Trẻ 5 tháng biết làm gì? Cách chăm sóc bé yêu khỏe mạnh

1. Sự phát triển thể chất của trẻ 5 tháng tuổi

Theo tiêu chuẩn tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ 5 tháng tuổi sẽ có chiều cao và cân nặng như sau:

• Bé trai: Bé trai 5 tháng tuổi có chiều cao khoảng 61.7 - 70.1cm và cân nặng khoảng từ 6 - 9.3kg.
• Bé gái: Bé gái 5 tháng tuổi thường có chiều cao khoảng 59.6 - 68.5cm và cân nặng dao động từ 5.4 - 8.8kg.

(*) Lưu ý thông tin chỉ mang tính chất tham khảo. Nếu trẻ nằm ngoài khoảng nhưng vẫn ăn ngon, ngủ ngoan, vui chơi bình thường thì mẹ đừng quá lo lắng.

> Có thể mẹ quan tâm: Bé 5 tháng nặng bao nhiêu kg, cao bao nhiêu cm là chuẩn?

2. [Giải đáp] Bé 5 tháng biết làm gì?

Trẻ 5 tháng tuổi biết làm gì? Trẻ có thể lật trở mình, giữ vững đầu, ngồi khi được hỗ trợ, vươn tay để lấy đồ vật và bắt đầu bập bẹ nguyên âm-phụ âm như “ba-ba”, “ma-ma”, “da-da”,... Đồng thời, bé cũng biết nhận diện khuôn mặt, thích thú khi chơi "ú òa",...

2.1 Sự phát triển về vận động

Ở tháng thứ 5, bé đã cứng cáp hơn và bắt đầu kiểm soát cơ thể tốt hơn, nhờ đó các kỹ năng vận động cũng dần phát triển rõ rệt. Theo đó, trẻ 5 tháng tuổi đã biết:

• Vươn tay ra lấy đồ vật ở gần.
• Có thể lật trở mình từ ngửa sang sấp hoặc ngược lại.
• Bé có thể ngồi khi có sự hỗ trợ.
• Khi nằm sấp, bé có thể chống tay để nâng phần ngực và đầu lên.
• Bắt đầu đưa đồ vật vào miệng để khám phá.
• Phối hợp tay và mắt tốt hơn khi cầm, nắm đồ vật.

2.2 Bé 5 tháng phát triển về nhận thức thế nào?

Trả lời cho thắc mắc bé 5 tháng tuổi biết làm gì về mặt nhận thức đó là con đã có thể nhận biết và phản ứng với nhiều sự vật xung quanh. Chẳng hạn như bé đã biết:

• Theo dõi chuyển động của các vật thể bằng mắt.
• Bắt đầu nhận ra những gương mặt quen thuộc như cha mẹ hoặc người chăm sóc.
• Tò mò với đồ vật xung quanh và muốn chạm vào để khám phá.
• Nhận ra âm thanh quen thuộc và quay đầu về phía phát ra tiếng động.
• Có thể chú ý lâu hơn vào đồ chơi hoặc hoạt động đang diễn ra.
• Bé có thể quay đầu khi nghe thấy những âm thanh như tiếng lạch cạch và bắt đầu chú ý hơn khi nghe giọng nói của người xung quanh.

2.3 Sự phát triển về cảm xúc

Giải đáp tiếp theo cho băn khoăn bé 5 tháng biết làm những gì về mặt cảm xúc đó là bé đã biết:

• Mỉm cười hoặc cười lớn khi vui vẻ, thích thú.
• Thích âu yếm và hôn cha mẹ hoặc người chăm sóc.
• Thể hiện sự hào hứng khi nhìn thấy cha mẹ hoặc người thân quen.
• Có thể tỏ ra khó chịu hoặc quấy khóc khi mệt, đói hoặc muốn được chú ý.
• Bắt đầu thích được chơi cùng và phản ứng khi người lớn trò chuyện.

2.4 Sự phát triển về ngôn ngữ và khả năng giao tiếp

Mặc dù chưa nói được từ rõ ràng, nhưng ở tháng thứ 5 bé đã bắt đầu phát triển những nền tảng đầu tiên của khả năng ngôn ngữ và giao tiếp.

• Bắt đầu phát ra nhiều âm thanh như “a”, “ê”, “ba-ba”, “ma-ma”.
• Ê a, bập bẹ để thu hút sự chú ý của người xung quanh.
• Phản ứng khi nghe giọng nói quen thuộc.
• Bắt chước một số biểu cảm hoặc âm thanh đơn giản của người lớn.

3. Nhu cầu dinh dưỡng và giấc ngủ của trẻ 5 tháng

Sau khi đã tìm hiểu bé 5 tháng biết làm gì, cha mẹ cũng cần quan tâm về nhu cầu dinh dưỡng cũng như giấc ngủ của con để hỗ trợ con tốt hơn. Trẻ 5 tháng tuổi thường bú theo nhu cầu, trung bình khoảng 6 - 10 lần mỗi ngày. Mỗi cữ bú cách nhau khoảng 2 - 3 giờ, lượng sữa bé có thể bú khoảng 90 - 120 ml/lần. Tuy nhiên, đây chỉ là thông tin mang tính tham khảo, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có hướng dẫn phù hợp với thể trạng của bé.

Nếu nguồn sữa mẹ vẫn dồi dào, mẹ có thể tiếp tục cho bé bú mẹ hoàn toàn như trước. Trường hợp mẹ không thể cho con bú vì lý do y khoa (chẳng hạn phải sử dụng kháng sinh) hoặc cơ địa quá ít sữa, mẹ có thể xin tư vấn của bác sĩ để bổ sung dinh dưỡng phù hợp cho con (bao gồm việc dùng sữa công thức).

Ngoài nhu cầu dinh dưỡng, giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của bé. Trung bình, bé 5 tháng tuổi cần ngủ khoảng 13 - 15 tiếng mỗi ngày, trong đó khoảng 10 - 11 tiếng vào ban đêm (bé có thể vẫn thức dậy vài lần). Ban ngày, bé thường có khoảng 3 giấc ngủ ngắn, mỗi giấc kéo dài từ 30 phút đến 2 tiếng để giúp cơ thể được nghỉ ngơi và phục hồi năng lượng.

4. Mẹo chăm sóc giúp trẻ 5 tháng khỏe mạnh lớn khôn

Để hỗ trợ trẻ 5 tháng phát triển khỏe mạnh và toàn diện, phụ huynh nên xây dựng cho bé thói quen sinh hoạt khoa học và dành thời gian chăm sóc, tương tác với con mỗi ngày. Theo đó, cha mẹ cần đảm bảo bé ngủ đúng giờ và ngủ đủ giấc, tiêm phòng đầy đủ theo khuyến cáo; đồng thời nên thường xuyên trò chuyện, vui chơi và tạo môi trường an toàn để bé vận động, khám phá xung quanh.

- Cho trẻ ngủ đúng giờ và đủ giấc: 

Giấc ngủ đầy đủ giúp cơ thể trẻ 5 tháng tuổi phục hồi năng lượng, hỗ trợ phát triển thể chất và não bộ tốt hơn. Vì vậy, để hỗ trợ con ngủ ngon hơn cha mẹ nên tạo thói quen cho bé ngủ và thức dậy vào khung giờ cố định, chuẩn bị không gian ngủ yên tĩnh, thoáng mát, hạn chế tiếng ồn và đảm bảo bé được bú no, thay tã sạch sẽ trước khi ngủ để bé dễ dàng đi vào giấc ngủ.

- Tiêm phòng cho trẻ đầy đủ, đúng lịch: 

Tiêm phòng đúng lịch giúp trẻ tăng cường hệ miễn dịch và phòng ngừa khỏi các bệnh truyền nhiễm trong những năm đầu đời. Cha mẹ nên theo dõi lịch tiêm chủng và đưa trẻ đi tiêm đầy đủ theo khuyến cáo của cơ quan y tế. Theo Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, khi được 5 tháng tuổi, trẻ cần được tiêm vắc xin bại liệt lần 1 (IPV1) để giúp phòng ngừa bệnh bại liệt và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

- Vui chơi cùng trẻ để hỗ trợ con phát triển toàn diện: 

Việc thường xuyên vui chơi và tương tác với bé giúp kích thích sự phát triển về vận động, nhận thức và ngôn ngữ, đồng thời tăng sự gắn kết giữa cha mẹ và con. Cha mẹ có thể cho bé tập nằm sấp (tummy time) để rèn luyện cơ cổ và vai; trò chuyện, hát hoặc đọc sách cho bé nghe; chơi các trò đơn giản như “ú òa”; đặt đồ chơi gần để khuyến khích bé vươn tay và cầm nắm;...

- Đảm bảo an toàn cho trẻ: 

Giai đoạn 5 tháng tuổi, bé đã bắt đầu vận động nhiều hơn nên cha mẹ cần chú ý đảm bảo an toàn trong sinh hoạt hàng ngày. Cụ thể, cha mẹ nên giữ sàn nhà gọn gàng, tránh các vật nhỏ có thể gây hóc, vật sắc nhọn,... đồng thời khi bé chơi trên giường, ghế hoặc sàn nhà, cha mẹ không nên rời mắt vì con có thể lật người bất ngờ.

Ngoài ra, khi cho bé ra ngoài hoặc tham gia các hoạt động vui chơi, cha mẹ cần luôn quan sát, chọn khu vực an toàn và tránh để bé tiếp xúc với các vật dụng nguy hiểm hoặc môi trường không đảm bảo vệ sinh.

- Một số lưu ý khác: 

Bên cạnh những cách hỗ trợ chăm sóc trên, cha mẹ cũng nên lưu ý một số điều sau:

• Hạn chế để bé nằm hoặc ngồi quá lâu trong xe đẩy, ghế rung hoặc thiết bị cố định.
• Trẻ ở độ tuổi này thường thích những món đồ chơi nhiều màu sắc, đặc biệt là những món phát ra âm thanh. Hãy thử một món đồ chơi âm nhạc, một chiếc gương, một cái lục lạc có tay cầm.
• Cha mẹ có thể cho bé chơi một số đồ chơi đơn giản như đồ chơi âm nhạc hoặc lục lạc có tay cầm để kích thích giác quan và sự tò mò của bé.
• Cha mẹ cũng nên chú ý quan sát phản ứng của con với đồ chơi, người lạ hoặc những tình huống mới. Điều này sẽ giúp cha mẹ dần hiểu rõ tính cách của bé và có cách chăm sóc, tương tác phù hợp hơn.
• Dành thời gian trò chuyện, âu yếm để bé cảm thấy an toàn và được yêu thương.
• Theo dõi sự phát triển của bé và đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu bất thường.

5. Trẻ 5 tháng tuổi có dấu hiệu nào bất thường cần đi khám?

Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau, tuy nhiên nếu bé xuất hiện một số dấu hiệu bất thường dưới đây, cha mẹ nên đưa đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn:

• Trẻ không phản ứng khi nghe thấy âm thanh (ví dụ: không quay đầu về hướng phát ra tiếng ồn lớn).
• Trẻ không nhận ra cha mẹ hoặc ít quan tâm đến những người và sự vật xung quanh. 
• Bé không tỏ ra hứng thú khi xem bất kỳ cuốn sách, đồ chơi hoặc hình ảnh mới nào.
• Trẻ không xòe các ngón tay, ít đá chân hoặc chân thường xuyên bị co cứng.
• Trẻ thường xuyên tỏ ra khó chịu, không vui hoặc bất an trong thời gian dài.
• Ngoài ra, hãy trao đổi với bác sĩ nếu mắt bé có vẻ rất nhạy cảm với ánh sáng hoặc thường xuyên chảy nước mắt. Khám mắt có thể cần thiết nếu trong gia đình bạn có tiền sử mắc các bệnh về mắt hoặc các vấn đề về thị lực.

6. Câu hỏi thường gặp

Xoay quanh những vấn đề như trẻ 5 tháng biết làm gì, nhiều cha mẹ còn băn khoăn một số vấn đề sau:

6.1 Trẻ 5 tháng tuổi ngồi được chưa?

Trẻ 5 tháng tuổi có thể bắt đầu tập ngồi nhưng thường vẫn cần sự hỗ trợ của người lớn. Ở giai đoạn này, bé có thể ngồi khi được đỡ lưng, đặt trên đùi cha mẹ hoặc kê gối xung quanh.

6.2 Có nên tạo lịch sinh hoạt cho bé 5 tháng tuổi?

Cha mẹ nên xây dựng lịch sinh hoạt phù hợp cho bé 5 tháng tuổi vì điều này giúp bé hình thành thói quen sinh hoạt ổn định mỗi ngày. Khi có lịch bú, ngủ và vui chơi tương đối cố định, bé sẽ dễ thích nghi với nhịp sinh hoạt và ngủ ngon hơn.

Ở tháng thứ 5, bé yêu không chỉ lớn lên từng ngày mà còn mang đến cho cha mẹ nhiều khoảnh khắc đáng nhớ. Khi nắm rõ trẻ 5 tháng biết làm gì và áp dụng những cách chăm sóc phù hợp, cha mẹ sẽ giúp con phát triển khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.