Ở cữ cần kiêng những gì để nhanh hồi phục sức khỏe?

Ở cữ là giai đoạn quan trọng để cơ thể mẹ sau sinh tái tạo năng lượng và phục hồi sức khỏe. Trong khoảng thời gian này sẽ có một số điều mẹ nên kiêng khem để có sức khỏe tốt và tránh các vấn đề hậu sản. Vậy ở cữ cần kiêng những gì? Xem ngay bài viết sau để hiểu rõ hơn nhé.

1. Vì sao mẹ cần kiêng cữ sau sinh? 

Sau khi sinh con, cơ thể mẹ thường mệt mỏi, tâm lý nhạy cảm, huyết áp tăng, cân nặng giảm dần, sản dịch ra nhiều. Ngoài ra mẹ còn có thể gặp một số vấn đề như bí tiểu, đi vệ sinh khó khăn, đầy hơi, táo bón,... do sự thay đổi của các cơ quan sau quá trình vượt cạn.

Vì thế, ở cữ là thời điểm quan trọng để mẹ nghỉ ngơi và hồi phục sức khỏe sau hành trình mang thai, sinh nở. Khi kiêng cữ sau sinh đúng cách không chỉ giúp mẹ có sức khỏe tốt, tinh thần thoải mái mà còn góp phần tạo nguồn sữa dồi dào và phòng ngừa các biến chứng hậu sản. 

Thời gian kiêng cữ thường ít nhất là 1 tháng sau khi sinh. Riêng với mẹ sinh mổ, có thể sẽ cần nhiều thời gian nghỉ ngơi hơn để vết mổ lành hẳn.

2. Ở cữ cần kiêng những gì? 9 điều mẹ sau sinh nên tránh

Để cơ thể mau phục hồi và lấy lại năng lượng, khi ở cữ mẹ cần kiêng bia rượu, thức ăn mặn. Đồng thời cần tránh tắm gội với nước lạnh, mang vác đồ nặng, vận động mạnh, kiêng quan hệ tình dục sớm,... Cụ thể như sau: 

2.1. Ăn thức ăn mặn, thiếu dinh dưỡng

Chế độ ăn quá mặn có thể gây tích nước, tăng huyết áp và gây áp lực lớn lên hệ thống thận của mẹ sau sinh. Ngoài ra, bữa ăn thiếu dinh dưỡng và kiêng khem quá mức, ví dụ như chỉ ăn cơm với muối trắng, không ăn thịt cá không chỉ khiến cơ thể mẹ chậm hồi phục mà còn làm giảm chất lượng sữa, khiến bé chậm lớn và đề kháng yếu.

2.2. Sử dụng bia rượu, thức uống chứa caffeine

Chất cồn và caffeine có thể đi thẳng vào trong sữa mẹ, gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển trí não và giấc ngủ của trẻ. Hơn nữa sử dụng các loại thức uống này còn dễ khiến bé bị kích ứng, quấy khóc và làm cho mẹ giảm tiết sữa.

2.3. Tắm gội với nước lạnh

Cơ thể mẹ sau khi sinh còn khá yếu, tiếp xúc với nước lạnh có thể gây ra tình trạng nhiễm lạnh hoặc cảm sốt. Nước lạnh cũng có thể làm co thắt mạch máu đột ngột, gây đau nhức xương khớp và ảnh hưởng đến quá trình thoát sản dịch.

2.4. Vận động quá mạnh

Hệ xương chậu và các cơ quan nội tạng của phụ nữ sau sinh cần thời gian để trở về vị trí cũ, nên việc vận động mạnh rất dễ gây ra tình trạng sa tử cung. Chưa kể, nếu mẹ tập các bài tập cường độ cao quá sớm cũng có thể làm bục vết mổ hoặc rách vết khâu tầng sinh môn, gây đau đớn và nhiễm trùng.

2.5. Ở cữ cần kiêng những gì? Mang vác đồ nặng

Việc gắng sức mang vác đồ nặng gây áp lực trực tiếp lên vùng bụng và đáy chậu vốn chưa được hồi phục hoàn toàn sau sinh. Qua đó không chỉ gây đau lưng mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về cột sống sau này.

2.6. Tự ý sử dụng thuốc

Sử dụng thuốc khi đang cho con bú có thể ảnh hưởng đến chất lượng sữa và gây ra những tác dụng phụ không mong muốn với trẻ. Việc tự ý dùng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ có thể khiến mẹ gặp tình trạng dị ứng hoặc mất sữa đột ngột. Vì vậy nếu gặp các vấn đề về sức khỏe, mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ để có phương án điều trị an toàn nhất.

2.7. Nằm trong phòng quá kín

Dân gian quan niệm phụ nữ sau sinh cần ở cữ trong phòng kín gió và xông nóng với than. Tuy nhiên theo các chuyên gia điều này là không cần thiết, ngược lại còn tiềm ẩn rủi ro bỏng da ở mẹ và bé do sức nóng của than và ngộ độc khí CO từ quá trình đốt cháy than trong phòng kín. Ngoài ra, không gian phòng ngột ngạt cũng là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, gây ra các bệnh về đường hô hấp và da liễu.

2.8. Ở cữ kiêng những gì? Căng thẳng quá mức

Áp lực từ việc chăm sóc con nhỏ và thay đổi nội tiết tố dễ khiến phụ nữ sau sinh rơi vào tình trạng mệt mỏi, lo âu và nghiêm trọng hơn là trầm cảm. Sự căng thẳng kéo dài sẽ ức chế quá trình sản sinh oxytocin, làm giảm lượng sữa và khiến các mẹ bị mất ngủ, khó ngủ.

2.9. Kiêng quan hệ tình dục quá sớm

Cơ thể mẹ cần ít nhất 4 - 6 tuần sau sinh để tử cung co lại hoàn toàn và các vết thương ở vùng kín hoặc vết mổ được lành lặn. Việc quan hệ tình dục quá sớm khi sản dịch chưa hết có thể dẫn đến nhiễm trùng và gây đau đớn dữ dội.

3. Mẹ nên làm gì trong thời gian ở cữ?

Không chỉ hiểu rõ ở cữ cần kiêng những gì, trong thời gian này mẹ cũng nên cho con bú sữa thường xuyên, ăn uống đủ chất, vận động nhẹ nhàng, giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ,... để cơ thể nhanh hồi phục, có nhiều năng lượng và tạo đủ sữa cho con.

• Tăng cường cho bé bú và hút sữa: Sau khi sinh mẹ có thể bị căng sữa, ngực căng tức khó chịu. Mẹ nên cho trẻ bú sữa thường xuyên và hút sữa nếu trẻ chưa bú hết lượng sữa.

• Ăn uống đầy đủ chất: Mẹ nên ăn đủ 4 nhóm thực phẩm (chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin & khoáng chất) kết hợp chia nhỏ khẩu phần ăn thành 3 - 6 bữa/ngày, uống khoảng 2 lít nước/ngày để cơ thể nạp đủ dưỡng chất.

• Vận động nhẹ nhàng: Mẹ có thể bắt đầu vận động nhẹ như đi lại chậm rãi sau khi sinh nếu sức khỏe ổn định. Việc vận động vừa phải giúp lưu thông máu, giảm nguy cơ táo bón và hỗ trợ cơ thể hồi phục nhanh hơn. 

• Vệ sinh cơ thể sạch sẽ: Mẹ có thể tắm rửa, gội đầu, đánh răng bình thường sau khi sinh nhưng cần dùng nước ấm và lau khô người, sấy tóc ngay sau khi tắm. Giữ vệ sinh tốt sẽ giúp mẹ cảm thấy thoải mái hơn khi chăm con.

• Nằm trong phòng thoáng mát: Không gian nghỉ ngơi nên sạch sẽ, thoáng khí và đủ ánh sáng tự nhiên để tạo cảm giác dễ chịu cho mẹ và bé. Phòng quá kín hoặc quá nóng có thể khiến mẹ dễ mệt mỏi và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

4. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Trong quá trình ở cữ, mẹ nên đến bác sĩ thăm khám ngay nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường như sản dịch ra quá nhiều, kèm mùi hôi; vết khâu tầng sinh môn hoặc vết mổ sưng tấy, đau nhức kéo dài; cơ thể sốt trên 33 độ C; đau bụng dữ dội; chóng mặt, hoa mắt;... Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng, mẹ cần sớm đi khám và điều trị để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

5. Câu hỏi thường gặp

Bên cạnh câu hỏi ở cữ kiêng những gì, còn có những câu hỏi liên quan khác. Dưới đây là đáp án chi tiết:

5.1. Có những sai lầm nào khi kiêng cữ sau sinh?

Trong giai đoạn ở cữ, có một số quan niệm sai lầm như không được tắm gội, kiêng vận động, chỉ ăn cơm với muối tiêu/thịt kho khô, ở trong phòng kín gió và phải nằm than,... Những việc này có thể làm khí huyết khó lưu thông, thiếu dinh dưỡng, khiến cơ thể mẹ chậm phục hồi hơn. Thay vì thế, mẹ ở cữ nên có chế độ chăm sóc khoa học, ăn uống đa dạng và đủ chất, giữ tinh thần thoải mái để hồi phục sức khỏe hiệu quả.

5.2. Mẹ có thể gặp những vấn đề gì ở thời kỳ hậu sản?

Trong thời kỳ hậu sản, một số mẹ có thể gặp các vấn đề về thể chất và tâm lý như: chảy sản dịch kéo dài, đau/nhiễm trùng vết khâu tầng sinh môn hoặc vết mổ, tắc tia sữa, táo bón, trĩ, trầm cảm sau sinh và băng huyết. Nếu có các triệu chứng này, sản phụ nên liên hệ ngay với bác sĩ để được xử lý kịp thời.

Bài viết trên đã giải đáp thắc mắc ở cữ cần kiêng những gì cũng như chia sẻ thêm một số việc nên làm. Nhìn chung ở cữ là lúc cơ thể mẹ nghỉ ngơi để tái tạo năng lượng sau thời gian mang thai và vượt cạn. Mẹ nên chú ý những điều cần kiêng & có chế độ chăm sóc hậu sản hợp lý để sớm hồi phục sức khỏe, có đủ sữa mẹ cho con bú nhé!

Bài viết liên quan