Tam cá nguyệt thứ 3 là gì? Sự thay đổi của bé và mẹ thế nào?

Tam cá nguyệt thứ 3 đánh dấu chặng đường cuối của hành trình mang thai. Trong giai đoạn này, thai nhi gần như đã hoàn thiện và tiếp tục phát triển mạnh mẽ về cân nặng cũng như chức năng của các cơ quan. Bên cạnh đó, người mẹ cần đặc biệt chú ý đến sức khỏe và chế độ sinh hoạt để đảm bảo một ca sinh an toàn. Hãy tiếp tục theo dõi bài viết để biết chính xác tam cá nguyệt 3 là gì và những thông tin hữu ích liên quan mẹ nhé!

1. Tam cá nguyệt thứ 3 trong thai kỳ là gì?

Tam cá nguyệt thứ 3 là giai đoạn cuối cùng của thai kỳ, thường bắt đầu từ khoảng tuần thứ 28 và kéo dài cho đến khi em bé được sinh ra (thường khoảng tuần 40). Đây là thời kỳ thai nhi phát triển nhanh về kích thước và cân nặng, đồng thời các cơ quan tiếp tục hoàn thiện để chuẩn bị cho cuộc sống khi chào đời. Trong giai đoạn này, cơ thể người mẹ cũng trải qua nhiều thay đổi và cần được theo dõi thai kỳ thường xuyên hơn để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé trước khi sinh.

2. Sự thay đổi của bé và mẹ trong tam cá nguyệt 3

Ở tam cá nguyệt thứ 3, thai nhi tăng trưởng thể chất nhanh chóng và hầu hết cơ quan đều đã dần hoàn thiện. Còn với mẹ, mẹ trải qua nhiều vấn đề sức khỏe như đau lưng, khó thở, ợ nóng,...  

2.1 Sự phát triển của thai nhi trong tam cá nguyệt thứ 3

Thai nhi ở tam cá nguyệt 3 có nhiều thay đổi trong từng tuần. Cụ thể:

- Tuần 28: Mắt hé mở

Ở tuần thai thứ 28, mí mắt của bé có thể mở hé. Tuy nhiên, thị lực của thai nhi lúc này vẫn chưa phát triển hoàn chỉnh nên bé chưa thể nhìn rõ các vật xung quanh.

- Tuần 29: Bé đạp và duỗi người

Thai nhi bắt đầu nhận biết rõ hơn các bộ phận cơ thể của mình. Vì vậy, bé thường xuyên đạp, duỗi người, co duỗi tay chân và nắm – mở bàn tay.

- Tuần 30: Tóc mọc

Trong tuần thai này, tóc của bé tiếp tục mọc dài và dày hơn. Hình ảnh mái tóc của thai nhi đôi khi có thể được quan sát qua siêu âm.

- Tuần 31: Bắt đầu tăng cân nhanh

Hầu hết các cơ quan của bé đã gần hoàn thiện. Do đó, cơ thể bắt đầu tập trung vào quá trình tăng cân để chuẩn bị cho việc chào đời.

- Tuần 32: Lông tơ bắt đầu biến mất

Lớp lông tơ từng bao phủ cơ thể thai nhi từ tam cá nguyệt thứ hai bắt đầu rụng dần vì đã hoàn thành vai trò bảo vệ da và giữ ấm cho bé.

- Tuần 33: Bé cảm nhận được ánh sáng

Thị giác của thai nhi phát triển hơn so với trước. Vì vậy, bé có thể phản ứng với ánh sáng chiếu vào bụng mẹ.

- Tuần 34: Móng tay mọc dài

Móng tay của bé mọc dài gần đến đầu ngón tay. Tuy nhiên, móng vẫn còn mềm nên không gây tổn thương cho da.

- Tuần thứ 35: Bé chiếm phần lớn thể tích túi ối

Kích thước thai nhi lúc này đã khá lớn và chiếm gần hết không gian trong túi ối. Vì thế bé không còn nhiều chỗ để vận động thoải mái như trước.

- Tuần thứ 36: Bé đã quay đầu xuống

Thai nhi thường bắt đầu quay đầu xuống vào khoảng tuần 36 để chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Nếu sau thời điểm này bé chưa quay đầu, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

- Tuần thứ 37: Đầu bé di chuyển vào khung chậu

Sau khi quay đầu, bé sẽ di chuyển đầu xuống khung chậu của mẹ. Điều này có thể khiến mẹ cảm thấy đau vùng chậu và đi tiểu thường xuyên hơn.

- Tuần 38: Móng chân mọc dài

Ở tuần thai này, móng chân của bé đã dài và che phủ đầu ngón. Đồng thời, lớp lông tơ trên cơ thể hầu như đã rụng hết.

- Tuần 39: Lượng mỡ thừa tích tụ nhiều hơn

Thai nhi tiếp tục tích lũy mỡ dưới da, giúp cơ thể giữ ấm và thích nghi với môi trường bên ngoài sau khi sinh.

- Tuần thứ 40: Ngày dự sinh của bạn đến

Đây là tuần dự sinh của thai kỳ. Mẹ cần theo dõi các dấu hiệu chuyển dạ để kịp thời đến bệnh viện chuẩn bị cho quá trình sinh nở.

2.2 Những thay đổi của mẹ trong tam cá nguyệt thứ 3

Không chỉ thai nhi, cơ thể mẹ bầu cũng có nhiều điểm khác biệt rõ rệt so với tam cá nguyệt 2. Đó là:

• Các cơn co thắt Braxton Hicks: Cảm giác căng tức ở vùng bụng ngày một rõ ràng, nhất là vào buổi chiều hoặc tối. Nếu cảm thấy tần suất co thắt bụng nhiều hơn 6 lần/giờ thì mẹ nên đến bệnh viện sớm vì có thể là dấu hiệu chuyển dạ. 

• Đau lưng: Trọng lượng thai nhi lớn lên không ngừng ở các tuần cuối thai kỳ. Điều này gây áp lực lên cột sống, đồng thời hormone thay đổi làm giãn dây chằng vùng chậu khiến mẹ dễ bị đau lưng (nhất là vùng lưng dưới).

• Khó thở: Kích thước thai nhi còn gây áp lực lên vùng dưới lồng ngực. Vì vậy, mẹ thường xuyên cảm thấy khó thở nếu nằm ngửa.

• Tim đập nhanh: Bào thai có thể cản trở máu lưu thông về tim. Do đó, mẹ có thể cảm thấy tim đập nhanh, mạnh, không đều.

• Ợ nóng, táo bón: Thai nhi lớn tạo áp lực lên hệ tiêu hóa và hormone progesterone tăng đáng kể. Điều này làm cho axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản và gây ra táo bón, khó tiêu. 

• Mẹ bầu bị giãn tĩnh mạch và trĩ: Lưu lượng máu tăng cao cùng trọng lượng cơ thể mẹ bầu lớn sẽ tạo áp lực lên đôi chân, dẫn tới nguy cơ giãn tĩnh mạch. Bên cạnh đó, tĩnh mạch ở thực tràng cũng bị sưng nên mẹ dễ mắc bệnh trĩ.

• Đi tiểu thường xuyên: Khi em bé di chuyển xuống khung chậu, bàng quang của mẹ bị chèn ép nhiều hơn. Vì vậy, mẹ thường xuyên buồn tiểu, són tiểu.

• Mẹ có dấu hiệu báo sinh ở tuần 38: Mẹ nhận thấy cơ thể có nhiều thay đổi “lạ” ở tuần thứ 38 như tử cung giãn nở, chuột rút nhiều hơn, cơn gò tử cung, sa bụng dưới,... Mẹ nên chia sẻ mọi biểu hiện với bác sĩ để nhận tư vấn thích hợp.

• Nỗi lo về “ngày vượt cạn”: Tâm trạng vừa mong chờ, vừa lo lắng về ngày con chào đời xuất hiện thường xuyên hơn. Tốt nhất, mẹ nên hít thở thật sâu để giữ bình tĩnh và thư giãn bằng cách nghe nhạc, đọc sách, nghỉ ngơi nhiều hơn.

• Dễ cáu kỉnh và buồn bã do thiếu ngủ: Vì khó thở, tim đập nhanh và các cơn đau Braxton Hicks liên tục, mẹ khó ngủ sâu giấc nên dễ thiếu ngủ. Điều này dẫn  tới những cảm xúc khó chịu, mệt mỏi, cáu gắt,... cả ngày.

• Sự đan xen giữa hào hứng và lo âu: Cảm xúc của mẹ bầu trở nên thất thường cả ngày. Chẳng hạn, vào sáng sớm, mẹ hào hứng chuẩn bị đồ dùng đi sinh; nhưng đến tối lại cảm thấy u uất, lo sợ về ngày vượt cạn.

3. Nên làm gì ở tam cá nguyệt thứ 3 để thai phát triển ổn định?

Ở những tuần cuối, điều mẹ nên làm là tiếp tục khám thai định kỳ theo lịch hẹn với bác sĩ, ăn uống khoa học, vận động thể chất nhẹ nhàng,... Cụ thể:

3.1 Khám thai định kỳ theo chỉ định của bác sĩ

Mẹ thường phải khám thai mỗi tuần ở giai đoạn tam cá nguyệt 3 để dự đoán thời điểm sinh chính xác hơn. Ngoài ra, mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm Anti-D Immunoglobulin ở tuần 28 nếu máu hiếm nhằm hạn chế tan huyết ở trẻ sơ sinh.

3.2 Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng

Mẹ cần duy trì chế độ ăn khoa học với đủ bốn nhóm chất cơ bản (chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin và khoáng chất) và uống đủ nước. Bên cạnh đó, mẹ ưu tiên chế biến thực phẩm bằng cách hấp, luộc để nhẹ bụng, dễ tiêu hóa.

3.3 Tập thể dục nhẹ nhàng

Mẹ đừng quên vận động cơ thể vừa sức mỗi ngày để giảm đau, khó chịu và cải thiện tinh thần. Mẹ có thể chọn các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga, bơi lội,...

3.4 Chăm sóc sức khỏe tinh thần

Mẹ đừng ngần ngại chia sẻ mọi suy nghĩ của mình với người thân trong gia đình. Cùng với việc nghe nhạc, đọc sách, thiền,... hàng ngày giúp tinh thần mẹ thoải mái, dễ chịu để chuẩn bị cho ngày “vượt cạn” sắp tới.

3.5 Những điều cần tránh trong tam cá nguyệt cuối thai kỳ

Mẹ chú ý một số điều không nên làm khi ở tam nguyệt 3 để tránh nguy cơ sinh non, dọa sảy là:

• Sử dụng đồ uống có cồn, chất kích thích.

• Tự uống thuốc mà chưa được bác sĩ kê đơn.

• Tham gia các môn thể thao đối kháng hoặc làm việc quá sức, mang vác nặng.

• Xoa bụng, massage bụng quá nhiều.

4. Trong tam cá nguyệt thứ 3, khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Mẹ nên đến ngay bệnh viện nếu cơ thể có các dấu hiệu bất thường. Chẳng hạn:

• Chảy máu âm đạo.

• Tiết dịch âm đạo loãng, trong suốt liên tục.

• Buồn nôn, nôn.

• Đau bụng dữ dội.

• Mặt, ngón tay hoặc mắt cá chân sưng phù.

• Sốt.

5. Câu hỏi thường gặp

Bên dưới là đáp án cho một số thắc mắc liên quan đến tam cá nguyệt 3:

5.1 Mẹ bầu cần chuẩn bị gì trong tam cá nguyệt thứ 3?

Bước vào tam cá nguyệt 3, mẹ nên sắp xếp thời gian tham gia các lớp học tiền sản, lựa chọn nơi sinh phù hợp nhu cầu và chuẩn bị đủ đồ đi sinh. 

Bên cạnh đó, trong trường hợp phải sinh mổ mẹ cần biết rằng, do không đi qua ống sinh của mẹ nên trẻ có thể bỏ lỡ việc tiếp nhận lợi khuẩn tự nhiên khi chào đời, dẫn đến mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột và ảnh hưởng miễn dịch trong những năm đầu đời. Do đó, mẹ nên tích cực cho trẻ uống sữa mẹ hoàn toàn trong ít nhất 6 tháng đầu, hoặc có thể đến 2 tuổi nếu đủ khả năng. Vì sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, chứa nhiều kháng thể cùng dưỡng chất quý giá. Nổi bật trong đó là sự kết hợp giữa chất xơ Prebiotics và lợi khuẩn Probiotics tạo ra tác động SYNBIOTIC tự nhiên. Dưỡng chất này giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó củng cố hàng rào miễn dịch của trẻ, đặc biệt là với trẻ sinh mổ.

5.2 Cần lưu ý những nguy cơ sức khỏe nào trong tam cá nguyệt 3?

Thai phụ ở tam cá nguyệt thứ 3 có thể gặp phải tiền sản giật, tiểu đường thai kỳ, sinh non, vỡ ối sớm, ngôi mông,... Vì vậy, nếu thấy cơ thể có dấu hiệu bất thường thì mẹ nên đến gặp bác sĩ ngay.

5.3 Thai nhi đã phát triển hoàn toàn ở tuần thứ 27 chưa?

Ở tuần thứ 27, thai nhi chưa phát triển hoàn toàn. Bé vẫn đang trong quá trình tiếp tục phát triển và hoàn thiện các cơ quan, cũng như các đặc điểm như da và tóc. 

Trên đây là tất cả thông tin quan trọng mẹ cần biết về tam cá nguyệt thứ 3. Hy vọng qua đó mẹ có những hành trang cần thiết để hành trình sinh nở sắp tới thuận lợi, thoải mái hơn.

Bài viết liên quan