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho tư vấn y khoa. Cha mẹ vui lòng liên hệ với Bác sĩ hoặc Chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn và hỗ trợ một cách tốt nhất.

Bài viết liên quan

Alt image

Thắc mắc về dinh dưỡng
cho bé?

Chúng tôi luôn sẵn sàng để tư vấn và giải đáp những thắc mắc của mẹ về vấn đề chăm sóc và dinh dưỡng cho bé.

x