Dấu hiệu bé trốn lẫy là gì? Cha mẹ làm gì khi con trốn lẫy?

Dấu hiệu bé trốn lẫy (lật) là khi trẻ bỏ qua cột mốc lẫy (thường trong giai đoạn từ 3 đến 6 tháng)( để tiến thẳng sang giai đoạn ngồi, bò hoặc đứng. Vậy bé trốn lẫy có sao không? Để hiểu rõ hơn về hiện tượng này, mời bạn cùng tìm hiểu trong bài viết sau. 

1. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ trốn lẫy?

Trốn lẫy thường bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau như cân nặng của con vượt chuẩn, thiếu canxi, ít vận động, không có không gian tập lẫy,... Cùng tìm hiểu chi tiết các lý do dẫn đến tình trạng trẻ trốn lẫy ngay dưới đây:

• Cân nặng của trẻ vượt chuẩn: Hệ xương của trẻ sơ sinh còn rất non nớt. Khi cân nặng quá lớn, cơ thể trở nên nặng nề khiến bé gặp khó khăn trong việc điều khiển cơ bắp để xoay người, từ đó cản trở quá trình tập lẫy tự nhiên.
• Trẻ thiếu canxi, xương chưa đủ cứng cáp: Canxi là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển của xương. Nếu thiếu hụt dưỡng chất này, khung xương của bé sẽ yếu và chậm phát triển, khiến con không đủ lực để nâng đỡ cơ thể thực hiện cú lật đầu đời.
• Trẻ ít được vận động: Thói quen bế ẵm trẻ quá nhiều từ cha mẹ hoặc người chăm sóc vô tình làm giảm nhu cầu và cơ hội vận động của con. Khi đôi tay và đôi chân ít được rèn luyện, bé sẽ có xu hướng thụ động và dễ dẫn đến tình trạng trốn lẫy.
• Trẻ không có không gian vận động: Nhiều cha mẹ vì lo lắng con bị nôn trớ hoặc sợ sàn nhà không đảm bảo vệ sinh nên thường để bé nằm yên một chỗ. Việc thiếu một không gian bằng phẳng, rộng rãi và sạch sẽ khiến con gặp khó khăn khi tập lẫy.  
• Trẻ bị nhầm lẫn giữa các hoạt động trong ngày: Khi trẻ trên 2 tháng tuổi đã bắt đầu phân biệt được ngày và đêm, việc cha mẹ gộp chung không gian bú, ngủ, chơi sẽ khiến bé dễ bị rối loạn nhịp sinh học. Sự thiếu tách biệt giữa thời gian nghỉ ngơi và vận động khiến trẻ rơi vào trạng thái thụ động, từ đó thiếu hụt các kích thích thể chất cần thiết và dần hình thành thói quen trốn lẫy.
• Mặc quần áo không thoải mái: Những bộ quần áo quá chật hoặc rườm rà có thể gây gò bó, cản trở các chuyển động của khớp và cơ. Điều này không chỉ khiến bé khó chịu mà còn dập tắt ý định muốn xoay xở hay vặn mình để tập lật.

2. Nhận biết những dấu hiệu bé trốn lẫy

Để nhận biết bé trốn lẫy, mẹ có thể dựa vào các dấu hiệu như trẻ không thể ngóc đầu lên hoặc nâng đỡ phần thân, không cử động tay chân nhiều khi nằm ngửa, không biết dịch chuyển về phía đồ vật,... Mẹ hãy cùng tìm hiểu chi tiết các dấu hiệu trẻ trốn lẫy ngay dưới đây:

2.1. Trẻ không thể ngóc đầu lên hoặc nâng đỡ phần thân

Thông thường, trẻ bước sang tháng thứ 3 đã bắt đầu biết ngóc đầu để làm quen với trọng lực và rèn luyện các nhóm cơ. Nếu đã quá cột mốc 4 tháng tuổi mà bé vẫn không thể tự nâng đầu hoặc dùng tay chống đỡ phần thân trên khi nằm sấp, đây là tín hiệu cho thấy cơ cổ và cơ lưng chưa đủ cứng cáp. Sự thiếu hụt sức mạnh thể chất này chính là rào cản khiến con không thể thực hiện cú lật người đầu đời.

2.2. Trẻ không cử động tay chân nhiều khi nằm ngửa

Những bé có xu hướng trốn lẫy thường ít khi thực hiện các động tác đạp chân mạnh mẽ hay vươn vai lúc nằm chơi. Thay vì tích cực vặn người để tìm cách xoay chuyển tư thế, con chỉ muốn nằm yên một chỗ. Chính sự thiếu hụt các phản xạ phối hợp nhịp nhàng giữa tay và chân khiến bé không tạo đủ lực quán tính cần thiết để tự lật mình từ nằm ngửa sang nằm sấp thành công.

2.3. Trẻ không có hứng thú với mọi thứ xung quanh

Dù vẫn bị thu hút bởi những món đồ chơi màu sắc, nhưng trẻ trốn lẫy thường không có ý định dịch chuyển cơ thể về phía những vật thể này. Thay vì cố gắng vặn người hoặc rướn tới để chạm vào món đồ mình thích, con chỉ có xu hướng quan sát từ xa. Sự thiếu hụt động lực vận động này khiến bé bỏ lỡ những nỗ lực lật người đầu tiên - bước đệm quan trọng để con chủ động khám phá thế giới.

2.4. Con không biết dịch chuyển về phía đồ vật

Trẻ trốn lẫy thường không biết cách di chuyển cơ thể về phía các đồ vật xung quanh. Bé dường như chưa nhận thức được việc phải xoay người hoặc trườn lùi để chạm vào món đồ mình mong muốn. Việc nằm ở một vị trí cố định quá lâu mà không có sự dịch chuyển sẽ khiến con dễ bỏ qua bước lẫy để chuyển thẳng sang giai đoạn ngồi.

2.5 Con chỉ thích nằm ngửa hoặc ngồi sớm

Dấu hiệu bé trốn lẫy dễ nhận thấy là bé chỉ biểu lộ sự thoải mái khi nằm ngửa hoặc được hỗ trợ ngồi dậy sớm. Ngược lại, mỗi khi được mẹ đặt nằm sấp hoặc nằm nghiêng, bé thường cảm thấy khó chịu, nhanh chóng quấy khóc và có phản ứng phản kháng gay gắt. Điều này chính là nguyên nhân con mất đi cơ hội luyện tập các nhóm cơ cổ, lưng và vai cần thiết để thực hiện cú lật đầu đời.

3. Bé trốn lẫy có sao không?

Mỗi em bé đều có một tốc độ phát triển riêng biệt. Thực tế, một số bé có thể bỏ qua bước lẫy để tiến thẳng đến giai đoạn trườn, bò mà vẫn phát triển khỏe mạnh bình thường. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan bởi lẫy là một cột mốc vận động thô quan trọng. Việc bé trốn lẫy có thể vô tình dẫn đến một số hạn chế sau:

• Chậm phát triển kỹ năng vận động: Lẫy là bài tập giúp cơ thể trẻ trở nên linh hoạt và biết cách tự thay đổi tư thế. Khi bỏ qua bước này, các nhóm cơ cốt lõi thường không được rèn luyện đủ mạnh, dễ dẫn đến việc chậm phát triển kỹ năng vận động như ngồi vững, bò, đứng vịn hay tập đi.
• Ảnh hưởng tốc độ phát triển nhận thức, giác quan: Quá trình lẫy đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa thị giác, thính giác và xúc giác. Việc xoay người giúp trẻ thay đổi góc nhìn, từ đó kích thích não bộ xử lý các thông tin không gian và hình ảnh đa dạng hơn, thúc đẩy sự nhạy bén của các giác quan.
• Ảnh hưởng khả năng phát triển não bộ: Các chuyên gia vận động nhận định rằng vận động thô có mối liên hệ mật thiết với não bộ. Những cử động tay, chân và thân mình khi lẫy tác động trực tiếp đến việc hình thành các nơ-ron thần kinh tại thùy trán và thùy trước trán. Đây là những vùng não chịu trách nhiệm về tư duy logic, ngôn ngữ và khả năng tập trung sau này.

Lời khuyên cho mẹ: Nhìn chung, nếu bé trốn lẫy nhưng vẫn lanh lợi và đạt các mốc vận động khác thì mẹ có thể yên tâm. Tuy nhiên, nếu sau 6 tháng tuổi mà bé vẫn không có bất kỳ nỗ lực nào để lật người hoặc cơ thể có vẻ yếu ớt, mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ nhi khoa để được thăm khám và kiểm tra kịp thời.

4. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ trốn lẫy?

Khi nhận thấy dấu hiệu bé trốn lẫy, cha mẹ cần chủ động hỗ trợ bé thông qua việc khuyến khích vận động, tạo không gian tập luyện an toàn và chú trọng bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Mẹ hãy cùng tham khảo các phương pháp thực tế dưới đây để giúp bé bắt nhịp đà phát triển một cách tốt nhất:

• Cho bé làm quen với tư thế nằm sấp (Tummy time): Nằm sấp là bài tập quan trọng để củng cố sức mạnh cho cơ cổ, vai và lưng, giúp bé có đủ lực để thực hiện cú lật. Mẹ nên bắt đầu cho bé tập nằm sấp từ 2 - 3 lần mỗi ngày, mỗi lần vài phút và tăng dần thời gian khi bé đã quen. Trong lúc bé nằm sấp, mẹ có thể nằm đối diện để trò chuyện hoặc khích lệ, giúp con cảm thấy thoải mái và an tâm hơn khi luyện tập.
• Kích thích bé tập lẫy bằng đồ chơi: Đồ chơi màu sắc hoặc có âm thanh vui nhộn sẽ khơi gợi sự tò mò của bé. Cha mẹ hãy thử lắc nhẹ một món đồ chơi ở phía bên cạnh hoặc hơi xa tầm tay một chút để khuyến khích bé vặn người và lăn về phía đó.

• Khuyến khích con vận động: Để khắc phục tình trạng thụ động, cha mẹ nên tạo điều kiện cho con được tự do vận động thay vì bế ẵm quá nhiều trên tay. Hãy khuyến khích bé khám phá môi trường xung quanh bằng cách đặt con nằm chơi ở những không gian an toàn, thường xuyên tương tác và trò chuyện để khơi gợi sự tò mò. Chính những kích thích này sẽ tạo động lực giúp con muốn xoay, rướn người và dịch chuyển cơ thể, từ đó hình thành phản xạ lẫy.
• Tạo không gian cho bé tập lẫy: Một môi trường luyện tập lẫy lý tưởng cần rộng rãi, bằng phẳng và đảm bảo an toàn. Mẹ có thể trải thảm xốp hoặc đặt bé trên một mặt phẳng vững chãi (không quá lún) để con dễ dàng tạo lực khi tập lật.
• Khen ngợi trẻ khi tập lẫy: Sự khích lệ từ cha mẹ là nguồn động lực rất lớn đối với bé trong giai đoạn tập lẫy. Ngay khi con có những nỗ lực vặn người hay lật được một phần, mẹ hãy khen ngợi bằng giọng điệu hào hứng, mỉm cười và vỗ tay để bé cảm thấy tự tin và yêu thích việc tập luyện hơn.
• Cho trẻ mặc quần áo thoải mái: Khi con có dấu hiệu bé trốn lẫy, cha mẹ hãy thay quần áo rộng rãi, thoải mái cho con. Cụ thể, cha mẹ nên ưu tiên lựa chọn quần áo làm bằng chất liệu cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt và có độ co giãn cao để con có thể tự do co duỗi tay chân mà không gặp bất kỳ trở ngại nào.
• Đừng quên bổ sung đầy đủ dưỡng chất: Dinh dưỡng là nền tảng để hệ xương và cơ bắp phát triển khỏe mạnh. Mẹ nên tiếp tục cho bé bú sữa mẹ vì đây là nguồn dinh dưỡng quan trọng, cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cần thiết để bé phát triển. Đặc biệt, sữa chứa sẵn chất xơ Prebiotics và lợi khuẩn Probiotics tạo ra tác động SYNBIOTIC tự nhiên hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó củng cố hàng rào miễn dịch tự nhiên của trẻ, nhất là trẻ sinh mổ.

5. Một số lưu ý khi cho trẻ tập lẫy

Để quá trình tập lẫy của bé diễn ra an toàn và hiệu quả, cha mẹ cần chú ý lựa chọn thời điểm thích hợp, đảm bảo không gian an toàn, thực hiện động tác nhẹ nhàng và luôn khích lệ tinh thần của con. Mẹ hãy cùng tham khảo chi tiết những lưu ý quan trọng dưới đây để đồng hành cùng bé:

• Chỉ tập lẫy khi con đã ngóc đầu vững: Khả năng kiểm soát cơ cổ là điều kiện tiên quyết giúp bé thực hiện động tác lật an toàn. Do đó, cha mẹ chỉ tập lẫy khi con đã ngóc đầu vững tránh tình trạng bé đuối sức hoặc ngạt.
• Tránh tập ngay sau khi vừa ăn no: Mẹ không nên cho bé vận động mạnh lúc no để phòng ngừa tình trạng nôn trớ, trào ngược và khiến con cảm thấy khó chịu.
• Đặt đồ chơi ở khoảng cách vừa tầm: Thay vì để vật dụng quá xa khiến con dễ nản lòng, mẹ hãy đặt chúng đủ gần để khơi gợi ý chí muốn rướn người, từ đó thúc đẩy con tập lật và chủ động hạn chế dấu hiệu bé trốn lẫy.
• Thực hiện động tác nhẹ nhàng, từ từ: Mọi sự hỗ trợ vật lý cần sự cẩn trọng tối đa để bảo vệ hệ xương khớp non nớt và đảm bảo an toàn cho trẻ.
• Luôn giám sát bé trên vị trí cao: Khi con đã biết lẫy, mẹ tuyệt đối không để bé nằm một mình trên giường hay ghế cao vì con có thể lật và ngã bất cứ lúc nào.
• Kết hợp massage để tăng độ linh hoạt: Các bài massage nhẹ nhàng giúp làm mềm cơ và hỗ trợ khung xương chắc khỏe, tạo tiền đề tốt cho các bước phát triển vận động tiếp theo.
• Kiên trì luyện tập với tần suất phù hợp: Cha mẹ nên duy trì việc dạy con khoảng 5 - 10 lần mỗi ngày tùy theo thể trạng để bé dần làm quen và hình thành phản xạ vận động tốt.

6. Một số thắc mắc thường gặp

Mẹ hãy cùng tham khảo thêm giải đáp cho những thắc mắc phổ biến dưới đây để hiểu rõ hơn về tiến trình phát triển kỹ năng lẫy của bé yêu:

6.1 Dấu hiệu nhận biết trẻ sắp biết lẫy là gì?

Cha mẹ có thể quan sát và nhận biết thời điểm con đã sẵn sàng thực hiện cú lật đầu đời qua các tín hiệu sau:

• Bé thường xuyên lắc lư, đưa thân người qua lại khi đang nằm sấp.
• Khi nằm sấp, bé có xu hướng nâng cả tay và chân lên khỏi mặt đất trong khi vẫn giữ bụng trên sàn.
• Bé bắt đầu biết dùng lực cánh tay để chống người cao lên từ tư thế nằm sấp.
• Bé có nỗ lực lăn người nghiêng sang một bên khi đang nằm chơi.

6.2 Trẻ 5 tháng chưa biết lẫy do không tự ngóc đầu có sao không?

Nếu bé gần 5 tháng tuổi vẫn chưa thể tự ngóc đầu thì đây là dấu hiệu đáng lo ngại hơn việc chậm lẫy đơn thuần. Trong khi lẫy hay bò có thể thay đổi tùy nhịp độ mỗi trẻ, thì khả năng nâng đầu vững vàng ở mốc 3 tháng là tiêu chuẩn phát triển bắt buộc. Do đó, nếu con vẫn chưa kiểm soát được cơ cổ ở giai đoạn này, mẹ nên đưa bé đi khám chuyên khoa để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Việc nhận diện các dấu hiệu bé trốn lẫy từ sớm giúp cha mẹ chủ động hỗ trợ để con phát triển vững vàng. Tuy nhiên, phụ huynh đừng quá áp lực nếu bé bỏ qua cột mốc này để tiến thẳng sang giai đoạn ngồi bò, miễn là con vẫn lanh lợi và các nhóm cơ phát triển khỏe mạnh. Hãy luôn kiên nhẫn đồng hành và khích lệ để hành trình khôn lớn của thiên thần nhỏ luôn tràn ngập niềm vui và sự tự tin, mẹ nhé!

Bài viết liên quan