Bé mấy tháng biết ngồi và bò? Dấu hiệu trẻ sắp biết ngồi và bò

Bé mấy tháng biết ngồi và bò luôn là chủ đề được các mẹ quan tâm hàng đầu. Khi có thể tự ngồi vững và bắt đầu tập bò, con khám phá thế giới xung quanh một cách chủ động hơn. Bài viết dưới đây giải đáp chi tiết thời điểm bé biết ngồi và bò, đồng thời chia sẻ cách hỗ trợ bé chinh phục hai kỹ năng. Tham khảo ngay mẹ nhé!

1. Trẻ biết ngồi trước hay bò trước?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO - World Health Organization) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), đa số các bé sẽ đạt được kỹ năng ngồi vững vàng trước khi bắt đầu chuyển sang giai đoạn tập bò. Quá trình này là một chuỗi phát triển liên tục: đầu tiên bé học cách kiểm soát cơ cổ và lưng, sau đó đến kỹ năng xoay người và dùng tay chống để giữ thăng bằng ở tư thế ngồi. Chỉ khi các nhóm cơ ở lưng, cổ, vai, tay và bụng đã đủ mạnh mẽ, con mới bắt đầu thử thách mình bằng cách chuyển từ tư thế ngồi sang chống tay và đầu gối để tập trườn, rồi dần tiến tới kỹ năng bò. ^(1)(2)(3)

Dù vậy, mỗi trẻ có tốc độ phát triển riêng biệt. Cha mẹ đừng quá lo lắng nếu con biết bò và ngồi muộn hơn mốc trung bình kể trên. Hãy theo dõi sự phát triển của trẻ để có hướng hỗ trợ phù hợp.

2. Bé mấy tháng biết ngồi và bò?

Theo WHO và UNICEF, các bé sẽ bắt đầu tập ngồi từ tháng thứ 6 dưới sự hỗ trợ của cha mẹ. Khi bước sang tháng thứ 7, hệ cơ xương của con dần cứng cáp giúp bé tự ngồi vững vàng và bắt đầu chuyển sang tập bò. Để biết cụ thể trẻ mấy tháng biết bò và ngồi, mẹ hãy tham khảo chia sẻ dưới đây: ⁽²⁾⁽³⁾

• Từ 4 - 6 tháng tuổi: Đây là giai đoạn bé bắt đầu tập ngồi, nhưng do cơ lưng chưa đủ trụ vững nên con vẫn cần sự hỗ trợ từ người lớn hoặc gối tựa. Một số bé nhanh nhẹn hơn đã có thể thực hiện những động tác trườn đầu tiên để cố gắng dịch chuyển về phía trước.
• Từ 7 - 9 tháng tuổi: Phần lớn các bé đã có thể tự ngồi vững vàng mà không cần điểm tựa. Đồng thời, đây cũng là lúc con chuyển đổi linh hoạt từ tư thế trườn sang bò bằng bốn chân và dần trở nên thành thạo trong việc di chuyển khắp nhà.

3. Các dấu hiệu trẻ sắp biết ngồi và bò mẹ đừng bỏ qua

Mẹ có thể quan sát thấy con bắt đầu có các dấu hiệu biết ngồi và bò như kiểm soát đầu cổ tốt hơn, tự đẩy người lên khi nằm sấp để chuẩn bị ngồi, hoặc nhún nhảy cơ thể ở tư thế bốn chân khi sắp sửa biết bò.

Để không bỏ lỡ những khoảnh khắc quan trọng này, mẹ hãy cùng tìm hiểu chi tiết các dấu hiệu đặc trưng khi bé sắp biết ngồi và bò được tổng hợp từ Healthline (website cung cấp thông tin y tế và sức khỏe của Mỹ), Parents.com (website cung cấp kiến thức nuôi dạy con khoa học thuộc People, Inc., nhà xuất bản kỹ thuật số và in ấn lớn nhất tại Mỹ):

3.1 Dấu hiệu trẻ sắp biết ngồi

Mẹ sẽ nhận thấy con bắt đầu có những nỗ lực tự thân để giữ cơ thể ở tư thế thẳng đứng thông qua các biểu hiện sau: ⁽⁴⁾

• Kiểm soát đầu cổ tốt: Bé giữ đầu rất thẳng và vững chãi khi được mẹ bế đứng, không còn hiện tượng đầu bị ngả nghiêng như giai đoạn trước.
• Tự đẩy người và lật người: Khi nằm sấp, con có thể tự dùng đôi tay đẩy cơ thể lên cao và đã thành thạo kỹ năng lật người linh hoạt theo cả hai hướng.
• Giữ được tư thế ngồi ngắn hạn: Nếu được mẹ hỗ trợ đặt ngồi ở tư thế thẳng đứng, bé đã có khả năng tự giữ thăng bằng và ngồi được trong một khoảng thời gian ngắn.
• Tư thế ngồi ba điểm: Bé bắt đầu biết cách chống một hoặc cả hai tay xuống mặt sàn để làm điểm tựa vững chắc, giúp giữ thăng bằng cho toàn bộ cơ thể khi ngồi.

3.2 Dấu hiệu trẻ sắp biết bò

Mẹ có thể nhận thấy bé yêu đã sẵn sàng để thực hiện những bước di chuyển đầu đời qua các dấu hiệu bé sắp biết bò điển hình dưới đây: ⁽⁵⁾

• Tập "chống đẩy" khi nằm sấp: Bé thường xuyên dùng hai tay đẩy mạnh cơ thể lên cao để rèn luyện sức mạnh cho bả vai và cánh tay.
• Ngồi vững và linh hoạt: Con có thể tự ngồi một mình mà không cần điểm tựa, đồng thời tích cực lăn lộn và lật người liên tục khi đang nằm.
• Đung đưa người ở tư thế bốn chân: Khi đã chống được cả tay và đầu gối lên sàn, bé sẽ có động tác nhún nhảy hoặc đung đưa người về phía trước và phía sau để tìm sự thăng bằng.
• Chủ động quan sát và với đồ vật: Bé không chỉ nhìn ngắm các vật dụng ở xa mà còn cố gắng dùng tay chèo lái cơ thể để tiếp cận những món đồ chơi mà con hứng thú.
• Nỗ lực di chuyển bằng tay: Trong tư thế bò bằng bốn chân, mẹ sẽ thấy con bắt đầu thử dịch chuyển đôi bàn tay để nhích từng chút một về phía trước. 

4. Làm sao để giúp trẻ nhanh biết ngồi và bò?

Sau khi đã nắm rõ bé mấy tháng biết ngồi và bò, mẹ có thể hỗ trợ con phát triển kỹ năng này bằng cách tăng cường thời gian chơi trên sàn, tạo động lực bằng đồ chơi hấp dẫn, và đảm bảo một môi trường tập luyện an toàn, thoải mái. Hãy cùng khám phá những phương pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để tiếp sức cho bé yêu ngay dưới đây mẹ nhé.

4.1 Cách hỗ trợ trẻ học ngồi đơn giản, hiệu quả

Việc tạo điều kiện cho bé thực hành tư thế ngồi thẳng thường xuyên sẽ giúp con nhanh chóng xây dựng sức mạnh cơ bắp để tự mình ngồi độc lập.

• Khuyến khích trẻ tự khám phá: Mẹ hãy cho bé nhiều cơ hội thực hành ‘thử và sai’ dưới sự quan sát gần gũi, để con tự tìm ra cách điều phối trọng lượng cơ thể và giữ thăng bằng.
• Tăng cường thời gian chơi trên sàn: Thay vì để bé ngồi quá lâu trên ghế định vị, mẹ nên cho con chơi trên sàn với những món đồ chơi phù hợp khoảng 2-3 lần mỗi ngày để kích thích tính tự lập.
• Tận dụng sự hỗ trợ từ mẹ: Mẹ có thể đặt bé ngồi trong lòng hoặc giữa hai chân mình trên sàn để cùng đọc sách, hát ru hoặc chơi các trò chơi vận động nhẹ nhàng giúp bé làm quen với tư thế thẳng đứng.
• Đảm bảo an toàn khi tập luyện: Khi bé bắt đầu tự lập hơn, hãy đặt gối hoặc đệm xung quanh để bảo vệ con và lưu ý chỉ cho bé tập luyện trên mặt sàn bằng phẳng, tránh các bề mặt cao nguy hiểm.

4.2 Cách giúp trẻ học bò thuận lợi

Khi đã nhận thấy các dấu hiệu trẻ sắp biết bò, mẹ hãy áp dụng các bước khuyến khích phát triển thể chất một cách khoa học để giúp con chinh phục cột mốc này:

• Ưu tiên thời gian nằm sấp (Tummy Time): Mẹ nên đặt bé nằm sấp thường xuyên để rèn luyện sức mạnh cho vùng cổ, vai và hông, giúp con có đà tập bò tốt hơn. Để bé hào hứng, mẹ hãy đặt đồ chơi yêu thích hơi xa tầm tay một chút hoặc nằm đối diện để trò chuyện cùng con.
• Đảm bảo môi trường tập bò an toàn: Khi bé bắt đầu tập bò, mẹ cần kiểm tra kỹ sàn nhà, đảm bảo không có vật sắc nhọn hay đinh vít lộ ra ngoài. Ngoài ra, mẹ cũng nên sử dụng thảm chống trơn trượt để bảo vệ đầu gối của con.
• Cùng chơi với con và giữ không gian an toàn: Mẹ hãy xuống sàn bò cùng bé như những người bạn hoặc bày trò đuổi bắt, leo qua gối để kích thích bé vận động nhiều hơn. Trong khi vui đùa, mẹ cần chú ý quan sát con sát sao, đồng thời nhớ lắp rào chắn ở cầu thang hay những góc sắc nhọn trong nhà để đảm bảo bé có một ‘sân chơi’ vừa thú vị vừa an toàn tuyệt đối.

5. Một số lưu ý khác khi trẻ bắt đầu học ngồi và bò

Trong giai đoạn tìm hiểu bé mấy tháng biết ngồi và bò để theo sát sự phát triển của con, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý đến việc giám sát an toàn, cải tạo không gian sống và duy trì chế độ dinh dưỡng nền tảng. Cụ thể như sau:

• Cần chú ý quan sát con thường xuyên vì bé có thể ngã bất cứ lúc nào cho đến khi thực sự ngồi cứng cáp.
• Cha mẹ hãy dành thời gian chơi đùa, đưa đồ chơi cho bé tập nhìn theo hoặc đỡ nhẹ phía sau khi con tập ngồi để giúp con học cách giữ thăng bằng tốt hơn.
• Nên cho con tập ngồi và bò trên những bề mặt phẳng, sạch sẽ và có thể sử dụng thêm thảm xốp mềm để giảm chấn thương.

Hơn hết, cha mẹ nên chú trọng chế độ dinh dưỡng để hỗ trợ con hấp thu các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển sức khỏe tổng thể. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sữa mẹ vẫn nên là nguồn dinh dưỡng duy nhất cho trẻ trong 6 tháng đầu và tiếp tục đến 24 tháng tuổi (hoặc lâu hơn) ⁽⁶⁾.

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quan trọng nhất, cung cấp đầy đủ dưỡng chất tối ưu cho sự phát triển của trẻ. Mẹ nên giữ gìn sức khỏe bằng cách ăn uống khoa học, đủ chất mỗi ngày để không chỉ đảm bảo sức khỏe của bản thân mà còn đảm bảo nguồn sữa giàu dinh dưỡng, tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của con.

6. Khi nào cần đưa trẻ đi thăm khám?

WHO cũng chia sẻ thêm, cha mẹ nên đưa con đi khám nếu bé đã bước sang tháng thứ 6 mà vẫn chưa đạt được các mốc vận động cơ bản như: ^(2)(3)(7)

• Bé hoàn toàn không thể tự lật nghiêng người sang bất kỳ hướng nào.
• Con không có dấu hiệu muốn với tay để cầm nắm các món đồ chơi ở ngay gần mình.
• Bé không thể giữ thẳng người để ngồi ngay cả khi có cha mẹ đỡ nhẹ phía sau.
• Khi mẹ đỡ nách để bé tập đứng, bé không dồn sức nặng lên chân hoặc đôi chân trông rất yếu, không có phản xạ trụ vững.

Việc nắm rõ bé mấy tháng biết ngồi và bò giúp cha mẹ chủ động chuẩn bị môi trường phù hợp, các hoạt động hỗ trợ và bổ sung dinh dưỡng đầy đủ cho con. Hơn hết, mẹ hãy luôn kiên nhẫn và chú trọng bồi dưỡng hệ tiêu hóa, đề kháng để con có nền tảng sức khỏe vững chắc giúp đạt các mốc phát triển thuận lợi nhé.