Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mẹ có một chế độ ăn lành mạnh và cân bằng rất quan trọng giai đoạn mang thai và cho con bú. Việc kết hợp bú sữa mẹ và bú sữa bình trong những tuần đầu đời của bé có thể làm giảm khả năng tiết sữa mẹ và ảnh hưởng đến việc cho bé bú sữa mẹ sau đó. Vui lòng tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để đưa ra lựa chọn phù hợp về việc cho trẻ bú sữa và chế độ ăn uống.

Bé bị dị ứng đạm bò: Dấu hiệu, cách điều trị & phòng ngừa

Bé bị dị ứng đạm bò là một dạng dị ứng thường gặp, có thể gây tác động xấu đến sức khỏe nếu không được phát hiện sớm. Vậy dấu hiệu nhận biết tình trạng này là gì? Nguyên nhân gây ra và cách khắc phục thế nào?

1. Dị ứng đạm sữa bò là gì?

Dị ứng đạm sữa bò (CMPA - Cow’s Milk Protein Allergy) là phản ứng bất thường của hệ miễn dịch với các protein có trong sữa bò, chủ yếu là đạm casein và whey. Theo GIKids - trang giáo dục sức khỏe tiêu hóa nhi khoa của NASPGHA, dị ứng đạm sữa bò là một trong những tình trạng dị ứng thường gặp nhất ở trẻ em và ước tính ảnh hưởng đến khoảng 7% bé dưới 1 tuổi.

Tùy thuộc vào cách hệ thống miễn dịch phản ứng, có hai loại dị ứng sữa bò:

Dị ứng thực phẩm qua trung gian IgE: Phản ứng xảy ra khi cơ thể sản sinh kháng thể IgE khiến các triệu chứng xuất hiện nhanh, chỉ vài phút sau khi trẻ uống sữa bò hoặc tiêu thụ thực phẩm làm từ sữa. Tình trạng này có thể kéo dài đến khoảng 2 giờ.
Dị ứng thực phẩm không qua trung gian IgE: Đây là dạng dị ứng đạm phổ biến hơn ở trẻ nhỏ. Các triệu chứng thường xuất hiện từ 2 giờ sau khi bé uống sữa bò hoặc dùng thực phẩm từ sữa bò và kéo dài đến 72 giờ.

2. Đâu là nguyên nhân làm trẻ bị dị ứng đạm sữa bò?

Bé bị dị ứng đạm bò chủ yếu do hệ miễn dịch nhận diện sai protein trong sữa bò là chất gây hại, kích thích cơ thể tạo kháng thể IgE để “đối phó” với các protein này. Ở những lần tiếp xúc sau đó, kháng thể IgE nhanh chóng kích hoạt hệ miễn dịch giải phóng histamin và các chất trung gian, từ đó gây những triệu chứng dị ứng.

Bên cạnh cơ chế miễn dịch, di truyền cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Trẻ có bố hoặc mẹ có vấn đề về dị ứng (dị ứng thuốc, thức ăn, mề đay,...) thường có nguy cơ bị dị ứng đạm bò cao hơn so với trẻ khác.

Do cùng thuộc nhóm cơ địa dị ứng, trẻ dị ứng đạm sữa bò cũng có khả năng mắc một số bệnh lý dị ứng khác như viêm da cơ địa, viêm mũi dị ứng, hen suyễn,...

>> Xem ngay: Những nguy cơ di truyền dị ứng ở trẻ nên biết

Trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn có bị dị ứng đạm sữa bò không?

Sữa mẹ là nguồn dưỡng chất tốt nhất dành cho bé, kể cả với bé bị dị ứng sữa bò. Tuy protein sữa bò có thể truyền vào sữa mẹ theo đường ăn uống hằng ngày nhưng hầu hết các bé vẫn có thể tiêu hoá được chúng. Một vài trường hợp rất hiếm bé mới phản ứng với sữa bò chứa trong sữa mẹ. Nếu tình trạng này xảy ra, mẹ sẽ nhận được chỉ định kiêng các sản phẩm làm từ sữa từ các chuyên gia chăm sóc sức khỏe hoặc bác sĩ.

3. Dấu hiệu bé bị dị ứng đạm bò

Dấu hiệu trẻ bị dị ứng đạm bò thường xuất hiện trong vài phút đến vài giờ với các triệu chứng như:

- Triệu chứng trên da: Khi dị ứng với sữa bò, trẻ thường ngứa ngáy toàn thân, da đỏ ửng, phát ban như cơm cháy, sưng tấy trên da.

- Triệu chứng về đường tiêu hóa - ruột: Dấu hiệu bé dị ứng đạm bò phổ biến là nôn mửa, tiêu chảy, táo bón, không muốn ăn, đau ở vùng bụng.

- Triệu chứng về đường hô hấp: Trẻ có thể bị chảy nước mũi, khò khè, ho, sổ mũi,...

- Một số phản ứng khác:

Tình trạng dị ứng đạm bò ở trẻ sơ sinh còn có một số phản ứng khác như quấy khóc nhiều, cáu kỉnh, bỏ bú, chậm phát triển do hấp thụ dinh dưỡng kém,…

Trong những trường hợp nghiêm trọng, dị ứng sữa bò có thể dẫn đến triệu chứng sốc phản vệ gây khó thở hoặc mất ý thức, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được cấp cứu ngay.

Trẻ bị dị ứng đạm sữa bò thường trào ngược, nôn trớ, nổi mẩn đỏ ngứa ngáy,... gây khó chịu, quấy khóc dai dẳng.

4. Phương pháp chẩn đoán dị ứng sữa bò ở trẻ

Khi thấy dấu hiệu bé bị dị ứng đạm bò, phụ huynh nên đưa con đi khám ngay. Bác sĩ sẽ thăm khám sức khỏe tổng quát, khai thác bệnh sử tập trung vào dị ứng. Sau đó, trẻ có thể được chỉ định thực hiện các xét nghiệm dị ứng như:

Xét nghiệm Panel 14 dị nguyên: Đây là xét nghiệm xác định 14 dị nguyên từ sữa, giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán về tình trạng dị ứng ở trẻ.
Test lấy da (skin prick test): Bác sĩ nhỏ 1 giọt dung dịch chứa đạm sữa bò lên da ở lưng hoặc cẳng tay của trẻ. Tiếp đến, bác sĩ sẽ dùng kim chích nhẹ để dung dịch thấm vào lớp ngoài của da và đợi khoảng 15-20 phút. Nếu tại chỗ kim chích bị sưng đỏ, ngứa ngáy thì khả năng cao trẻ bị dị ứng đạm sữa bò.
Test áp da (Patch Test): Miếng dán chứa protein sữa bò được đặt trên da trẻ trong khoảng 48 giờ. Sau đó bác sĩ sẽ đánh giá phản ứng da để phát hiện tình trạng dị ứng.
Xét nghiệm định lượng IgE máu đặc hiệu với đạm sữa bò (RAST): Nếu kết quả xét nghiệm có chỉ số IgE cao thì thường cho thấy trẻ bị dị ứng đạm bò.
Test ăn kiêng/cho ăn lại: Bác sĩ chỉ định cho trẻ ngưng sử dụng sữa bò và các chế phẩm từ sữa bò trong 2-4 tuần. Nếu triệu chứng cải thiện, bác sĩ sẽ cho dùng lại và theo dõi thêm để khẳng định chẩn đoán.
Test kích thích đường miệng: Bác sĩ cho trẻ dùng số lượng sữa bò tăng dần từ 1-3-5-10-15-25-50-100ml mỗi 20-30 phút. Dựa vào biểu hiện ở trẻ, bác sĩ sẽ xác định chuẩn xác tình trạng dị ứng.

Phương pháp chẩn đoán dị ứng sữa bò ở trẻ

Cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ để có giải pháp chẩn đoán tình trạng dị ứng đạm chuẩn xác.

5. Cách điều trị khi trẻ bị dị ứng đạm sữa bò

Tùy vào việc trẻ đang bú mẹ hoàn toàn hay dùng sữa công thức, mẹ cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho con sao cho phù hợp. Cụ thể từng cách xử lý như sau:

5.1. Với trẻ bú mẹ hoàn toàn

Nếu đang trong giai đoạn cho bé bú, mẹ chỉ nên kiêng sữa hoặc các sản phẩm từ sữa khi có sự chỉ định từ bác sĩ. Bởi việc kiêng sữa bò trong thời gian dài có thể làm giảm lượng canxi trong chế độ ăn của mẹ, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng sữa cung cấp cho bé.

Lúc này, mẹ nên chủ động bổ sung canxi từ các nguồn thực phẩm khác như:

Cá mòi đóng hộp có xương.
Các loại trái cây dồi dào canxi như nước ép kiwi, nước cam, nước chanh,...
Sữa đậu nành, sữa yến mạch, sữa gạo hoặc sữa hạt.
Rau có lá xanh như cải xoăn, rau bina,...
Bánh mì ngũ cốc.
Hạnh nhân và quả hạch Brazil.

Bên cạnh đó, mẹ cũng cần tham khảo ý kiến của bác sĩ về lượng canxi cần thiết để đảm bảo nạp đầy đủ theo nhu cầu cơ thể khi đang nuôi con bằng sữa mẹ.

>> Gợi ý: Chế độ ăn cho mẹ để cải thiện chất lượng sữa

Cách điều trị khi trẻ bị dị ứng đạm sữa bò

Với trẻ bú mẹ hoàn toàn bị dị ứng đạm, mẹ nên kiêng sữa và các sản phẩm từ sữa, đồng thời tham khảo ý kiến của bác sĩ về cách bổ sung canxi phù hợp để tạo nguồn sữa đủ chất cho con.

5.2. Với trẻ không bú sữa mẹ

Trong trường hợp bé bú bình bị chẩn đoán mắc chứng dị ứng sữa bò, các bác sĩ có thể kê cho con một loại sữa công thức đặc biệt có tên là sữa công thức thuỷ phân toàn phần. Loại sữa này được làm từ protein đã được phá vỡ để hệ thống miễn dịch của bé không bị kích ứng. Sữa công thức thuỷ phân toàn phần đảm bảo vẫn cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cũng như dồi dào vitamin và khoáng chất cần thiết cho bé. Bé cần vài tuần để làm quen với loại sữa mới này. Sau đó, mẹ sẽ thấy phân của trẻ trở nên lỏng và có màu xanh hơn.

6. Cần lưu ý gì khi chăm sóc bé bị dị ứng đạm bò?

Khi chăm sóc trẻ bị dị ứng đạm bò, mẹ nên tuân thủ theo chỉ định điều trị từ bác sĩ, quan sát các biểu hiện của trẻ và không cho trẻ dùng sữa đậu nành. Chi tiết từng lưu ý như sau:

Tuân thủ đúng chỉ định điều trị từ bác sĩ: Mẹ cần thực hiện theo phác đồ được bác sĩ tư vấn, không tự ý thay đổi phương pháp điều trị khi chưa có chỉ định chuyên môn.
Theo dõi sát tình trạng sức khỏe của trẻ: Mẹ nên thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ để kịp thời đưa con đi thăm khám nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Không trẻ dùng sữa đậu nành thay thế: Đặc biệt với trẻ dưới 6 tháng tuổi bị dị ứng đạm bò, mẹ không nên cho con dùng sữa đậu nành. Vì loại sữa này chứa phytoestrogen - hợp chất thực vật có đặc tính giống estrogen, có thể khiến tình trạng dị ứng của trẻ trở nên nghiêm trọng hơn.

Cần lưu ý gì khi chăm sóc bé bị dị ứng đạm bò?

Trong quá trình chăm sóc bé bị dị ứng đạm bò, mẹ nên theo dõi tình trạng sức khỏe của con để kịp thời có giải pháp xử lý phù hợp.

7. Nên làm gì để phòng ngừa trẻ bị dị ứng đạm sữa bò?

Mẹ nên duy trì cho trẻ uống sữa mẹ ít nhất trong 6 tháng đầu đời. Bởi sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tự nhiên và phù hợp nhất với hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ. Không chỉ cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết, sữa mẹ còn chứa các kháng thể giúp tăng cường hàng rào miễn dịch, góp phần giảm nguy cơ dị ứng ở trẻ.

Trong trường hợp trẻ cần dùng thêm sữa công thức, mẹ nên ưu tiên lựa chọn những sản phẩm có công thức khoa học, hỗ trợ tăng cường đề kháng cho trẻ. Khi hệ miễn dịch thêm vững vàng, cơ thể con sẽ hạn chế các phản ứng bất lợi.

8. Các thắc mắc thường gặp khi bé bị dị ứng đạm bò

Về tình trạng trẻ bị dị ứng đạm sữa bò, bài viết cũng tổng hợp và giải đáp các thắc mắc liên quan như sau:

8.1. Dị ứng đạm bò và không dung nạp lactose có gì khác nhau?

Bất dung nạp lactose là tình trạng cơ thể không thể tiêu thụ đường lactose có trong sữa và các chế phẩm từ sữa do thiếu enzyme lactase ở ruột. Trong khi đó, dị ứng đạm bò liên quan đến phản ứng miễn dịch với protein trong sữa.

>> Khám phá: Phân biệt dị ứng sữa và hội chứng không dung nạp sữa

8.2. Bé bị dị ứng đạm bò ăn trứng gà được không?

Trẻ dị ứng với đạm bò vẫn có thể ăn trứng. Tuy nhiên, do nhóm trẻ này có nguy cơ cao dị ứng với các loại thực phẩm khác, cha mẹ nên cho con làm quen với trứng từ lượng nhỏ và theo dõi kỹ phản ứng sau ăn để kịp thời xử trí nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường.

8.3. Trẻ bị dị ứng đạm sữa bò bao lâu khỏi?

Dị ứng đạm sữa bò chỉ là tình trạng tạm thời trong những năm đầu đời của trẻ. Hầu hết các bé sẽ khỏi khi 1 đến 4 tuổi.

8.4. Khi nào trẻ dị ứng đạm bò có thể quay lại uống sữa bò như bình thường?

Khi trẻ được 1 tuổi hoặc tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ cho con dùng lại các sản phẩm dinh dưỡng chứa đạm bò sau khi được test kích thích đường miệng tại bệnh viện. Mẹ có thể hỏi bác sĩ chi tiết về vấn đề này trong quá trình điều trị cho con.

Đến đây, chắc hẳn mẹ đã hiểu rõ hơn về tình trạng bé bị dị ứng đạm bò do đâu và cách khắc phục, phòng ngừa như thế nào. Đặc biệt với trẻ sinh mổ - không có cơ hội da kề da và tiếp xúc sớm với nguồn lợi khuẩn từ mẹ khi chào đời, hệ miễn dịch ban đầu của con thường có xu hướng yếu hơn và dễ có các phản ứng bất lợi. Vì thế, để bù đắp cho sự “thiệt thòi” này, mẹ nên cần chú ý tăng cường đề kháng cho bé sinh mổ.

_{Sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ; chỉ dùng sản phẩm thay thế khi có chỉ định của nhân viên y tế hoặc vui lòng tham khảo ý kiến của nhân viên y tế khi sử dụng sản phẩm công thức thay thế.}

Aptamil Profutura KID CESARBIOTIK 3 800g: Giúp tăng cường đề kháng và phát triển trí não cho cả trẻ sinh mổ

Với trẻ từ 2 tuổi trở lên, Aptamil Profutura KID CESARBIOTIK 3 (Aptamil New Zealand 3) là giải pháp dinh dưỡng giúp tăng cường đề kháng và hỗ trợ phát triển trí não cho cả trẻ sinh mổ, nhờ sở hữu các dưỡng chất khoa học:

SYNBIOTIC đặc chế - sự kết hợp khoa học giữa lợi khuẩn Probiotic B.breve M-16V và hệ chất xơ Prebiotics scGOS/lcFOS (9:1), góp phần xây dựng nền tảng tiêu hóa và miễn dịch khỏe mạnh từ sớm. Trong đó:

Lợi khuẩn B.breve M-16V là chủng lợi khuẩn phổ biến trong đường ruột trẻ nhỏ, đã được chứng minh lâm sàng giúp cải thiện các vấn đề tiêu hóa và hỗ trợ giảm nguy cơ xuất hiện các triệu chứng tương tự hen suyễn – tình trạng thường gặp ở trẻ sinh mổ.
Kết hợp cùng đó, hệ chất xơ scGOS/lcFOS (9:1) giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, hạn chế sự phát triển của hại khuẩn, từ đó cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tạo điều kiện thuận lợi cho hệ miễn dịch hoàn thiện.

Sản phẩm còn bổ sung bộ 5 dưỡng chất gồm DHA, Omega-3, Sắt, Kẽm và Vitamin B12 hỗ trợ phát triển não bộ, tạo nền tảng để giúp con thêm nhanh nhẹn, lanh lợi. Kết hợp 16 loại Vitamin và khoáng chất thiết yếu khác, trong đó có Vitamin D3, Canxi hỗ trợ xương, răng chắc khỏe - nền tảng để con phát triển chiều cao.

. Kosuwon P, et al. A synbiotic mixture of scGOS/lcFOS and Bifidobacterium breve M-16V increases faecal Bifidobacterium in healthy young children. Benef Microbes. 2018;9(4):541-52.

. Chatchatee P, et al. Effects of growing-up milk supplemented with prebiotics and LCPUFAs on infections in young children. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2014;58(4):428-37.

. Chew C, et al. A young child formula supplemented with a synbiotic mixture of scGOS/lcFOS and Bifidobacterium breve M-16V improves the gut microbiota and iron status in healthy toddlers. Front Pediatr. 2024;12:1193027.

Aptamil New Zealand 3 mang lại lợi ích song hành ĐỀ KHÁNG - TRÍ NÃO, hỗ trợ dinh dưỡng cho cả trẻ sinh mổ.

**Dựa trên nghiên cứu thị trường của YouGov với 200 mẹ sinh mổ tại Việt Nam, có con từ 24-48 tháng tuổi, đã tham gia thăm dò ý kiến vào tháng 3/2025.

Sản phẩm sắp có mặt trên kệ hàng

Hiện phụ huynh có thể tìm mua Aptamil New Zealand 3 chính hãng tại:

1. GIKids. Cow’s Milk Protein Allergy. https://gikids.org/digestive-topics/cows-milk-protein-allergy/

2. McMaster Children's Hospital. What to eat while breastfeeding when your baby has a cow’s milk protein allergy. https://infinitypediatrics.ca/wp-content/uploads/2015/01/Infinity-Pediatrics-CMPA-Breastfeeding.pdf

3. Allergy UK. What is a cow’s milk allergy? https://www.allergyuk.org/information-and-support/support-for-your-child/allergy-in-childhood/cows-milk-allergy/