Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mẹ có một chế độ ăn lành mạnh và cân bằng rất quan trọng giai đoạn mang thai và cho con bú. Việc kết hợp bú sữa mẹ và bú sữa bình trong những tuần đầu đời của bé có thể làm giảm khả năng tiết sữa mẹ và ảnh hưởng đến việc cho bé bú sữa mẹ sau đó. Vui lòng tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để đưa ra lựa chọn phù hợp về việc cho trẻ bú sữa và chế độ ăn uống.
Theo dân gian lưu truyền, có một số các loại rau làm mất sữa vì được cho là chứa hoạt chất ảnh hưởng đến nội tiết và quá trình tiết sữa. Mặc dù mức độ tác động còn tùy thuộc vào cơ địa mỗi người, nhưng mẹ vẫn nên tìm hiểu để hạn chế tiêu thụ. Dưới đây là tổng hợp những loại rau có khả năng làm mất sữa, giảm tiết sữa mà mẹ nên lưu ý trong thời gian cho con bú.
Các loại rau được cho là gây giảm chất lượng sữa hoặc ảnh hưởng đến khả năng tiết sữa gồm có bắp cải, rau răm, lá lốt, bạc hà, rau mùi tây, súp lơ, cần tây. Dưới đây là phân tích chi tiết cho mẹ tham khảo:
Bắp cải thường được nhiều mẹ truyền tai dùng để đắp ngoài, giúp giảm căng tức ngực trong giai đoạn cai sữa. Tuy nhiên, khi ăn với lượng lớn, một số ý kiến cho rằng bắp cải có thể ảnh hưởng nhẹ đến quá trình tiết sữa. Dù hiện chưa có bằng chứng khoa học khẳng định thực phẩm này trực tiếp gây mất sữa, mẹ vẫn nên sử dụng ở mức vừa phải để yên tâm hơn.
Trong dân gian, rau răm dù có tác dụng hỗ trợ bổ huyết, cải thiện tình trạng rong kinh ở phụ nữ, nhưng cũng đồng thời được cho là một trong các loại rau làm mất sữa. Vì vậy mẹ đang cho con bú thường được khuyên chỉ nên dùng rau răm với lượng vừa phải hoặc hạn chế nếu nhận thấy lượng sữa có dấu hiệu giảm.
Rau mùi tây trong dân gian và một số tài liệu dinh dưỡng được xem là thực phẩm có thể làm giảm tiết sữa nếu ăn nhiều. Nguyên nhân có thể liên quan đến các hợp chất tự nhiên trong rau có tác động nhẹ đến nội tiết, tuy nhiên ảnh hưởng này thường chỉ rõ rệt khi sử dụng lượng lớn.
Theo dân gian, lá lốt có đặc tính ấm và vị cay nhẹ, được cho là có thể tác động phần nào đến quá trình tiết sữa ở một số mẹ có cơ địa nhạy cảm. Vì vậy, sau sinh, mẹ cũng nên hạn chế ăn loại rau này để tránh làm ảnh hưởng đến nguồn sữa.
Hoạt chất menthol trong bạc hà được cho là có khả năng tác động đến các hormone liên quan đến quá trình sản xuất sữa, vì vậy một số mẹ có thể nhận thấy tình trạng sữa tiết ra ít hơn khi tiêu thụ nhiều loại thảo mộc này.
Súp lơ không phải là loại rau trực tiếp gây mất sữa, nhưng có thể gây đầy hơi ở mẹ và đôi khi làm bé khó chịu nếu nhạy cảm với thay đổi mùi vị sữa. Khi mẹ ăn uống kém hoặc bé bú ít hơn do khó chịu, nguồn sữa có thể giảm gián tiếp do cơ chế tiết sữa phụ thuộc vào nhu cầu bú của trẻ.
Cần tây chứa các hợp chất có mùi mạnh và tinh dầu tự nhiên, có thể làm thay đổi mùi vị sữa mẹ khi ăn nhiều, nên cũng được cho là một trong các loại rau làm mất sữa. Nếu bé phản ứng bằng cách bú ít hơn, quá trình kích thích tiết sữa giảm đi, từ đó ảnh hưởng đến lượng sữa. Tuy nhiên, ở mức độ ăn vừa phải, cần tây thường không gây tác động đáng kể đến nguồn sữa.
Bên cạnh những loại rau làm mất sữa kể trên, một vài nhóm thực phẩm và đồ uống dưới đây cũng có thể ảnh hưởng đến nguồn sữa, nếu mẹ sử dụng thường xuyên hoặc với lượng lớn:
Thực phẩm có chứa caffeine: Cà phê, trà, sô-cô-la thường chứa caffeine có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và thần kinh của mẹ, từ đó tác động gián tiếp đến việc giải phóng hormone tiết sữa.
Thức ăn nhanh, chiên rán, cay nóng: Chẳng hạn như hambuger, gà rán, khoai tây chiên, lẩu cay, mì tôm,... là thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, cay nóng dễ làm mẹ đầy bụng, khó tiêu và ảnh hưởng đến chất lượng dinh dưỡng tổng thể. Khi đó, sức khỏe mẹ không ổn định có thể ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa.
Các loại trà thảo mộc: Một số loại trà như bạc hà, xô thơm, cam thảo,… được cho là có thể làm giảm nguồn sữa nếu dùng thường xuyên với lượng lớn, do có khả năng tác động đến hormone tiết sữa.
Bia rượu: Rượu bia có thể làm giảm phản xạ xuống sữa và ảnh hưởng đến hormone sản xuất sữa. Ngoài ra, nồng độ cồn có thể truyền qua sữa mẹ, không tốt cho sự phát triển của trẻ.
> Xem thêm: Gọi tên 13 loại thực phẩm gây mất sữa mẹ nên hạn chế
Để duy trì nguồn sữa dồi dào và đảm bảo chất lượng dinh dưỡng cho bé, mẹ nên xây dựng chế độ ăn đa dạng, đầy đủ 4 nhóm chất, đồng thời tăng cường khẩu phần phù hợp với nhu cầu cơ thể. Bên cạnh đó, việc cho bé bú thường xuyên theo nhu cầu và sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý cũng góp phần quan trọng để ổn định và tăng cường lượng sữa mẹ.
Ăn đầy đủ 4 nhóm chất: Mẹ cần đảm bảo khẩu phần hàng ngày đủ 4 nhóm chất chính bao gồm đạm (thịt, cá, trứng, đậu hũ,...), tinh bột (gạo, khoai, mì,...), chất béo tốt (dầu ô liu, bơ, các loại hạt,...), và vitamin - khoáng chất (rau xanh, trái cây,...). Một chế độ ăn uống cân đối và đa dạng thực phẩm giúp cung cấp năng lượng và dưỡng chất thiết yếu cho việc tạo sữa.
Tăng khẩu phần ăn của mẹ: Trong giai đoạn cho con bú, nhu cầu năng lượng của mẹ tăng cao hơn bình thường. Vì vậy, việc điều chỉnh khẩu phần ăn hợp lý, trung bình chia thành 3 - 6 bữa mỗi ngày, sẽ giúp cơ thể được cung cấp đủ calo để duy trì quá trình sản xuất sữa hiệu quả, đồng thời hạn chế tình trạng mệt mỏi hay thiếu hụt dinh dưỡng.
Cho bé bú thường xuyên và theo nhu cầu: Cho bé bú sớm sau sinh và theo nhu cầu của con có thể giúp kích thích tuyến sữa hoạt động liên tục, tăng sản lượng sữa hiệu quả.
Hút sữa giữa các cữ cho con bú: Đây là cách đơn giản duy trì nguồn sữa, khi bé bú chưa hết hoặc ngủ giấc dài. Hút sữa hợp lý giúp cơ thể tiếp tục nhận tín hiệu sản xuất sữa đều đặn, hạn chế nguy cơ tắc tia sữa và góp phần giữ nguồn sữa ổn định cho bé.
> Có thể mẹ quan tâm:
Sau khi đã biết đâu là các loại rau làm mất sữa, nhiều mẹ còn thắc mắc những vấn đề như:
Bên cạnh yếu tố thực phẩm, còn có nhiều nguyên nhân khác khiến mẹ bị mất sữa hoặc giảm tiết sữa, chẳng hạn như căng thẳng và mệt mỏi kéo dài, sử dụng một số loại thuốc (thuốc tránh thai chứa estrogen, thuốc cảm lạnh,...), mẹ bị bệnh, bé bú không đúng cách,...
Cải bó xôi (rau bina) không phải thực phẩm gây mất sữa. Ngược lại, cải bó xôi còn được xem là thực phẩm có lợi cho mẹ đang cho con bú. Bởi loại rau này giàu sắt, canxi, folate và nhiều vitamin, khoáng chất quan trọng giúp bổ sung vi chất cho mẹ sau sinh, hỗ trợ phục hồi sức khỏe và góp phần duy trì nguồn sữa ổn định.
Việc nhận biết các loại rau làm mất sữa sẽ giúp mẹ chủ động điều chỉnh thực đơn phù hợp hơn trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ. Dù vậy, mẹ cũng đừng kiêng khem quá mức, hãy xây dựng chế độ ăn đa dạng, cân bằng sẽ giúp sữa mẹ dồi dào, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Maternal Diet and Breastfeeding. https://www.cdc.gov/breastfeeding-special-circumstances/hcp/diet-micronutrients/maternal-diet.html
Breastfeeding and diet. https://www.nhs.uk/baby/breastfeeding-and-bottle-feeding/breastfeeding-and-lifestyle/diet/
Can I Eat That? I’m Breastfeeding. https://www.webmd.com/parenting/baby/ss/slideshow-breastfeeding-foods
Bài viết liên quan
Chúng tôi luôn sẵn sàng để tư vấn và giải đáp những thắc mắc của mẹ về vấn đề chăm sóc và dinh dưỡng cho bé.