Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mẹ có một chế độ ăn lành mạnh và cân bằng rất quan trọng giai đoạn mang thai và cho con bú. Việc kết hợp bú sữa mẹ và bú sữa bình trong những tuần đầu đời của bé có thể làm giảm khả năng tiết sữa mẹ và ảnh hưởng đến việc cho bé bú sữa mẹ sau đó. Vui lòng tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để đưa ra lựa chọn phù hợp về việc cho trẻ bú sữa và chế độ ăn uống.
Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa có sao không là thắc mắc thường gặp của nhiều cha mẹ khi chăm sóc bé trong những tháng đầu đời. Để hiểu rõ nguyên nhân và cách chăm sóc phù hợp khi bị ọc sữa, mời mẹ cùng tham khảo bài viết sau đây nhé.
Ọc sữa là tình trạng sữa từ dạ dày của trẻ trào ngược lên thực quản và chảy ra ngoài miệng. Hiện tượng này thường xảy ra sau khi bé bú.
Nguyên nhân bé bị ọc sữa có thể do dạ dày của con nằm ngang, bú quá no, không hợp sữa công thức, mặc quần áo quá chật, trào ngược dạ dày-thực quản… Sau đây là chi tiết từng nguyên nhân giúp cha mẹ nắm rõ hơn về tình trạng này:
Ở trẻ sơ sinh, dạ dày thường có xu hướng nằm ngang và phát triển chưa hoàn thiện. Điều này khiến sữa dễ trào ngược lên thực quản và khiến con bị ọc sữa.
Trẻ quá bú no khiến con bị ọc sữa (1). Nguyên nhân là dạ dày của con vẫn còn khá bé, khi chứa lượng sữa vượt quá khả năng tiêu hóa, sữa dễ bị trào ngược lên miệng.
Một trong những nguyên nhân trẻ sơ sinh bị ọc sữa có thể là do bé dị ứng với protein hoặc một số thành phần trong sữa công thức. Điều này có thể khiến trẻ trớ sữa sau khi bú.
Khi mặc quần áo bó sát, đặc biệt là vùng bụng, có thể gây áp lực lên dạ dày của trẻ. Từ đó khiến sữa trong dạ dày có thể dễ bị đẩy ngược lên thực quản và gây ra tình trạng ọc sữa ở trẻ sơ sinh. (1)
Ở trẻ nhỏ, cơ nằm giữa thực quản và dạ dày của con chưa phát triển hoàn thiện. Vì vậy, sữa có thể dễ dàng trào ngược từ dạ dày lên thực quản, nhất là sau khi bé bú. (2)
Trong một số trường hợp, nguyên nhân bé bị ọc sữa có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe. Chẳng hạn như hẹp phì đại môn vị, lồng ruột, teo/tắc ruột, xoắn ruột…
Với ọc sữa, trẻ chỉ trớ ra 1 ít sữa, có thể kèm theo ợ hơi, không khiến con thấy khó chịu. Trường hợp nôn ói con sẽ ói ra nhiều hơn, phần bụng co thắt, có thể kèm theo sốt, quấy khóc…
Trẻ sơ sinh có thể đôi khi trớ 1 ít sữa sau khi bú. Trong đó, khoảng 50% trẻ gặp hiện tượng này vài lần mỗi ngày trong 3 tháng đầu đời, và tầm 5% bé vẫn có thể bị trớ đến khi 12 tháng tuổi. Nếu con phát triển mạnh khoẻ bình thường thì mẹ chỉ cần theo dõi bé thêm tại nhà.
Tuy nhiên, cha mẹ nên lưu ý trường hợp trẻ ọc sữa nhiều khiến con mệt mỏi, khóc nhiều dễ ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của con.
Nếu trẻ ọc sữa nhiều, có thêm các triệu chứng bất thường sau đây, mẹ nên đưa trẻ thăm khám bác sĩ: (2), (3)
Sau khi tìm hiểu trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa có sao không, cha mẹ cũng cần quan tâm đến giải pháp chăm sóc ngăn ngừa tình trạng này. Phụ huynh nên điều chỉnh tư thế cho con bú, lưu ý một số điều sau khi cho trẻ bú, chia nhỏ cữ bú trong ngày… Cụ thể như nội dung sau đây:
Khi cho bé bú mẹ, mẹ nên giữ đầu và thân bé thẳng hàng, đỡ lấy phần mông của con. Đồng thời, tư thế cho trẻ bú cần đảm bảo: toàn thân con sát vào bụng mẹ, mặt bé quay vào ngực mẹ, mũi trẻ đối diện với vú mẹ.
Với trẻ bú bình, mẹ có thể ôm bé ngang sao cho đầu của con tựa vào bắp tay mẹ, cao hơn phần cơ thể còn lại. Đồng thời, mẹ cần để núm ti luôn đầy sữa để hạn chế bé nuốt phải nhiều không khí.
Sau khi bú xong, cha mẹ nên bế bé ở tư thế thẳng đứng và vỗ ợ hơi nhẹ nhàng trong vài phút để giảm lượng hơi nuốt vào, tránh tình trạng đầy hơi làm con bị ọc sữa. Đồng thời, mẹ cần tránh bồng bế trẻ quá nhiều hoặc cho bé vận động mạnh ngay sau khi bú, đồng thời nâng cao phần đầu khi bé nằm để hạn chế hiện tượng trào ngược.
Mẹ nên chia nhỏ các cữ bú, cho trẻ uống sữa chầm chậm giúp hạn chế làm căng dạ dày của con quá mức - nguyên nhân gây ọc sữa. Ngoài ra, việc này cũng hỗ trợ trẻ tiêu hóa tốt hơn, bổ sung đủ lượng sữa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của con.
Cha mẹ nên chọn cho con những quần áo mềm mại và vừa vặn để tránh gây áp lực lên vùng bụng. Nhờ đó góp phần khắc phục tình trạng ọc sữa ở trẻ.
Nếu bé thường xuyên bị nôn trớ khi dùng sữa công thức, cha mẹ có thể cân nhắc lựa chọn loại sữa phù hợp hơn với hệ tiêu hóa của trẻ. Việc tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi đổi sữa cũng rất cần thiết.
Nếu nghi ngờ trẻ ọc sữa nhiều liên quan đến các vấn đề sức khỏe, cha mẹ nên đưa bé đi khám. Bác sĩ sẽ giúp xác định nguyên nhân và đưa ra hướng xử trí phù hợp.
Khói thuốc không chỉ gây hại cho sức khỏe tổng quát mà còn làm tình trạng ọc sữa trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, cha mẹ nên giữ môi trường sống của bé luôn trong lành và tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc.
Bên cạnh băn khoăn trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa có sao không, bài viết cũng giải đáp các thắc mắc liên quan như dưới đây:
Để xử lý, mẹ nên bế con ở tư thế thẳng đứng hoặc nghiêng về phía trước 1 chút để sữa thoát ra ngoài dễ dàng và tránh đi vào đường thở. Sau đó, mẹ dùng khăn mềm làm sạch mũi và miệng cho con. Mẹ cũng có thể dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng để giúp con thở dễ dàng hơn. Nhằm tránh tình trạng ọc sữa lên mũi, mẹ nên bế bé khoảng 20-30 phút sau khi bú, sau đó cho con nằm nghiêng và kê đầu cao.
Trẻ bị sặc sữa thở khò khè có thể do chức năng nuốt và hít thở của con chưa phát triển hoàn thiện, tốc độ sữa chảy quá nhanh, tư thế bú sai. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể liên quan đến một số vấn đề sức khỏe ở trẻ như viêm đường hô hấp, trào ngược dạ dày-thực quản.
Dân gian thường lưu truyền các mẹo trị ọc sữa cho trẻ như dùng gừng tươi, chanh tươi... Tuy nhiên, các mẹo này đều không có bằng chứng khoa học về độ an toàn, hiệu quả và không phù hợp với trẻ dưới 6 tháng tuổi, nên mẹ không nên tự ý áp dụng.
Trên đây là lời giải đáp cho băn khoăn trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa có sao không và gợi ý các giải pháp phòng tránh. Ngoài ra, để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển cho con, mẹ nên ưu tiên cho trẻ bú sữa mẹ ít nhất 6 tháng đầu đời và duy trì đến 2 tuổi. Đây khuyến nghị từ Tổ chức Y tế Thế Giới (World Health Organization - WHO), bởi sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng vừa an toàn, vừa chứa nhiều kháng thể, dưỡng chất thiết yếu cần thiết cho trẻ nhỏ. (4)
Bài viết liên quan
Chúng tôi luôn sẵn sàng để tư vấn và giải đáp những thắc mắc của mẹ về vấn đề chăm sóc và dinh dưỡng cho bé.