Khủng hoảng tuổi lên 2: Dấu hiệu & cách đồng hành cùng con

Sau giai đoạn có nhiều thay đổi trong 1 năm đầu đời, con yêu của mẹ vẫn có thể phải đối mặt với khủng hoảng tuổi lên 2. Vậy lúc này mẹ cần làm gì để giúp con cảm thấy dễ chịu hơn, hỗ trợ trẻ phát triển khỏe mạnh? Lời giải đáp sẽ có trong bài viết sau đây, cùng tham khảo mẹ nhé!

1. Khủng hoảng tuổi lên 2 là gì?

Khủng hoảng lên 2 thường diễn ra khi trẻ đến độ tuổi khoảng 18-30 tháng. Dù có thể mang đến không ít “rắc rối” cho cả con và cha mẹ, đây lại là cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển. Ở giai đoạn này, trẻ sẽ học cách đi vững vàng hơn, nhận biết cảm xúc của người lớn, nói được 2 từ, không ngừng mở rộng vốn từ,...

2. Dấu hiệu nhận biết trẻ đang khủng hoảng lên 2

Khi gặp khủng hoảng tuổi lên 2, trẻ thường có các biểu hiện như dễ cáu giận, thích tự làm mọi thứ theo ý mình, thay đổi cảm xúc đột ngột,... Chi tiết như sau:

2.1 Dễ cáu giận

Khi không được đáp ứng ngay yêu cầu, bị ngăn cản hoặc thay đổi thói quen, trẻ thường có những cơn giận hờn vu vơ hoặc gào khóc dữ dội, có thể kèm theo các hành vi như đấm, đá, vứt đồ chơi,.... Những cơn cáu giận này có thể diễn ra bất ngờ, tuy nhiên thường chỉ kéo dài trong khoảng 5 phút hoặc ít hơn.

2.2 Thích tự làm mọi thứ theo ý mình

Trong giai đoạn khủng hoảng lên 2, trẻ bắt đầu thích làm mọi việc theo ý mình, như tự xúc đồ ăn bằng thìa, mặc quần áo, mang giày,.... Khi bị người lớn can thiệp, con dễ phản ứng tiêu cực vì cảm thấy quyền tự chủ bị hạn chế.

2.3 Thay đổi cảm xúc đột ngột

Ở thời điểm khủng hoảng tuổi lên 2, trẻ có thể đang vui vẻ nhưng chuyển sang khóc hoặc giận dữ chỉ trong vài phút. Điều này có thể khiến cha mẹ cảm thấy khó đoán và bối rối trong việc tìm cách làm dịu cảm xúc của con.

2.4 Luôn nói “KHÔNG”

Trẻ thường xuyên nói “không” với những yêu cầu của người lớn. Thậm chí, trẻ có thể từ chối cả những gì mình muốn hoặc thích.

2.5 Mong muốn có không gian riêng tư

Một số trẻ thích tự chơi một mình hoặc không muốn người lớn can thiệp quá nhiều. Và con có thể tỏ ra khó chịu khi bị làm phiền trong lúc đang tập trung vào hoạt động yêu thích. 

>> Xem thêm: Trẻ 1 tuổi biết làm gì? Cách nuôi dạy trẻ khỏe mạnh khôn lớn

3. Nguyên nhân trẻ khủng hoảng tuổi lên 2 là gì?

Khủng hoảng lên 2 ở trẻ thường diễn ra do thể chất và trí não phát triển mạnh mẽ, khả năng ngôn ngữ còn hạn chế, mong muốn độc lập và chứng tỏ bản thân. Dưới đây là chi tiết từng nguyên nhân giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về tình trạng của con mình:

• Thể chất và trí não phát triển mạnh mẽ: Ở giai đoạn này, não bộ và kỹ năng vận động của trẻ phát triển nhanh chóng. Từ đó thúc đẩy con không ngừng khám phá thế giới xung quanh, muốn thử nghiệm mọi thứ theo cách riêng. Tuy nhiên, khả năng tự kiểm soát của con chưa hoàn thiện nên dễ dẫn đến “bùng nổ” cảm xúc.

• Khả năng ngôn ngữ còn hạn chế: Dù vốn từ tăng lên đáng kể, trẻ vẫn chưa thể diễn đạt đầy đủ suy nghĩ và mong muốn của mình. Khi không thể nói rõ điều mình cần, con dễ cáu giận, mất kiểm soát trong hành vi. 

• Mong muốn độc lập và chứng tỏ bản thân: Trẻ bắt đầu nhận thức mình là một cá thể riêng biệt với mong muốn và lựa chọn riêng. Việc không được tự quyết có thể khiến con phản ứng mạnh để khẳng định cái tôi.

4. Khủng hoảng tuổi lên 2 kéo dài bao lâu?

Khủng hoảng tuổi lên 2 thường bắt đầu quanh mốc 18-24 tháng và có thể kéo dài đến khi trẻ khoảng 3 tuổi, thậm chí kéo dài thêm một thời gian ngắn tùy vào từng trẻ. Tuy nhiên, khi khả năng ngôn ngữ và kỹ năng tự kiểm soát dần hoàn thiện, trẻ sẽ học được cách diễn đạt nhu cầu rõ ràng hơn thay vì phản ứng bằng giận dữ hay la hét.

>> Xem thêm: Bé 17 tháng nặng bao nhiêu kg, cao bao nhiêu cm chuẩn WHO?

5. Cha mẹ đồng hành cùng con thế nào để vượt qua khủng hoảng lên 2?

Để giúp con làm dịu cơn khủng hoảng tuổi lên 2, mẹ nên duy trì lịch sinh hoạt, ăn uống khoa học, cho trẻ quyền lựa chọn theo sở thích, giúp trẻ gọi tên và hiểu rõ cảm xúc,... Chi tiết từng giải pháp như sau:

5.1 Duy trì lịch sinh hoạt, ăn uống khoa học

Đây là một trong những cách giúp trẻ cảm thấy an toàn và dễ thích nghi trong giai đoạn khủng hoảng lên 2. Về giấc ngủ, mẹ nên cho trẻ ngủ đúng giờ, đảm bảo đủ 12-14 giờ mỗi ngày để tránh tình trạng thiếu ngủ dễ khiến con cáu gắt. Bên cạnh đó, mẹ nên đảm bảo cho trẻ ăn uống vào giờ cố định với 3 bữa chính và 1-2 bữa phụ. Thực đơn của con cần được thiết kế đa dạng với các loại thực phẩm bổ sung đầy dưỡng chất như thịt, cá, hải sản, rau củ, trái cây tươi,... 

Đặc biệt, đến giai đoạn 2 tuổi, trẻ cần được bổ sung nguồn sữa phù hợp. Mẹ nên ưu tiên chọn cho con các loại sữa công thức hỗ trợ đề kháng, giúp con có nền tảng phát triển trí não, tăng trưởng chiều cao và thể chất toàn diện.

5.2 Cho trẻ quyền lựa chọn theo sở thích

Khủng hoảng tuổi lên 2 là giai đoạn con thích thể hiện bản thân. Vì thế, thay vì áp đặt, mẹ nên cho con quyền lựa chọn trong phạm vi phù hợp. Ví dụ, mẹ có thể để trẻ chọn giữa 2 bộ quần áo, đôi giày hoặc món ăn đã được chuẩn bị sẵn. Cách làm này vừa tôn trọng nhu cầu độc lập đang hình thành, vừa giúp trẻ cảm thấy mình được lắng nghe và có quyền quyết định, từ đó giảm bớt sự phản kháng và tăng tính hợp tác.

5.3 Giúp trẻ gọi tên và hiểu rõ cảm xúc của mình

Khi trẻ có phản ứng cảm xúc tiêu cực, cha mẹ hãy giúp con nhận diện chúng. Ví dụ, nếu con cáu gắt vì không được chơi mà phải đi ngủ, mẹ có thể nói: “Con đang buồn vì chưa được chơi tiếp đúng không?”. Khi hiểu rõ cảm xúc của mình và được người lớn thấu hiểu, trẻ dần học cách kiểm soát hành vi phù hợp hơn.

5.4 Đừng ngần ngại dành lời khen cho con

Những lời khen cụ thể như “Con tự cất đồ chơi rất giỏi”, “Con ăn ngoan quá”,... sẽ giúp trẻ cảm thấy được ghi nhận. Sự khích lệ tích cực tạo động lực để con lặp lại hành vi tốt, giúp giảm bớt những phản ứng tiêu cực ở trẻ.

5.5 Tìm cách đánh lạc hướng trẻ khi có thể

Trong thời điểm khủng hoảng tuổi lên 2, việc chuyển sự chú ý của trẻ sang hoạt động khác có thể làm dịu cảm xúc của con nhanh chóng. Khi trẻ nóng giận, cha mẹ có thể gợi ý một trò chơi mới, cùng con đọc sách, nghe nhạc hoặc thay đổi không gian như dẫn trẻ ra ngoài đi dạo. 

5.6 Có những nguyên tắc nhất định giữa cha mẹ và con cái

Cha mẹ cần thống nhất nguyên tắc rõ ràng, giải thích cho trẻ hiểu và duy trì nhất quán trong cách ứng xử. Chẳng hạn như nếu con tức giận và ăn vạ vì không được mua kẹo ở siêu thị, mẹ hãy kiên định nói “không” và đợi con bình tĩnh lại để nói chuyện. Khi trẻ hiểu giới hạn và hậu quả của hành vi, con sẽ dần điều chỉnh phù hợp. 

5.7 Một số giải pháp hữu ích khác

Để giúp con trải qua khủng hoảng tuổi lên 2 dễ dàng hơn, mẹ cũng có thể áp dụng các cách như:

• Dành thời gian chơi cùng con mỗi ngày để tăng sự gắn kết.

• Đảm bảo môi trường xung quanh trẻ luôn an toàn, loại bỏ hoặc cất gọn những vật dụng có thể gây nguy hiểm (như kéo, dao,...) giúp hạn chế các tình huống nguy hiểm khi con tức giận.

• Hướng dẫn con cách hít thở sâu để lấy lại bình tĩnh mỗi khi không kiểm soát được cảm xúc.

>> Tìm hiểu thêm: Giải mã tuần khủng hoảng ở trẻ & cách vượt qua hiệu quả

6. Thắc mắc thường gặp

Với các băn khoăn liên quan đến khủng hoảng lên 2 ở trẻ, bài viết đưa ra giải đáp như dưới đây:

6.1 Trẻ khủng hoảng tuổi lên 2 khóc đêm có bình thường không?

Trẻ có thể khóc đêm để đòi mẹ, giải tỏa căng thẳng,... Đây là tình trạng bình thường vì con đang trong giai đoạn phát triển mạnh về trí não và thể chất.

6.2 Trẻ khủng hoảng tuổi lên 2 biếng ăn, mẹ nên làm gì?

Mẹ cần thiết kế thực đơn đa dạng với nhiều loại thực phẩm khác nhau, trang trí đồ ăn đẹp mắt để kích thích vị giác ở trẻ. Ngoài ra, phụ huynh nên cho trẻ dùng bữa với gia đình thường xuyên để học theo thói quen ăn uống lành mạnh từ các thành viên trong gia đình. Đồng thời, mẹ nên tránh ép con ăn, thay vào đó cần tạo không khí bữa ăn vui vẻ giúp trẻ dễ hợp tác hơn. 

>> Xem thêm: Bổ sung sắt cho bé: Những điều quan trọng cha mẹ nên biết

6.3 Khi nào nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ?

Nếu mẹ thấy trẻ có các dấu hiệu sau đây thì nên đưa con thăm khám:

• Thu mình lại hoặc không thu hút sự chú ý từ người lớn.

• Không giao tiếp bằng mắt.

• Cơn nóng giận ngày càng dữ dội.

• Có xu hướng bạo lực hoặc muốn làm tổn thương bản thân, người khác.

• Tình trạng khủng hoảng ở trẻ khiến gia đình căng thẳng quá mức.

Bài viết trên đã cung cấp các thông tin hữu ích về tình trạng khủng hoảng tuổi lên 2 ở trẻ. Hy vọng có thể giúp mẹ tìm được giải pháp chăm sóc, đồng hành cùng con vượt qua giai đoạn khó khăn này. Chúc con yêu của mẹ sẽ sớm trở lại vui vẻ, dễ chịu, tràn đầy năng lượng nhé!

Bài viết liên quan