Hướng dẫn tư thế nằm sau sinh mổ giúp giảm đau, ngủ ngon

Việc tìm kiếm tư thế nằm sau sinh mổ phù hợp rất cần thiết giúp mẹ giảm bớt áp lực lên vết thương để ngủ ngon hơn, đồng thời giúp mẹ dễ dàng cử động, xoay người hoặc ngồi dậy để chăm sóc con. Vậy mẹ sau sinh mổ nên nằm tư thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây!

1. Vì sao cần chú ý tư thế nằm sau sinh mổ?

Theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ), giấc ngủ ngon đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục sau sinh mổ, giúp mẹ tái tạo năng lượng để chữa lành các tổn thương và tỉnh táo hơn khi chăm sóc con. Tuy nhiên, việc nghỉ ngơi đầy đủ trong những tuần đầu có thể là một thử thách do mẹ đang phải thích nghi với nhịp sinh hoạt của trẻ. Bên cạnh đó, các vết rạch do sinh mổ có thể khiến vùng bụng và tử cung của mẹ nhạy cảm, khiến mẹ bị đau mỗi khi cử động.

Chính vì thế, việc sinh hoạt hay nằm đúng tư thế sẽ góp phần giúp giảm thiểu áp lực trực tiếp lên vết mổ, từ đó xoa dịu cơn đau và giúp mẹ dễ dàng vào giấc hơn. Bên cạnh đó, các tư thế nằm đúng còn tạo điều kiện để mẹ bỉm dễ dàng xoay người hoặc ngồi dậy một cách nhẹ nhàng. Đây cũng là yếu tố quan trọng hỗ trợ mẹ tìm được tư thế cho con bú thuận tiện mà không làm ảnh hưởng đến tiến độ hồi phục của vết thương.

2. Sau sinh mổ nên nằm tư thế nào? Gợi ý các tư thế nằm phù hợp

Trong giai đoạn hậu sản, mẹ sinh mổ có thể lựa chọn các tư thế nằm nghiêng, nằm ngửa, nằm kê cao người hoặc ngủ ngồi để giảm đau và bảo vệ vết thương.

Dưới đây là gợi ý các tư thế nằm phù hợp sau khi sinh mổ được tổng hợp từ Healthline, Healthify NZ (Hệ thống thông tin y tế và sức khỏe cộng đồng New Zealand) và các tài liệu của NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia của Anh):

2.1 Nằm nghiêng - Tư thế nằm sau sinh mổ phổ biến

Nằm nghiêng là lựa chọn tuyệt vời cho các mẹ vừa phẫu thuật vùng bụng, vì nó không gây áp lực lên vết mổ và giúp việc cử động ít đau đớn hơn. Đặc biệt, tư thế này giúp lưu thông máu tốt, hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa.

Hướng dẫn: Mẹ nên ưu tiên nằm nghiêng về bên trái để nhận được lợi ích sức khỏe. Mẹ có thể dùng gối ôm hoặc gối chuyên dụng để nâng đỡ vùng bụng và hông, giúp cơ thể bớt cảm giác chông chênh.

2.2 Nằm ngửa

Tư thế này giúp toàn bộ cơ thể mẹ được giữ ở vị trí cân bằng và giảm thiểu tối đa sức căng lên vị trí vết rạch. Đây là cách nằm được khuyên thực hiện trong giai đoạn đầu hồi phục sau phẫu thuật để vết thương nhanh ổn định.

Hướng dẫn: Mẹ nằm thẳng lưng trên giường, có thể kê một chiếc gối ôm hoặc khăn cuộn chặt dưới đầu gối để thả lỏng vùng bụng.

Lưu ý: Khi nằm ngửa, mẹ không ngồi bật dậy trực tiếp để tránh làm tổn thương vết rách. Thay vào đó, mẹ hãy áp dụng phương pháp "lăn như khúc gỗ", cụ thể:

• Mẹ nghiêng người sang bên, co gối.
• Dùng tay từ từ đẩy cơ thể vào tư thế ngồi thẳng trước khi đứng dậy.

2.3 Nằm ngửa và kê gối nâng nửa người trên

Việc kê cao nửa người trên kết hợp co nhẹ đầu gối sẽ giúp giảm đáng kể áp lực lên vùng lưng và vết mổ ở bụng. Không chỉ vậy, tư thế nằm sau sinh mổ này còn giúp mẹ dễ thở hơn, giảm cảm giác đau do co thắt tử cung và thuận tiện hơn khi cho bé bú.

Hướng dẫn: Mẹ hãy dùng vài chiếc gối để kê cao phần vai và đầu, hoặc điều chỉnh đầu giường cao lên nếu có giường chuyên dụng.

Lưu ý: Mẹ đừng quên đặt thêm một chiếc gối mỏng dưới khớp chân để giữ chân co tự nhiên, giúp cơ bụng được thả lỏng hoàn toàn.

2.4 Ngủ ở tư thế ngồi thẳng

Trong những ngày đầu tiên, việc ngủ ngồi trên ghế tựa hoặc kê nhiều gối sau lưng cũng là cách giúp mẹ hạn chế việc động chạm đến vết thương bụng. Tư thế ngồi thẳng thoải mái còn giúp mẹ cho bé bú đêm một cách dễ dàng và nhanh chóng hơn.

Hướng dẫn: Mẹ nên trang bị những chiếc gối tựa lưng chất lượng để nâng đỡ cột sống và tạo cảm giác dễ chịu nhất khi ngồi.

Lưu ý: Đây chỉ là giải pháp tạm thời trong khoảng 2 tuần đầu sau sinh mổ; mẹ nên quay lại nằm giường bình thường ngay khi vết mổ đã ổn định.

3. Lưu ý khác giúp mẹ sau sinh ngủ ngon, nhanh phục hồi

Bên cạnh việc chọn tư thế nằm sau sinh mổ phù hợp, mẹ cần lưu ý tuân thủ các chỉ dẫn của bác sĩ, xây dựng chế độ ăn uống đủ dinh dưỡng, nghỉ ngơi nhiều, vận động nhẹ nhàng,... để cơ thể hồi phục nhanh. Sau đây là một số mẹo hữu ích từ Healthline, Healthify NZ và NHS chia sẻ: 

- Các mẹo giúp ngủ ngon: Mẹ nên tạo một không gian ngủ tối, yên tĩnh và thoáng mát để cơ thể dễ dàng đi vào giấc ngủ sâu. Mẹ hãy hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử, đồng thời tránh ăn vặt hoặc dùng đồ uống chứa caffeine trước khi ngủ để không gây gián đoạn thời gian nghỉ ngơi.

- Tuân thủ các chỉ dẫn của bác sĩ: Mẹ nên tuân thủ nghiêm lịch trình vệ sinh vết mổ và tắm rửa theo hướng dẫn chuyên khoa của bác sĩ để ngăn ngừa nhiễm trùng. Bên cạnh đó, mẹ hãy chú ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc kháng sinh đúng chỉ định để vết thương hồi phục nhanh chóng.

- Ăn uống đa dạng, đủ dinh dưỡng: Mẹ cần bổ sung đầy đủ protein từ thịt heo, trứng kết hợp cùng các loại rau củ giàu vitamin để vết thương nhanh lành và tăng tiết sữa. Đồng thời, mẹ nên kiêng các món khó tiêu, đồ cay nóng và thực phẩm dễ gây sẹo lồi như rau muống, lòng trắng trứng,... để bảo vệ thẩm mỹ cho vết mổ.

- Nghỉ ngơi nhiều, tránh làm việc nặng: Cơ thể mẹ sau đại phẫu cần rất nhiều thời gian để hồi phục, vì vậy hãy ưu tiên cho giấc ngủ và thư giãn lên hàng đầu. Mẹ tuyệt đối tránh các vận động quá sức như chạy bộ hay nâng vật nặng trong vài tuần đầu cho đến khi được bác sĩ đồng ý.

- Chú ý đi lại, vận động nhẹ nhàng: Mẹ hãy cố gắng đi bộ chậm rãi quanh nhà để giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm sưng nề và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn. Những vận động nhẹ nhàng này còn đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa hình thành các cục máu đông nguy hiểm sau sinh.

- Nhờ người thân hỗ trợ chăm sóc bé: Mẹ đừng ngần ngại để chồng hoặc người thân hỗ trợ các công việc như thay tã, bế bé đến cho bú hay giúp mẹ trở mình và đi vệ sinh. Sự đồng hành của gia đình không chỉ giúp mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi mà còn là nguồn động viên tinh thần vô cùng to lớn.

>> Xem thêm: Cẩm nang chăm sóc mẹ sau sinh mổ đúng cách, nhanh hồi phục

4. Giải đáp các thắc mắc khác

Dưới đây là một số giải đáp cho những thắc mắc thường gặp giúp mẹ hiểu rõ hơn về các tư thế nằm sau sinh mổ an toàn và thoải mái.

4.1 Sau sinh mổ cần tránh nằm như thế nào?

Trong 6 giờ đầu sau mổ, mẹ nên tránh dùng gối đầu để hạn chế tác dụng phụ của thuốc gây tê. Ngoài ra, mẹ không nên nằm ngửa hoàn toàn nếu cảm thấy tử cung co thắt mạnh vì tư thế này có thể khiến cảm giác đau trở nên dữ dội hơn.

4.2 Nên ngồi dậy sau sinh mổ thế nào mới đúng?

Theo tài liệu After your Caesarean Section của NHS đề cập, để ra khỏi giường an toàn mẹ sinh mổ hãy lăn người sang một bên, co gối lại rồi từ từ trượt chân ra khỏi cạnh giường. Đồng thời, mẹ dùng tay đẩy cơ thể ngồi dậy, kết hợp co nhẹ cơ sàn chậu để không gây áp lực lên vết mổ bụng. (3)

Lựa chọn đúng tư thế nằm sau sinh mổ chính là yếu tố quan trọng để mẹ hồi phục thể chất nhanh chóng và có tinh thần thoải mái nhất. Chúc mẹ chóng khỏe và tận hưởng trọn vẹn niềm vui bên thiên thần nhỏ của mình nhé!