Bé 16 tháng biết làm gì? Khám phá sự phát triển & Cách chăm sóc

Bước vào giai đoạn 16 tháng tuổi, các kỹ năng về vận động, ngôn ngữ, nhận thức,... ở trẻ có sự thay đổi rõ rệt. Con trở nên hiếu động, thích tương tác với mọi người và bộc lộ nhiều điều thú vị về tính cách. Vậy cụ thể bé 16 tháng biết làm gì và nên chăm sóc thế nào để con khỏe mạnh? Cùng khám phá ngay trong bài viết này mẹ nhé.

1. Sự phát triển thể chất của bé 16 tháng tuổi

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trẻ 16 tháng tuổi thường đạt các chỉ số trung bình về chiều cao và cân nặng như sau:

• Bé trai: Nặng khoảng 10.5kg và cao khoảng 80.2cm. 

• Bé gái: Nặng khoảng 9.8kg và cao khoảng 78.6cm. 

(*) Lưu ý thông tin chỉ mang tính chất tham khảo. Nếu trẻ nằm ngoài chỉ số trên nhưng vẫn ăn ngủ ngoan, vui chơi bình thường thì mẹ đừng quá lo lắng nhé.

2. Trẻ 16 tháng tuổi biết làm gì? Những cột mốc thú vị

Trẻ 16 tháng có thể đi bộ vững vàng, nói được nhiều từ, hiểu được các yêu cầu đơn giản, bộc lộ đa dạng cảm xúc và có nhận thức rõ ràng hơn về mọi thứ xung quanh. 

2.1 Kỹ năng vận động của trẻ linh hoạt hơn

Bước sang tháng thứ 16, trẻ có thể bước đi vững vàng hơn và có nhiều bước tiến mới trong khả năng vận động như:

• Bước đi tốt, không cần dùng tay để giữ thăng bằng.

• Có thể đi lùi, đi theo vòng tròn, vừa đi vừa kéo đồ chơi.

• Biết leo trèo, nhảy múa.

• Có thể chạy, bước lên cầu thang với sự giúp đỡ của ba mẹ. 

• Cầm nắm đồ vật khéo léo, xếp chồng đồ vật lên nhau. 

• Vẽ nguệch ngoạc, cầm que thổi bong bóng.

2.2 Trẻ 16 tháng biết làm gì? Trẻ nói được nhiều từ và hiểu các yêu cầu đơn giản

Trẻ 16 tháng tuổi có thể nói được ít nhất 3 từ và biết kết hợp âm thanh, cử chỉ để “nói” cho ba mẹ biết ý muốn của mình.

• Trẻ hiểu và làm theo các câu lệnh đơn giản, ví dụ như “đưa cho mẹ quả bóng”. 

• Trẻ chỉ vào đồ vật và nói tên của nó. 

• Trẻ bắt chước âm thanh của người lớn.

2.3 Trẻ 16 tháng phát triển cảm xúc thế nào?

Bé 16 tháng tuổi phát triển cảm xúc mạnh mẽ hơn, thể hiện rõ cá tính riêng. Đây là lúc trẻ có sự nhận biết về cảm xúc của bản thân. 

• Trẻ muốn tự làm mọi thứ như cầm muỗng, mặc quần áo. 

• Trẻ không muốn chia sẻ đồ chơi với người khác. 

• Trẻ luôn cảm thấy lo lắng khi xa ba mẹ. 

• Trẻ dễ giận dỗi, cáu gắt, ăn vạ. 

• Trẻ có thể nhận biết cảm xúc của người khác qua nét mặt, giọng nói. 

2.4 Sự phát triển về nhận thức của trẻ

Ở cột mốc 16 tháng, trẻ hiểu được mình là một cá thể độc lập và có sự tò mò với nhiều thứ xung quanh. 

• Khám phá các đồ vật bằng cách tháo, gỡ, xếp chồng,...

• Chơi theo trí tưởng tượng, dùng đồ vật để giả vờ là một vật khác, ví dụ như dùng khối gỗ làm điện thoại. 

• Phân biệt đồ vật qua hình dáng, màu sắc, kích thước.

3. Chế độ dinh dưỡng và giấc ngủ của trẻ 16 tháng như thế nào?

Trẻ 16 tháng cần khoảng 1.000 calo/ngày, mẹ nên cho trẻ ăn ba bữa chính và hai bữa phụ, cùng 400ml sữa mỗi ngày để đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho con. Ngoài sữa, mẹ nên tăng cường các loại thực phẩm như rau, bông cải xanh, đậu phụ, thịt bò nạc, chuối,... để bổ sung đủ dưỡng chất cho trẻ.

16 tháng tuổi cũng là lúc trẻ bắt đầu đi học mẫu giáo, tiếp xúc với môi trường mới và các hoạt động vui chơi ngoài trời. Vì thế đây cũng là thời điểm con dễ bị ốm vặt bởi ảnh hưởng của các tác nhân gây bệnh như khói bụi, đất cát,... Do đó mẹ nên chủ động nâng cao sức đề kháng của trẻ để bảo vệ sức khỏe tốt hơn bằng cách bổ sung dinh dưỡng đầy đủ cho con, tiêm phòng theo khuyến cáo, vệ sinh cá nhân sạch sẽ,...

Bên cạnh đó, mẹ cũng đảm bảo cho con ngủ đủ giấc khoảng 11 - 14 giờ/ngày. Giấc ngủ không chỉ là thời gian cơ thể nghỉ ngơi, mà còn là giai đoạn giúp tăng cường hiệu quả của phản ứng miễn dịch. Khi ngủ đủ và chất lượng, cơ thể được sạc lại năng lượng, dọn dẹp những chất thải, điều chỉnh phản ứng miễn dịch để chống lại các tác nhân gây bệnh. Ngược lại, thiếu ngủ hoặc ngủ không đều đặn có thể khiến cơ thể dễ nhiễm bệnh và phục hồi chậm hơn.

4. Lưu ý gì khi chăm sóc giúp trẻ 16 tháng phát triển tối ưu?

Để trẻ 16 tháng tuổi đạt được các cột mốc phát triển, mẹ nên tăng cường cho trẻ vui chơi và vận động, tập thói quen vệ sinh răng miệng, chú ý các vấn đề sức khỏe của con,... Cụ thể:

- Các hoạt động kích thích sự phát triển của trẻ

Trẻ 16 tháng rất năng động và tò mò, mẹ nên cho con vui chơi để rèn luyện các kỹ năng vận động, ngôn ngữ,... phát triển tốt hơn. Dưới đây là một số hoạt động phù hợp với bé:

• Luyện tập đi bộ: Mẹ cho trẻ đi bộ theo nhạc, đi nhanh và đi chậm, bước dài và bước ngắn để kỹ năng đi của con được hoàn thiện hơn.

• Chơi xếp hình, tô màu: Cho trẻ chơi xếp chồng 2 - 4 khối hình lên nhau và tô màu với bút sáp để tăng khả năng vận động tay.

• Chơi đóng vai: Các trò chơi như nấu ăn, bán hàng, chăm sóc búp bê,... giúp trẻ phát triển tư duy, trí tưởng tượng và rèn luyện sự tự tin.

• Đọc sách, trò chuyện với con: Mẹ nên cùng con đọc sách, thường xuyên trò chuyện, mô tả rõ ràng những gì trẻ làm để con tăng vốn từ vựng và hiểu được sự liên quan giữa hành động với lời nói.

- Chú ý những vấn đề sức khỏe ở trẻ

Trẻ 16 tháng tuổi vẫn chưa nói được nhiều, khi con đau hoặc khó chịu trong người cũng không thể hiện được rõ ràng để ba mẹ biết. Do đó trong quá trình chăm sóc, mẹ nên chú ý đến tình trạng sức khỏe và những dấu hiệu bất thường của con. Nếu nhận thấy trẻ có các biểu hiện như nắm hoặc xoa đầu, cúi gập người và ôm bụng, khó khăn khi nuốt, hơi thở nông và nhanh,... mẹ nên đưa trẻ thăm khám bác sĩ để kiểm tra sức khỏe và có cách điều trị phù hợp.

- Tập cho trẻ thói quen vệ sinh răng miệng

Tạo thói quen vệ sinh răng miệng từ sớm giúp trẻ có ý thức tự chăm sóc bản thân và duy trì sức khỏe răng miệng tốt hơn. Mẹ hãy tập cho trẻ dùng bàn chải đánh răng với một lượng kem nhỏ và vệ sinh răng miệng đều đặn vào buổi sáng - tối. Khi trẻ đã quen với việc này, con sẽ tự giác làm khi đến giờ mà không cần đợi mẹ nhắc nhở.

- Một số lưu ý khác

Ngoài những điều trên, mẹ còn cần chú ý một vài điều như:

• Hãy khuyến khích trẻ tự giải quyết vấn đề: Điều này giúp trẻ xây dựng sự tự tin, phát triển tư duy và hình thành tính tự lập.

• Khen ngợi những nỗ lực của con: Khen ngợi giúp trẻ cảm thấy bản thân được ghi nhận, từ đó giúp con rèn luyện tính kiên trì và có động lực để học hỏi, phát triển.

5. Dấu hiệu phát triển bất thường ở trẻ 16 tháng cần đến bác sĩ

Mỗi đứa trẻ sẽ có một tốc độ phát triển khác nhau. Trẻ phát triển chậm hơn các bé cùng độ tuổi không có nghĩa là con kém phát triển. Tuy nhiên vẫn có một số trường hợp mẹ cần chú ý vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sự phát triển bất thường ở trẻ 16 tháng, cụ thể như:

• Trẻ không thể đứng vững ngay cả khi có người đỡ.

• Trẻ không biết bò.

• Trẻ không tìm được đồ vật ngay sau khi quan sát chỗ giấu.

• Trẻ không biết chỉ vào đồ vật, vẫy tay chào tạm biệt, lắc đầu.

• Trẻ không nói được những từ đơn như ba, mẹ,...

• Trẻ mất đi những kỹ năng trước đây đã làm được.

6. Câu hỏi thường gặp

Ngoài câu hỏi bé 16 tháng biết làm gì, dưới đây là các thắc mắc liên quan và giải đáp chi tiết cho mẹ tham khảo:

6.1 Nên cho trẻ 16 tháng chơi trò gì thúc đẩy sự phát triển?

Mẹ nên cho trẻ chơi các trò như xếp hình, tô màu, ném bóng, đóng vai, tìm đồ vật,... để con phát triển mạnh mẽ các kỹ năng về vận động, ngôn ngữ và tư duy.

6.2 Trẻ 16 tháng hay cắn đồ vật xung quanh phải làm sao?

Trẻ 16 tháng tuổi cắn đồ vật xung quanh có thể do mọc răng, buồn chán hay chỉ đơn giản là tò mò. Mẹ nên giải thích nhẹ nhàng cho trẻ biết rằng không nên làm vậy, đồng thời loại bỏ các vật sắc nhọn, nguy hiểm khỏi xung quanh trẻ và có thể cho con dùng vòng ngậm nướu/lau nướu với khăn lạnh để giảm khó chịu khi răng mọc.

Bài viết trên là giải đáp chi tiết cho câu hỏi bé 16 tháng biết làm gì cùng hướng dẫn chăm sóc trẻ hiệu quả. 16 tháng tuổi là giai đoạn trẻ đã biết đi, nói được vài từ đơn, thể hiện được nhiều cảm xúc, tò mò và thích khám phá mọi thứ. Mẹ nên cho trẻ tham gia nhiều hoạt động, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc để con yêu phát triển khỏe mạnh về cả thể chất và các kỹ năng vận động, ngôn ngữ, tư duy nhé.