Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mẹ có một chế độ ăn lành mạnh và cân bằng rất quan trọng giai đoạn mang thai và cho con bú. Việc kết hợp bú sữa mẹ và bú sữa bình trong những tuần đầu đời của bé có thể làm giảm khả năng tiết sữa mẹ và ảnh hưởng đến việc cho bé bú sữa mẹ sau đó. Vui lòng tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để đưa ra lựa chọn phù hợp về việc cho trẻ bú sữa và chế độ ăn uống.
Trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm có thể phát triển thể chất, trí não vượt trội. Đồng thời, điều này còn giúp cha mẹ đảm bảo sức khỏe, có thời gian riêng cho bản thân. Bài viết sau đây gợi ý cho phụ huynh những cách giúp trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm hữu ích, dễ dàng áp dụng. Khám phá ngay!
Hệ thống chăm sóc sức khỏe Stanford Medicine Children’s Health (thường gọi tắt là Stanford Children’s) cho biết trẻ sơ sinh dành phần lớn thời gian trong ngày để ngủ (khoảng 16 - 17 giờ/ngày). Tuy vậy, thời gian mỗi giấc rất ngắn (1 - 2 giờ/giấc) và không ngủ xuyên đêm (1).
Điều này có thể ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển bình thường của bé. Bởi, khoảng thời gian ngủ sâu là lúc cơ thể sản xuất hormone tăng trưởng GH, hormone chống viêm cytokine và loại bỏ các độc tố ở não bộ. Nhờ đó, trẻ mới phát triển chiều cao, cân nặng cũng như tăng đề kháng, phản xạ nhanh nhạy và ghi nhớ tốt hơn.
Theo thông tin từ tổ chức Pregnancy, Birth and Baby (trang thông tin được Chính phủ Úc tài trợ và được điều hành bởi Healthdirect Australia) cùng bệnh viện Nhi Đồng, chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh rất ngắn, không ổn định cho đến khi được 6 tháng tuổi. Cụ thể, một chu kỳ chỉ kéo dài 45 - 60 phút với 2 trạng thái ngủ nhanh (REM) và ngủ chậm (non-REM), cùng với 4 giai đoạn ngủ (buồn ngủ, lơ mơ, ngủ sâu, ngủ rất sâu) (2, 3).
Lúc này, mí mắt trẻ bắt đầu sụp xuống kèm theo ngáp, chảy nước mắt,... Mẹ nên đặt trẻ ở nơi nằm nghỉ quen thuộc và bắt đầu ru ngủ.
Bé nằm yên, thở đều nhưng đôi khi hơi giật mình hoặc vặn mình nhẹ. Khi đó, mẹ nên giữ không gian xung quanh yên tĩnh, chỉnh ánh sáng dịu mắt để trẻ dễ vào giấc hơn.
Đây là lúc cơ thể trẻ hoàn toàn thư giãn, không cử động và nhịp thở đều, ổn định. Tuy vậy, nếu có bất kỳ âm thanh nào xung quanh, bé giật mình, thức giấc và quấy khóc.
Vào thời điểm này, trẻ đã hoàn toàn chìm vào giấc ngủ, không cử động. Mẹ dường như không thể đánh thức bé dậy.
Johns Hopkins Medicine (Hệ thống y tế học thuật hàng đầu của Mỹ) cho biết, gần cuối chu kỳ ngủ, bé sơ sinh bắt đầu thức dậy, quan sát khung cảnh xung quanh - gọi là giai đoạn “cảnh báo yên tĩnh”. Sau đó, trẻ quấy khóc lớn nếu không được cha mẹ ôm ấp, dỗ dành kịp thời (4).
Để trẻ ngủ thẳng giấc xuyên đêm, mẹ nên cho con bú đủ sữa trước khi vào giấc. Đồng thời, mẹ đảm bảo nơi bé nằm thoải mái, mát mẻ, chỉ có ánh sáng dịu nhẹ và ít tiếng ồn. Song song, mẹ đừng quên thực hiện đầy đủ các hành động trước khi ngủ (như massage hay đọc sách) hàng ngày và quấn tã đúng cách giúp con vào giấc dễ dàng.
Cách cho bé ngủ xuyên đêm đầu tiên là mẹ cho bé uống đủ sữa theo nhu cầu. Tuy nhiên không vì thế mẹ thúc ép trẻ uống càng nhiều càng tốt vì có thể hình thành tâm lý lo sợ. Theo đó, mẹ nhận biết con đã bú no qua các biểu hiện như cơ mặt giãn dần, nút sữa chậm, mắt lim dim,... (5, 6).
Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, sữa mẹ luôn là lựa chọn bổ sung dinh dưỡng tốt nhất. Do đó, theo khuyến nghị Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mẹ hãy cho con uống sữa mẹ hoàn toàn ít nhất trong 6 tháng đầu đời và duy trì đến 2 tuổi nếu có khả năng (7).
Tuy nhiên, vào những tuần đầu sau sinh, mẹ dễ bị mất sữa tạm thời vì nhiều nguyên nhân (như tâm lý căng thẳng, chế độ dinh dưỡng chưa phù hợp, chế độ sinh hoạt thiếu lành mạnh,...). Lúc này, mẹ hãy giữ tâm lý bình tĩnh và có thể tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhân viên y tế có chuyên môn để tìm giải pháp thay thế phù hợp.
Theo đó, mẹ nên cân nhắc giải pháp dinh dưỡng có chứa thành phần giúp trẻ tăng đề kháng và phát triển trí não. Điển hình như:
>> Khám phá chi tiết về hiệu quả tăng cường đề kháng của SYNBIOTIC đối với trẻ sinh mổ TẠI ĐÂY.
Sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, chỉ sử dụng sản phẩm thay thế theo chỉ định hoặc vui lòng tham khảo tư vấn của nhân viên y tế.
Mẹ chuẩn bị cho bé không gian nghỉ ngơi yên tĩnh, thoáng khí và ánh sáng dịu mắt. Kèm theo đó, mẹ vỗ về hay hát ru để trẻ vào giấc nhanh và ngủ sâu hơn (6).
Mẹ giúp trẻ nhận biết ngày và đêm bằng cách đặt ra sự tương phản rõ rệt trong môi trường xung quanh. Chẳng hạn, ban ngày, mẹ mở cửa sổ, bật nhạc để bé thấy ánh sáng, lắng nghe âm thanh. Còn ban đêm, mẹ kéo rèm, tắt điện và hạn chế âm thanh tối đa. Nhờ vậy, trẻ giảm hiện tượng thức đêm ngủ ngày (7).
Cách giúp trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm tiếp theo là mẹ cần duy trì đầy đủ các thói quen trước khi đi ngủ như: tắm, massage, đọc sách, nghe nhạc,... hàng ngày. Bởi, điều này giúp não bộ của bé nhận biết đã đến lúc đi ngủ và dễ vào giấc hơn (7).
Mẹ tránh để trẻ tiếp xúc với thiết bị điện tử hoặc vui chơi quá sức trước giờ ngủ. Bởi lẽ, những yếu tố này sẽ kích thích hệ thần kinh bé mạnh mẽ nên khó vào giấc hoặc dễ giật mình giữa đêm (1, 6).
Cách cho bé ngủ xuyên đêm hữu ích là quấn tã khi ngủ. Vì điều này không chỉ giúp giữ ấm cho cơ thể, mà còn tựa như vòng tay cha mẹ ôm ấp, tạo cảm giác an toàn (1).
Theo đó, các bước quấn tã rất đơn giản là trải khăn hình kim cương trên mặt phẳng, đặt trẻ nằm ngửa thoải mái với cổ nằm ngay nếp gấp trên. Sau đó, mẹ kéo một bên khăn vòng qua tay, chân bé và luồn xuống lưng bên đối diện. Kế tiếp, mẹ gấp góc dưới lên trên sao cho che hết hai chân, nhét vào nếp gấp thứ hai. Thực hiện tương tự với bên còn lại là được.
Trẻ sơ sinh ở những tuần đầu có thể thức giấc giữa đêm do đói bụng hoặc chưa quen giấc. Do đó, cha mẹ cần kề cạnh và vỗ về, trấn an để bé bình tĩnh lại (1).
Bé sơ sinh không chỉ cần ngủ giấc ban đêm mà còn cả ban ngày. Cha mẹ hãy dựa vào tổng thời gian ngủ cần thiết để thiết kế lịch trình ngủ phù hợp. Tuy nhiên, phụ huynh lưu ý không nên để bé ngủ quá nhiều vào ban ngày, vì có thể ảnh hưởng tới chất lượng giấc ngủ ban đêm (1).
Khi áp dụng các cách giúp trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm, mẹ chú ý không để con nghỉ ngơi ở nơi có nhiều tiếng ồn hay ánh sáng. Đồng thời, mẹ hạn chế ép trẻ đi ngủ nếu con chưa muốn và tránh thay đổi thời gian sinh hoạt liên tục. Những điều này khiến bé khó chịu, căng thẳng và khó ngủ ngon giấc.
Cha mẹ hãy đưa trẻ khó ngủ xuyên đêm đến gặp bác sĩ nếu có các biểu hiện như:
Bên cạnh cách giúp trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm, nhiều cha mẹ quan tâm rằng:
Một số mẹo dân gian truyền miệng giúp trẻ ngủ ngon là dùng gối làm từ lá đinh lăng, đặt cành dâu tằm đầu giường hoặc xông phòng bằng bồ kết, tinh dầu. Nhìn chung, các phương pháp dân gian đều chưa có minh chứng khoa học, nên cần tham vấn ý kiến bác sĩ để tránh ảnh hưởng sức khỏe của con.
Trẻ sơ sinh khó ngủ xuyên đêm thường vì đói bụng. Bởi, dạ dày trẻ rất nhỏ, chỉ chứa được một ít sữa mỗi cữ bú nên phải dậy giữa đêm vài lần để uống thêm. Ngoài ra, hiện tượng này còn có thể do chưa có nhịp sinh học ổn định, nơi nghỉ ngơi không thoải mái, cơ thể thiếu chất,... (8).
Cách nhanh nhất để dỗ trẻ sơ sinh chìm vào giấc ngủ là tái tạo lại môi trường ấm áp và an toàn như trong bụng mẹ. Bạn hãy áp dụng phương pháp quấn khăn, kết hợp tiếng ồn trắng, lời ru nhẹ nhàng và vỗ lưng để bé nhanh chóng bình tâm và chìm sâu vào giấc ngủ.
Trên đây là các cách giúp trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm dễ áp dụng. Tùy theo sự hợp tác của con, cha mẹ lựa chọn giải pháp phù hợp, hiệu quả. Để đảm bảo an toàn, phụ huynh đừng ngần ngại tham vấn ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn chi tiết.
Bài viết liên quan
Chúng tôi luôn sẵn sàng để tư vấn và giải đáp những thắc mắc của mẹ về vấn đề chăm sóc và dinh dưỡng cho bé.