Gọi tên 13 loại thực phẩm gây mất sữa mẹ nên hạn chế

Giai đoạn sau sinh, chế độ dinh dưỡng giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì và ổn định nguồn sữa mẹ. Vì vậy, việc sớm nhận diện những thực phẩm gây mất sữa sẽ giúp mẹ hạn chế tiêu thụ, qua đó đảm bảo sản lượng sữa tiết ra dồi dào và tốt cho bé.

1. Những thực phẩm gây mất sữa mẹ sau sinh nên tránh

Một số thực phẩm được cho là có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất sữa hoặc làm giảm lượng sữa mẹ sau sinh gồm đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ chiên rán; các loại rau như bắp cải, bạc hà, rau mùi tây, súp lơ, rau răm, lá lốt; hải sản dễ gây dị ứng; cùng với cà phê, bia rượu và các đồ uống chứa chất kích thích.

1.1 Đồ ăn cay nóng

Thực phẩm cay nóng như lẩu, mì cay,... có thể khiến mẹ khó chịu đường tiêu hóa, mất nước hoặc ăn uống kém ngon miệng, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến quá trình tiết sữa. Ngoài ra, khi mẹ ăn quá nhiều gia vị cay, hương vị sữa mẹ có thể thay đổi, khiến bé cảm thấy lạ miệng và bú ít hơn. 

1.2 Đồ chiên rán

Một số thực phẩm như gà rán, khoai tây chiên,… thường chứa nhiều dầu mỡ và chất béo bão hòa, dễ gây đầy bụng, khó tiêu và tăng cân không kiểm soát. Khi khẩu phần ăn mất cân đối, thiếu dưỡng chất thiết yếu và mẹ ăn uống kém lành mạnh trong thời gian dài, có thể gây ảnh hưởng đến quá trình sản xuất và duy trì nguồn sữa sau sinh.

1.3 Bắp cải

Bắp cải cũng được xem là một trong những thực phẩm gây mất sữa mà mẹ nên hạn chế. Theo Đông y, bắp cải có tính hàn nên nếu dùng với lượng lớn có thể ảnh hưởng đến nguồn sữa. Ngoài ra, mẹ đang cho con bú ăn quá nhiều bắp cải có thể khiến bé dễ đầy hơi, đau bụng. 

1.4 Rau mùi tây

Rau mùi tây cũng được xem là một trong các loại thực phẩm gây mất sữa sau sinh. Loại rau này chứa các tinh dầu dễ bay hơi như apiole và myristicin; khi tiêu thụ với lượng lớn, những hoạt chất này có thể ảnh hưởng đến nội tiết tố, từ đó tiềm ẩn nguy cơ làm giảm sản xuất sữa ở một số mẹ có cơ địa nhạy cảm.

1.5 Súp lơ

Súp lơ có thể gây đầy hơi ở mẹ và trong một số trường hợp khiến bé khó chịu nếu cơ địa nhạy cảm. Dù không trực tiếp gây mất sữa, nhưng nếu việc ăn súp lơ khiến mẹ ăn uống kém ngon miệng hoặc bé bú ít hơn, nguồn sữa vẫn có thể bị ảnh hưởng một cách gián tiếp.

1.6 Bạc hà

Hiện chưa có nhiều thử nghiệm lâm sàng chứng minh rõ khả năng ức chế tiết sữa ở người của bạc hà. Tuy nhiên, một số ghi nhận cho thấy nếu sử dụng với lượng lớn bạc hà (vì chứa menthol) có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các tế bào sản xuất sữa, nguy cơ làm giảm nguồn sữa ở những mẹ nhạy cảm.

1.7 Hải sản gây dị ứng

Mặc dù hải sản là nguồn cung cấp protein, vitamin và khoáng chất, nhưng mẹ sau sinh vẫn nên thận trọng. Vì trong danh sách những thực phẩm gây mất sữa mẹ có một số loài cá chứa hàm lượng thủy ngân và kim loại nặng nên tránh như cá thu lớn, cá ngừ đại dương,... Nếu ăn nhiều những loại cá này có thể ảnh hưởng không tốt đến hệ thần kinh và sự phát triển não bộ của trẻ. 

Ngoài ra, các loại hải sản như tôm, cua, ghẹ, sò, mực, ốc,… cũng có nguy cơ gây dị ứng ở một số người. Vì vậy, mẹ cần biết rõ cơ địa dị ứng của mình và lựa chọn thực phẩm phù hợp để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe, làm gián đoạn quá trình nuôi con bằng sữa mẹ.

1.8 Rau răm

Theo dân gian, rau răm có tính ấm và thường được dùng để hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt. Tuy nhiên, loại rau này cũng được cho là có thể ảnh hưởng đến nguồn sữa nếu sử dụng nhiều sau sinh. Dù chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng khẳng định thực phẩm gây mất sữa, mẹ đang cho con bú vẫn nên hạn chế ăn rau răm thường xuyên.

1.9 Lá lốt

Hiện chưa có nghiên cứu khoa học khẳng định ăn lá lốt là thực phẩm gây mất sữa. Tuy vậy, một số mẹ sau sinh cho biết lượng sữa có xu hướng giảm khi ăn nhiều lá lốt trong thời gian ngắn. Điều này có thể liên quan đến đặc tính ấm và vị cay nhẹ của lá lốt, vốn được cho là có thể ảnh hưởng phần nào đến quá trình tiết sữa theo dân gian.

1.10 Sô-cô-la và cà phê

Sô-cô-la và cà phê là những thực phẩm gây mất sữa sau sinh vì chứa caffeine. Khi tiêu thụ quá nhiều, caffeine có thể làm mẹ mất ngủ, căng thẳng và ảnh hưởng gián tiếp đến hormone tiết sữa.

1.11 Các loại trà thảo mộc

Một số loại trà thảo mộc như trà xô thơm, trà cam thảo, trà nhân sâm,… được ghi nhận có thể ảnh hưởng đến nguồn sữa nếu dùng thường xuyên hoặc với liều lượng cao, do tác động đến nội tiết tố và quá trình tiết sữa. Ngoài ra, một số sản phẩm trà pha sẵn còn có thể chứa caffeine, vì vậy mẹ đang cho con bú nên hạn chế.

1.12 Bia rượu

Bia rượu có thể ức chế hệ thần kinh trung ương và tạm thời làm giảm sự giải phóng oxytocin – hormone đóng vai trò quan trọng trong phản xạ tiết sữa. Khi nồng độ oxytocin giảm, phản xạ tiết sữa có thể bị gián đoạn, từ đó ảnh hưởng đến lượng sữa mẹ. 

1.13 Đồ uống nhiều đường và có ga

Nước ngọt nhiều đường và có ga không phải là thực phẩm trực tiếp gây mất sữa, nhưng nếu sử dụng thường xuyên có thể khiến mẹ tăng cân, rối loạn chuyển hóa và làm giảm lượng nước hoặc thực phẩm lành mạnh được bổ sung hàng ngày. Về lâu dài, chế độ ăn uống kém lành mạnh này có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì nguồn sữa ổn định sau sinh.

2. Các nguyên nhân khác có thể gây mất sữa ở mẹ sau sinh

Bên cạnh yếu tố dinh dưỡng, nhiều nguyên nhân khác trong sinh hoạt và sức khỏe cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất sữa mẹ như:

• Sử dụng thuốc tránh thai chứa estrogen hoặc một số thuốc nội tiết có thể làm giảm nguồn sữa.

• Căng thẳng hoặc lo lắng, có thể ảnh hưởng đến hormone oxytocin - hormone quan trọng trong quá trình tiết sữa.

• Uống nước quá ít khiến cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng và nước, từ đó có thể làm giảm hiệu quả sản xuất sữa.

• Mẹ bị bệnh như thiếu máu hoặc cảm cúm kéo dài có thể tác động đến nguồn sữa.

• Bé bú không đúng cách hoặc bú không thường xuyên sẽ làm giảm kích thích tuyến sữa, từ đó khiến lượng sữa tiết ra ít dần.

3. Lưu ý mẹ nên biết để tránh gây mất sữa

Để duy trì nguồn sữa ổn định, ngoài hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm gây mất sữa, mẹ nên lưu ý một số điều sau:

• Hãy đảm bảo bé ngậm bắt vú đúng cách, miệng bé cần bao trọn quầng vú; đồng thời cả mẹ và bé nên ở tư thế thoải mái khi bú.

• Trong mỗi cữ bú, mẹ nên cho bé bú cả hai bên vú. Trước tiên, để bé bú ở bên vú đầu cho đến khi bé còn bú và nuốt đều; khi bé bú chậm lại hoặc ngừng bú, mẹ có thể chuyển sang bên vú còn lại để bé tiếp tục bú.

• Cho bé bú thường xuyên và theo nhu cầu giúp duy trì cơ chế sản xuất sữa liên tục.

• Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc và chủ động chia sẻ việc chăm con với người thân để có thời gian nghỉ ngơi, hỗ trợ quá trình tiết sữa hiệu quả hơn.

• Bổ sung đa dạng thực phẩm giàu dinh dưỡng và uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ sản xuất sữa.

• Nếu bé tăng cân chậm, bú ít hoặc mẹ thấy lượng sữa giảm rõ rệt, nên trao đổi sớm với bác sĩ để được tư vấn cụ thể hơn.

4. Câu hỏi thường gặp

Trong quá trình tìm hiểu về các loại thực phẩm gây mất sữa, nhiều mẹ còn quan tâm những vấn đề sau:

4.1 Vì sao cùng một loại thực phẩm nhưng có mẹ bị mất sữa, có mẹ thì không?

Lượng sữa mẹ không chỉ phụ thuộc vào một loại thực phẩm riêng lẻ mà còn chịu ảnh hưởng bởi cơ địa, nội tiết, tần suất và hiệu quả bú của bé, cũng như chế độ dinh dưỡng tổng thể và tình trạng sức khỏe của từng mẹ. Vì vậy, cùng một loại thực phẩm có thể khiến một số mẹ cảm thấy lượng sữa giảm, trong khi những mẹ khác lại không bị ảnh hưởng rõ rệt.

4.2 Những thực phẩm nào có thể hỗ trợ tăng tiết sữa mẹ?

Một số thực phẩm giàu dinh dưỡng được cho là có thể hỗ trợ quá trình tiết sữa khi mẹ bổ sung hợp lý, chẳng hạn như các loại đậu (đậu gà, đậu lăng,...) giàu protein và sắt; rau lá xanh đậm như cải xoăn, rau bina cung cấp folate, canxi và chất chống oxy hóa; hạt lanh chứa axit béo omega-3; cùng với ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, lúa mạch giúp bổ sung năng lượng và chất xơ. 

Dù không có “thực phẩm thần kỳ” nào đảm bảo tăng sữa ngay lập tức nhưng việc duy trì khẩu phần đa dạng, đủ năng lượng và uống đủ nước sẽ góp phần hỗ trợ cơ thể sản xuất sữa ổn định hơn.

Hy vọng với những thông tin trên mẹ đã biết đâu là những thực phẩm gây mất sữa sau sinh để chủ động điều chỉnh phù hợp. Bên cạnh đó, việc duy trì chế độ ăn uống khoa học, cân đối dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế căng thẳng kéo dài cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quá trình tiết sữa diễn ra ổn định.

Trong trường hợp đã áp dụng các biện pháp trên nhưng lượng sữa vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu của con, mẹ có thể tham khảo các giải pháp dinh dưỡng thay thế phù hợp cho bé. Đối với trẻ sinh mổ, mẹ nên ưu tiên sản phẩm có chứa các thành phần giúp con tăng cường đề kháng như SYNBIOTIC - sự kết hợp giữa chất xơ Prebiotics scGOS/lcFOS (tỷ lệ 9:1) và lợi khuẩn Probiotic B.breve M-16V.

SYNBIOTIC được tạo nên từ hai thành phần quan trọng trên được chứng minh lâm sàng giúp trẻ sinh mổ khôi phục hệ vi sinh đường ruột chỉ sau 3 ngày - đạt tốc độ nhanh gấp 27 lần so với nhóm trẻ không bổ sung, hỗ trợ miễn dịch gấp 6 lần. Nhờ vậy trẻ sinh mổ sẽ có một nền tảng vững vàng để phát triển khỏe mạnh về sau.

>> Khám phá chi tiết về hiệu quả tăng cường đề kháng của Synbiotic đối với trẻ sinh mổ TẠI ĐÂY.

Bên cạnh đó, sản phẩm cũng nên có những dưỡng chất quan trọng cho trí não như DHA, Omega-3, Sắt, Kẽm, Vitamin B12,... Sự phối hợp của các dưỡng chất này sẽ tạo nền tảng giúp nuôi dưỡng não bộ, cho trẻ thêm nhanh nhạy, lanh lợi học hỏi. Cùng hệ Vitamin và khoáng chất thiết yếu hỗ trợ miễn dịch và thể chất như Vitamin C, Vitamin D, Vitamin E, Canxi,... hỗ trợ trẻ phát triển khỏe mạnh.

Sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, chỉ sử dụng sản phẩm thay thế theo chỉ định hoặc vui lòng tham khảo tư vấn của nhân viên y tế.

Bài viết liên quan